Doanh nghiệp dầu khí bứt phá lợi nhuận và triển vọng chu kỳ đầu tư mới

Trong tổng số 35 doanh nghiệp ngành xăng dầu khí đã công bố kết quả tài chính quý 2, có tới 23 đại diện ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận vượt bậc, vượt xa số lượng 8 đơn vị suy giảm và 4 doanh nghiệp báo lỗ. Bức tranh bán niên toàn ngành hiện lên vô cùng khởi sắc, đồng thời mở ra cánh cửa cho một chu kỳ đầu tư quy mô lớn trong trung và dài hạn.

Làn sóng tăng trưởng ấn tượng từ giá dầu thế giới cùng sự cải thiện rõ rệt của biên lợi nhuận lọc dầu đã tạo nên một kỳ kinh doanh bùng nổ cho các doanh nghiệp năng lượng - Ảnh: PV Gas.

BSR, PV GAS và Petrolimex dẫn sóng kinh doanh

Sự khởi sắc của toàn ngành được dẫn dắt bởi ba trong số bốn “gã khổng lồ” năng lượng hàng đầu. Nổi bật nhất phải kể đến Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) với doanh thu quý 2 tăng vọt 60%, vượt mốc 58.700 tỷ đồng. Mức lãi ròng đạt gần 7.500 tỷ đồng, gấp 9 lần so với cùng kỳ năm trước, chính thức ghi nhận đỉnh lợi nhuận theo quý cao thứ ba trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Động lực cốt lõi cho thành tích kỷ lục này đến từ việc giá dầu thô Brent bình quân quý 2 neo ở mức cao vượt 104 USD/thùng, tăng 53% so với cùng kỳ, kết hợp cùng biên giá crack spread nới rộng đáng kể.

Cùng chung nhịp đập tích cực, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - PLX) đã có màn lội ngược dòng ấn tượng sau quý 1 thua lỗ nặng nề. Doanh nghiệp trở lại đường đua với khoản lợi nhuận kỷ lục 2.800 tỷ đồng trong quý 2, gấp đôi cùng kỳ. Kết quả này đến từ sự bứt phá của sản lượng tiêu thụ nội địa, việc hoàn nhập dự phòng giảm giá tồn kho từ đầu năm và đà kỷ lục kinh doanh của các công ty con.

Trong khi đó, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cũng xác lập kỷ lục lợi nhuận mới khi đạt 5.850 tỷ đồng, tăng trưởng 23% so với cùng kỳ nhờ hưởng lợi trực tiếp từ mặt bằng giá dầu neo ở mức cao.

Rủi ro hàng tồn kho và sự phân hóa ở nhóm bán lẻ

Trái ngược với đà thăng hoa của các đơn vị lọc dầu và khí, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) lại rơi vào tình cảnh trái ngược do đặc thù hạ nguồn. Dù doanh thu thiết lập kỷ lục mới ở mức 90.000 tỷ đồng, tăng gấp 2,2 lần cùng kỳ, PV OIL vẫn phải báo lỗ 136 tỷ đồng (so với khoản lãi 181 tỷ đồng của quý 2 năm trước). Giá dầu thế giới tăng quá nhanh đã đẩy chi phí nhập khẩu và giá vốn lên vượt tầm kiểm soát, bào mòn biên lợi nhuận gộp và không đủ sức gánh chịu chi phí tài chính leo thang.

Mặc dù vậy, khi xét chung kết quả lũy kế bán niên, cả 4 ông lớn ngành dầu khí đều sở hữu bức tranh tài chính rực sáng. BSR dẫn đầu với mức lãi 6 tháng đạt hơn 15.700 tỷ đồng (vượt xa con số 1.200 tỷ đồng cùng kỳ), PV GAS ghi nhận 8.800 tỷ đồng (tăng 17%), Petrolimex đạt 2.000 tỷ đồng (tăng 36%), và ngay cả PV OIL tính chung nửa đầu năm vẫn giữ được mức lãi 380 tỷ đồng, đạt mức tăng trưởng 84%.

Đối với nhóm doanh nghiệp bán lẻ và dịch vụ hạ nguồn nhỏ hơn, kết quả kinh doanh thể hiện sự phân hóa nhưng phần lớn đều bứt phá mạnh mẽ nhờ hưởng lợi từ biến động giá. Công ty Thương nghiệp Cà Mau (COM) báo lãi gấp 5,4 lần cùng kỳ đạt 19 tỷ đồng; Xăng dầu Dầu khí Phú Yên (PPY) lãi gấp 7 lần đạt 10 tỷ đồng nhờ nới rộng biên lợi nhuận gộp.

