Gilimex (GIL) gửi đơn kiện đòi Amazon bồi thường 280 triệu USD

Mất nhiều đơn hàng từ đối tác lớn nhất Amazon khiến kết quả kinh doanh đi xuống, CTCP Sản xuất Kinh doanh và Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex, HOSE: GIL) gửi đơn kiện đòi "gã khổng lồ" thương mại điện tử Mỹ bồi thường 280 triệu USD.

Khởi kiện đối tác lớn nhất

Bloomberg mới đưa tin Công ty CP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex, Mã chứng khoán: GIL) gửi đơn kiện đòi bồi thường 280 triệu USD đối với Amazon lên Tòa án Tối cao New York (Mỹ).

Gilimex cáo buộc "ông lớn" thương mại điện tử Mỹ đột ngột thu hẹp các đơn đặt hàng sau khi tăng trưởng chi tiêu trực tuyến hạ nhiệt trong năm nay, khiến nhà sản xuất này gặp tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và nguyên liệu thô.

Do đó, Gilimex tố Amazon "làm thương mại không công bằng", vi phạm hợp đồng và vi phạm nghĩa vụ ủy thác.

Gilimex cho biết họ là đối tác chính của Amazon từ năm 2014 đến 2022 và đã đầu tư hàng chục triệu USD vào các cơ sở sản xuất để xây dựng kho chứa hàng hóa của Amazon. Những kho chứa này được vận chuyển bởi robot, giúp đẩy nhanh tốc độ hoàn thành các đơn đặt hàng trực tuyến.

Theo đơn khiếu nại dài 32 trang, mối quan hệ đối tác của hai bên được xây dựng dựa trên “sự tin tưởng”, trong đó Gilimex dựa vào tính chính xác của các dự báo của Amazon để đầu tư thỏa đáng nhằm đáp ứng nhu cầu. Tuy nhiên, vào tháng 4-5 vừa qua, Amazon đã “bất ngờ thay đổi và giảm nhu cầu dự kiến” trong thời gian còn lại của năm 2022-2023.

Công ty đã tuyển dụng hơn 7.000 nhân viên tại nhiều nhà máy để sản xuất hơn một triệu đơn vị lưu trữ hàng năm. Hoạt động sản xuất cho Amazon đã tăng gấp 20 lần trong suốt 8 năm qua. Hành động của Amazon khiến họ phải nắm giữ hàng tồn kho và nguyên liệu thô vô giá trị.

Theo đơn kiện của Gilimex, Amazon là khách hàng lớn nhất của họ, với các đơn đặt hàng trị giá 146.6 triệu USD vào năm 2021. Trong khi quy mô tổng doanh thu của Gilimex năm ngoái đạt 4.150 tỷ đồng, tức chiếm hơn 80% nguồn thu. Gilimex đã từ chối các khách hàng lớn như IKEA, Columbia Sportswear để đáp ứng nhu cầu của Amazon.

“Vì vậy, trong khi Amazon đạt được mức tăng doanh thu kỷ lục trong thời kỳ đại dịch chủ yếu do sự bùng nổ về lượng đặt hàng trực tuyến của người tiêu dùng thì ban lãnh đạo và người lao động của Gilimex đã mạo hiểm hàng ngày để lập kỷ lục đó theo đúng nghĩa đen”, đơn kiện viết.

Kinh doanh gặp khó

Trước khi xảy ra tranh chấp, đến quý 2/2022, Amazon vẫn là khách hàng lớn của Gilimex, theo báo cáo của Công ty Chứng khoán DSC, Amazon đã gia hạn hợp đồng với Gilimex từ tháng 7/2022, song giá trị và lượng đơn hàng có xu hướng giảm trong 2 quý cuối năm do lo ngại lạm phát hạn chế nhu cầu bán lẻ. Điều này đã ảnh hưởng mạnh đến Gilimex.

Số liệu kinh doanh do công ty công bố cho thấy, doanh thu quý 3 vừa qua chỉ đạt 213 tỷ đồng, thấp nhất 8 năm cho dù hoạt động kinh doanh của hầu hết ngành nghề đang trong giai đoạn hồi phục.

Doanh thu lũy kế sau 9 tháng vẫn có tăng trưởng nhờ đóng góp doanh số chủ lực của 2 quý đầu năm. Trong khi đó, lợi nhuận tăng trưởng cao 72% phần lớn đến từ hoạt động thanh lý khoản đầu tư tài chính.

Kết quả bi quan của Gilimex đi ngược với xu hướng chung của nhiều doanh nghiệp cùng ngành khác. Doanh thu các đơn vị như May Sông Hồng, TNG, Dệt may Thành Công... đã nhanh chóng vượt mặt với doanh số lập đỉnh mới hơn nghìn tỷ đồng.

Với tình hình thị trường hiện nay, mảng xuất khẩu dệt may của Gilimex sẽ tiếp tục đối mặt với khó khăn. Hiệp Hội Dệt May Việt Nam (VITAS) nhận định, ngành dệt may sẽ đối mặt với sự sụt giảm mạnh đơn hàng trong 2 quý tới trong bối cạnh lạm phát cao làm suy yếu nhu cầu may mặc toàn cầu.

Thực tế, việc Amazon thu hẹp ký kết đơn hàng mới là một hệ quả tất yếu. Bloomberg cũng từng đưa tin Amazon tìm cách cho thuê lại không gian nhà kho dư thừa sau khi xây dựng quá mức để đáp ứng nhu cầu tăng vọt trong đại dịch.

Trong tiền lệ, việc doanh nghiệp may mặc bị động do phụ thuộc khách hàng nước ngoài không phải lần đầu tiên diễn ra. Cách đây vài năm, May Sông Hồng và TCM cũng từng phải chật vật khi các đối tác lớn của họ tại Mỹ đâm đơn phá sản.

Trên thực tế, rủi ro đặc thù trên đã được các nhà lãnh đạo Gilimex xét tới. Trong năm 2020, để tránh quá lệ thuộc vào các đại gia bán lẻ thế giới, Gilimex đã lấn sân sang bất động sản khu công nghiệp.

Gilimex đang đầu tư vào dự án Khu công nghiệp Phú Bài 4 với tổng vốn đầu tư 2,614 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong quý 4/2022. Một dự án khác là Khu công nghiệp Gilimex - Vĩnh Long mới chỉ được chấp thuận chủ trương đầu tư vào tháng 9/2022. Tuy nhiên, đến nay, những bước đa dạng hóa này chưa thể tạo ra lợi nhuận.

Gilimex là doanh nghiệp dệt may lớn được thành lập từ năm 1982. Hoạt động chính của Gilimex là sản xuất, gia công, thương mại, xuất khẩu các sản phẩm thuộc ngành may và dệt gia dụng tại Việt Nam, đồng thời đang mở rộng ra lĩnh vực mới là khu công nghiệp. Gilimex hiện có 14 công ty con đang đầu tư trực tiếp và 1 công ty liên kết, chủ yếu trong lĩnh vực may mặc, bất động sản và kho vận tại khu vực miền Nam.

Cổ phiếu GIL của Gilimex đang niêm yết cổ phiếu trên sàn HOSE lập tức bị bán tháo trong phiên giao dịch ngày 15/12 sau khi có thông tin về vụ việc. Khối lượng giao dịch của GIL đạt 2,48 triệu đơn vị, và khối lượng dư bán giá sàn là 1,4 triệu đơn vị. Phiên giảm sàn hôm nay đã chấm dứt chuỗi 4 phiên hồi phục gần đây của GIL.