Trung Quốc thu hút doanh nghiệp ngoại vào ngành đóng tàu

Một cơ sở đóng tàu dọc theo sông Dương Tử ở Dương Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Ảnh: AFP

Bắc Kinh đang chìa “nhành ô liu” với các doanh nghiệp nước ngoài trong nỗ lực xây dựng một chuỗi cung ứng toàn cầu tích hợp hơn cho ngành đóng tàu. Đây là bước đi mới nhất của nước này nhằm thể hiện thiện chí và ủng hộ thương mại tự do.

Gao Dongsheng, chuyên gia kinh tế trưởng của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin (MIIT), cho biết rằng Trung Quốc cam kết tiếp tục mở cửa hơn nữa lĩnh vực đóng tàu.

Theo các quan chức ngành, các nhà máy đóng tàu ở Trung Quốc đại lục, hiện có công suất đóng khoảng 65 triệu tấn trọng tải tàu lớn mỗi năm, dự kiến sẽ chiếm khoảng 65% thị phần đóng tàu toàn cầu trong năm nay.

"MIIT sẽ hỗ trợ bố trí toàn cầu hóa cho ngành đóng tàu và phân bổ hợp lý chuỗi công nghiệp. Các doanh nghiệp và viện nghiên cứu nước ngoài được khuyến khích đầu tư và hợp tác tại Trung Quốc”, ông Gao phát biểu tại một diễn đàn thuộc Marintec China, hội nghị và triển lãm hàng hải lớn nhất thế giới.

Ông cũng cho biết các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ tìm kiếm hợp tác sâu hơn với đối tác nước ngoài để đẩy nhanh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ năng lượng mới trong thế hệ tàu thủy tiếp theo.

Lợi thế vượt trội của Trung Quốc trong ngành đóng tàu đã khiến lĩnh vực này lọt vào tầm ngắm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tuyên bố sẽ chi hàng chục tỷ USD để tái thiết năng lực hàng hải của Mỹ.

Ma Yunxiang, Trợ lý Chủ tịch Tập đoàn Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc (CSSC), tập đoàn chiếm khoảng một phần ba thị phần toàn cầu, cho biết rằng ngày càng nhiều hãng vận tải biển quốc tế sẵn lòng đặt đóng tàu tại Trung Quốc khi họ nhận thấy năng lực sản xuất mạnh của ngành.

Theo ông Xiong Hao, Phó Tổng giám đốc Shanghai Jump International Shipping: “Các nhà máy đóng tàu Trung Quốc có lợi thế về năng lực sản xuất và chi phí so với đối thủ quốc tế. Nhưng một chuỗi cung ứng quốc tế hiệu quả và phân bổ hợp lý sẽ mang lại lợi ích cho toàn ngành đóng tàu, vì Trung Quốc vẫn cần các linh kiện chủ chốt từ nước ngoài để lắp ráp tàu lớn.

Trung Quốc đang dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực đóng tàu. (Ảnh: Global Times)

Tuy vậy, sự phụ thuộc của Trung Quốc vào linh kiện nhập khẩu vẫn rất đáng kể. Năm 2023, Zhou Xi, Phó Tổng giám đốc Shanghai Waigaoqiao Shipbuilding, một đơn vị thuộc CSSC chia sẻ với tờ Post rằng chỉ khoảng 40% linh kiện sử dụng cho Adora Magic City, tàu du lịch đầu tiên do Trung Quốc tự đóng, được cung ứng bởi các nhà sản xuất trong nước.

Hiện CSSC lên kế hoạch mở rộng danh mục sản phẩm với việc đóng thêm tàu du lịch, tàu khoan biển sâu và tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Adora Flora City, tàu du lịch nội địa thứ hai của Trung Quốc, dự kiến được bàn giao vào năm tới và được kỳ vọng sẽ tiếp tục thể hiện sự cải thiện trong năng lực đóng tàu của Trung Quốc.

CSSC cũng đã bàn giao tàu khoan biển sâu đầu tiên của Trung Quốc, Mengxiang (“Giấc mơ”), vào cuối năm ngoái. Con tàu có thể hoạt động trong điều kiện gió cực mạnh và khoan ở độ sâu tới 11.000 mét.

Đóng tàu là một trong 10 lĩnh vực cốt lõi trong chiến lược “Sản xuất tại Trung Quốc 2025”, với mục tiêu thu hẹp khoảng cách của Trung Quốc với các quốc gia dẫn đầu trong các lĩnh vực như robot, chất bán dẫn và xe năng lượng mới.

Sự nhấn mạnh của Bắc Kinh đối với ngành đóng tàu cũng phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn: Trung Quốc đang chuyển từ vị thế “công xưởng của thế giới” sang vai trò trung tâm công nghệ – sản xuất tích hợp, nơi các chuỗi cung ứng toàn cầu được tái cấu trúc theo hướng phụ thuộc lẫn nhau thay vì đối đầu.

Đồng thời, việc mời gọi doanh nghiệp nước ngoài hợp tác, cùng lúc nâng cấp năng lực nội địa, cho thấy Trung Quốc đang tìm cách làm sâu sắc hơn sự gắn kết trong ngành hàng hải toàn cầu, qua đó giảm thiểu rủi ro bị tách rời chuỗi cung ứng trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.

Ngoài ra, việc thúc đẩy đổi mới trong trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới và tàu biển công nghệ cao báo hiệu bước chuyển dịch trọng tâm sang giá trị gia tăng cao thay vì dựa vào sản lượng đơn thuần. Điều này phù hợp với mục tiêu dài hạn của “Made in China 2025”: đưa những ngành công nghiệp truyền thống như đóng tàu tiến vào giai đoạn “kỹ thuật số hóa – tự động hóa – xanh hóa”.

Khi thị trường toàn cầu đòi hỏi tàu thân thiện môi trường, tiêu thụ nhiên liệu thấp và có khả năng vận hành thông minh, những khoản đầu tư chiến lược mà Trung Quốc đang theo đuổi có thể giúp nước này củng cố lợi thế cạnh tranh trong thập kỷ tới.

Nguồn: Trung Quốc thu hút doanh nghiệp ngoại vào ngành đóng tàu