Vàng ồ ạt rời khỏi Mỹ, chuyện gì đang diễn ra?

Dòng vàng rời khỏi Mỹ

Lượng vàng rời khỏi Mỹ đang thu hút sự chú ý khi Hà Lan đầu tháng 9 thông báo đã chuyển phần lớn dự trữ vàng từ New York sang London. Một số quốc gia châu Âu khác cũng có những động thái tương tự.

Diễn biến này nhanh chóng làm dấy lên nhiều đồn đoán, từ những lo ngại về quan hệ giữa châu Âu và Mỹ cho đến những kịch bản rộng hơn đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, những lo ngại đó dường như đang bị đẩy đi quá xa bởi Mỹ không cần phải giữ vàng của cả thế giới để duy trì vị thế tài chính của mình.

Lượng vàng được rút khỏi các kho lưu trữ tại Mỹ đang gia tăng, một phần do những căng thẳng trong quan hệ giữa châu Âu và Mỹ.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Hà Lan Olaf Sleijpen cho biết việc chuyển 86 tấn vàng ra khỏi Mỹ và Canada là “cần thiết để tăng cường khả năng phục hồi và sự chuẩn bị của chúng ta”.

Lượng vàng ngày càng lớn được đưa khỏi các kho lưu trữ tại Mỹ, giữa lúc châu Âu gia tăng hồi hương vàng dự trữ.

Đầu năm nay, Ngân hàng Trung ương Pháp đã hoàn tất việc hồi hương dự trữ vàng, sau khi bán 129 tấn vàng còn lại được lưu giữ tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York. Trong giữa những năm 2010, ngân hàng trung ương Đức cũng đã vận chuyển hàng trăm tấn vàng về nước và hiện đang chịu sức ép phải chuyển thêm.

Ông Emanuel Mönch, cựu trưởng bộ phận nghiên cứu của ngân hàng trung ương Đức, mô tả Mỹ là địa điểm quá “rủi ro” đối với một tài sản có giá trị như vàng.

Vàng dường như luôn dễ trở thành tâm điểm của những thuyết âm mưu. Một số nhà kinh tế và bình luận viên nổi tiếng đã đưa ra giả thuyết rằng Mỹ có thể tịch thu vàng của các quốc gia khác.

Trên mạng xã hội, dòng vàng rời khỏi Mỹ cũng được diễn giải theo nhiều hướng: châu Âu có thể đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kinh tế toàn diện với Mỹ, đồng USD có thể đứng trước nguy cơ suy yếu, hoặc các ngân hàng trung ương lớn đang tính đến một sự trở lại mạnh mẽ của chế độ bản vị vàng. Đây đều là những kịch bản gây chú ý.

Một thay đổi đáng chú ý hay chỉ là sự dịch chuyển?

Tuy nhiên, việc vàng rời khỏi Mỹ có những nguyên nhân khá đơn giản. Trong Thế chiến II, một lượng lớn vàng được đưa khỏi châu Âu vì việc lưu trữ tại Mỹ được xem là an toàn hơn so với giữ trong nước. Xu hướng này tiếp diễn trong suốt thời Chiến tranh Lạnh, đặc biệt khi Frankfurt, nơi Đức lưu giữ phần lớn dự trữ vàng, nằm tại một khu vực có nhiều rủi ro địa chính trị trong thời kỳ căng thẳng Đông - Tây.

Dưới hệ thống Bretton Woods, vàng đóng vai trò nền tảng của cơ chế tỷ giá cố định, khi giá trị của các đồng tiền được neo vào USD và USD có thể được chuyển đổi sang vàng với mức giá cố định.

Khi cần chuyển quyền sở hữu vàng từ quốc gia này sang quốc gia khác, việc phần lớn dự trữ được tập trung tại cùng một địa điểm giúp các giao dịch trở nên thuận tiện hơn.

Tất cả những lý do đó đã không còn phù hợp với hầu hết các quốc gia từ nhiều thập kỷ trước, trong khi vàng cũng không còn giữ vai trò quá quan trọng trong nền kinh tế hiện đại. Chỉ là hệ thống cũ cần thêm thời gian để dần dần lỗi thời.

Tuy nhiên, vẫn có một cách giải thích hợp lý cho việc vàng được vận chuyển trở lại vào thời điểm này. Một số cường quốc châu Âu có thể đang gửi một tín hiệu ngầm tới chính quyền Tổng thống Trump rằng việc đánh mất lòng tin của các đồng minh Mỹ có thể kéo theo những hệ quả về tài chính. Xét cho cùng, vàng là một tài sản mà Tổng thống Donald Trump đặc biệt ưa thích, thể hiện phần nào qua phòng khiêu vũ xa hoa và đắt đỏ tại Nhà Trắng.

Nếu một quốc gia muốn thể hiện sự không hài lòng với chính sách của ông Trump, chẳng hạn nỗ lực sáp nhập Greenland hay áp thuế đối với xe BMW, đưa vàng về nước có thể là một cách tương đối kín đáo để phát đi thông điệp. Động thái này có thể tạo sức ép về mặt biểu tượng mà không nhất thiết dẫn đến một cuộc đối đầu ngoại giao lớn.

Nhưng việc hồi hương vàng không mang nhiều ý nghĩa về mặt thực tế. Với sự trỗi dậy của tiền điện tử như một loại tài sản thay thế, vai trò của vàng cũng ngày càng thu hẹp, dù với tư cách là tài sản lưu trữ giá trị trong bối cảnh lạm phát gia tăng hay một phương án dự phòng cho đồng USD.

Mỹ vẫn sở hữu lượng vàng lớn hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Đối với Hà Lan, Pháp, Đức và một số quốc gia khác, vai trò của Mỹ về cơ bản chỉ là cung cấp địa điểm lưu trữ cho lượng vàng của họ.

Theo các chuyên gia, Mỹ đang phải đối mặt với nhiều thách thức kinh tế, từ việc kiềm chế bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI), thu hẹp mức thâm hụt ngân sách khổng lồ cho đến cạnh tranh với Trung Quốc. Việc một phần vàng được lưu trữ tại Mỹ được đưa trở về châu Âu không nằm trong số những thách thức đó.

Nguồn:Vàng ồ ạt rời khỏi Mỹ, chuyện gì đang diễn ra?