Bài 9: Long An: Nguy cơ thất thoát tiền sử dụng đất do vi phạm định giá

Lời tòa soạn: Thời gian qua, việc áp dụng các quy định pháp luật về thuế, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, đầu tư, xây dựng... tại các địa phương còn nhiều bất cập. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển lành mạnh, bền vững của thị trường bất động sản.

Ngày 29/8/2022, Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị số: 13/CT-TTg, về một số giải pháp thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững. Trong đó, giao UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường kiểm tra, thanh tra đồng thời xử lý nghiêm với các trường hợp vi phạm về pháp luật về kinh doanh bất động sản, pháp luật về đất đai, pháp luật về xây dựng và pháp luật có liên quan (nếu có).

Bộ Công an được giao chủ trì, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan tăng cường công tác nắm bắt tình hình kinh tế vĩ mô; chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính xử lý nghiêm hoạt động của các sàn giao dịch bất động sản và hoạt động môi giới bất động sản vi phạm pháp luật, các hành vi trốn thuế, các hành vi đưa thông tin không chính xác, gây tác động tiêu cực đến hoạt động của thị trường tài chính, tín dụng, bất động sản.

Để góp phần minh bạch thị trường, tuyên truyền việc áp dụng các quy định pháp luật vào thực tiễn và thông tin kịp thời các vấn đề liên quan theo Chỉ thị số: 13/CT-TTg, Reatimes khởi đăng loạt bài: Áp dụng quy định pháp luật trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản ở Long An: Thành quả và bài học thực tiễn. Trân trọng giới thiệu đến độc giả!

Thông tin này được nêu rõ tại Kết luận thanh tra số 07/KL-BTNMT ngày 14/11/2022 của Bộ Tài nguyên – Môi trường về việc chấp hành pháp luật đất đai, môi trường đối với Công ty TNHH Hải Sơn (Công ty Hải Sơn) khi thực hiện dự án phát triển nhà ở, khu đô thị, khu dân cư tại xã Đức Hoà Hạ, Đức Hoà Đông, huyện Đức Hoà và xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An.

Theo đó, tại dự án Xây dựng hạ tầng Khu dân cư Hải Sơn, tại xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, kết luận thanh tra cho rằng: trên cơ sở các quyết định giao đất, cho thuê đất, việc xác định giá đất và phê duyệt của UBND tỉnh Long An, Cục thuế tỉnh Long An đã có các thông báo báo nộp tiền sử dụng đất, số tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng được giảm trừ và số tiền còn phải nộp ngân sách Nhà nước. Đến thời điểm thanh tra, theo báo cáo, Công ty Hải Sơn đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính đôi với Nhà nước số tiền là 31.311.300 đồng.

Đối với dự án Khu dân cư - Tái định cư và nhà ở công nhân Hải Sơn xã Đức Hòa Đông, huyện Đức Hòa, trên cơ sở các quyết định giao đất, cho thuê đất, việc xác định giá đất và phê duyệt của UBND tỉnh Long An, Cục thuế tỉnh Long An đã có các thông báo báo nộp tiền sử dụng đất, số tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng được giảm trừ và số tiền còn phải nộp ngân sách Nhà nước. Đến thời điểm thanh tra, theo báo cáo, Công ty Hải Sơn đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính đôi với Nhà nước số tiền là 56.586.409.600 đồng.

Riêng Dự án Khu dân cư - Tái định cư và nhà ở công nhân Hải Sơn, tại xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc, trên cơ sở các quyết định giao đất, cho thuê đất, việc xác định giá đất và phê duyệt của UBND tỉnh Long An, Cục thuế tỉnh Long An có các thông báo báo nộp tiền sử dụng đất, số tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng được giảm trừ và số tiền còn phải nộp ngân sách Nhà nước. Đến thời điểm thanh tra, theo báo cáo, Công ty Hải Sơn đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước số tiền là 12.739.257.500 đồng.

Từ những thông tin trên, qua thanh tra nhận thấy: “Việc xác định giá đất giao cho Công ty Hải Sơn thực hiện các dự án nêu trên theo tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng để áp dụng phương pháp hệ số điều chỉnh trong việc tính tiền sử dụng đất là chưa phù hợp với các quy định tại điểm d khoản l Điều 112, khoản 3 Điều 114 Luật Đất đai năm 2013; Khoản 1, khoản 4, khoản 5 Điều 4 Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ”.

“Việc xác định sau khi trừ diện tích đất giao thông, cây xanh, mặt nước (diện tích đất được bàn giao cho địa phương quản lý) thì toàn bộ diện tích đất Công ty Hải Sơn được giao còn lại được xác định là đất ở với tổng diện tích 29,7724 ha và tính thu tiền sử dụng theo đơn giá đất ở (Dự án Khu dân cư - Tái định cư và nhà ở công nhân Hải Sơn) là không đúng quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất, gây thiệt hại cho doanh nghiệp tại thời điểm nộp tiền sử dụng đất do đơn giá đất thương mại, dịch vụ, đất sản xuất kinh doanh thấp hơn đơn giá đất ở”, kết luận thanh tra nêu rõ.

Trước đó, như Reatimes đã thông tin trong Bài 7: Long An: Giao đất theo tiến độ bồi thường, vi phạm Luật Đất đai, qua thanh tra nhận thấy, UBND tỉnh Long An giao 50.758 m2 đất và cho thuê 6.849 m2 đất để Công ty TNHH Hải Sơn thực hiện dự án khi chưa có quyết định thu hồi đất của người đang sử dụng là không đúng quy định tại Điều 53, Luật Đất đai năm 2013.

Việc UBND tỉnh Long An ban hành các quyết định giao đất, cho thuê đất cho Công ty TNHH Hải Sơn được phê duyệt là không phù hợp với quy định tại Điều 52, Luật Đất đai năm 2013.

Như vậy, đến thời điểm thanh tra, Công ty TNHH Hải Sơn được UBND tỉnh Long An ban hành 8 quyết định giao 331.559,5 m2 đất để thực hiện Dự án Khu dân cư Hải Sơn.

Riêng đối với dự án Khu dân cư - Tái định cư và nhà ở công nhân Hải Sơn tại xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc, qua thanh tra nhận thấy, việc UBND tỉnh Long An ban hành các quyết định giao đất, cho thuê đất cho Công ty TNHH Hải Sơn theo tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, không theo nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tư được phê duyệt là không phù hợp với quy định tại Điều 52 Luật Đất đai năm 2013.

Diện tích đất được giao manh mún, nhỏ lẻ, không tập trung, liền thửa (da beo) dẫn đến sau 10 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đầu từ đến thời điểm thanh tra, dự án Khu dân cư Hải Sơn vẫn chưa đưa đất vào sử dụng, dự án phải gia hạn đầu tư nhiều lần, gây lãng phí đất đai, không đảm bảo mục tiêu đầu tư. Công ty TNHH Hải Sơn được giao đất (từ đợt 4 đến đợt 8) khi đã hết thời hạn đầu tư.