Bên cạnh đó, POV đạt 9,2 tỷ đồng lợi nhuận (gần gấp đôi cùng kỳ) và Petrotimes (PPT) lãi 25 tỷ đồng (gấp 8 lần cùng kỳ) nhờ nhanh chóng chớp thời cơ biến động thị trường từ các đợt căng thẳng địa chính trị.

Thượng nguồn và Trung nguồn: Cải thiện vận hành, sẵn sàng cho siêu dự án

Trong phân khúc thượng nguồn (E&P), Tổng Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PVS) ghi nhận lãi ròng 525 tỷ đồng, tăng 46% nhờ đóng góp từ việc quyết toán các hợp đồng kinh tế, bù đắp cho đà giảm của hoạt động thuần. Bọc ống Dầu khí (PVB) tăng trưởng 55% đạt 31 tỷ đồng lợi nhuận. Ngược lại, Tổng Công ty CP Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PVD) giảm 32% lợi nhuận xuống còn 163 tỷ đồng do chịu áp lực chi phí đầu vào leo thang từ xung đột địa chính trị Trung Đông và thiếu hụt khoản thu đột biến từ bảo hiểm giàn khoan so với cùng kỳ.

Khối trung nguồn chứng kiến đà bứt phá đồng đều. Tổng Công ty CP Vận tải Dầu khí (PVTrans - PVT) tăng trưởng 88% lợi nhuận, đạt 553 tỷ đồng nhờ bổ sung các tàu mới và tối ưu hóa hiệu quả đội tàu toàn cầu. Vận tải Dầu khí Vitaco (VTO) báo lãi 49 tỷ đồng (tăng 91%), trong khi Vận tải Dầu khí Phương Đông (PJT) lãi gấp 2,8 lần lên 23 tỷ đồng nhờ mở rộng biên lợi nhuận.

Báo cáo phân tích ngành dầu khí từ Mirae Asset Securities ghi nhận trong quý 1, sản lượng khai thác dầu thô của Petrovietnam đạt 2,63 triệu tấn, vượt 10,4% kế hoạch và tăng 10% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, hệ số bù trữ lượng (RRR) lần đầu tiên vượt mốc 1 trong hai năm liên tiếp (gia tăng trữ lượng 15,2 triệu tấn quy dầu năm 2024 và 10,5 triệu tấn năm 2025). Đây là tín hiệu quan trọng giúp chấm dứt đà bào mòn tài nguyên, bảo đảm nền tảng vững chắc cho sản lượng trung hạn.

Triển vọng trung hạn: Làn sóng CapEx mới và hạ tầng LNG Mirae Asset Securities đánh giá, ngành dầu khí thượng nguồn Việt Nam đang bước vào chu kỳ đầu tư mới khi mặt bằng giá dầu thô Brent dự báo duy trì ổn định quanh vùng 80 USD/thùng, đảm bảo mức biên lợi nhuận trên 20 USD/thùng so với điểm hòa vốn của các dự án trong nước. Chu kỳ CapEx mở rộng được thúc đẩy mạnh mẽ bởi PVEP với mục tiêu tăng trưởng 10%/năm giai đoạn 2026–2030, tạo ra nguồn công việc (backlog) lớn và ổn định cho các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật như PVS và PVD.

Sóng dự án quy mô lớn dự kiến sẽ tập trung cao độ vào giai đoạn 2027–2030, đứng đầu là đại dự án Lô B - Ô Môn và dự án Cá Voi Xanh. Theo cập nhật từ PVS, dự án Cá Voi Xanh hướng tới Quyết định đầu tư cuối cùng (FID) vào năm 2027, dù mốc đón dòng khí đầu tiên vẫn phụ thuộc vào tiến độ phê duyệt hạ tầng điện liên quan.

Ở phân khúc trung nguồn, vai trò mắt xích chiến lược ngày càng thể hiện rõ khi gắn liền với mục tiêu an ninh năng lượng và Quy hoạch điện VIII (hướng tới 37,3 GW điện khí vào năm 2030, trong đó LNG nhập khẩu chiếm 60–65%). Nhằm đáp ứng nhu cầu này, dòng vốn đầu tư hạ tầng khí dự kiến đạt từ 60.000 đến 100.000 tỷ đồng giai đoạn 2026–2030, trọng tâm là dự án LNG Nhơn Trạch 3&4, nâng công suất kho Thị Vải lên 3 triệu tấn/năm và đưa khí Lô B về bờ vào quý 3/2027. Đơn vị thụ hưởng lớn nhất chính là PV

GAS nhờ vị thế độc quyền hạ tầng khí, cùng PVTrans với chiến lược mở rộng đội tàu lên 100 chiếc vào năm 2030.

Trong khi đó ở hạ nguồn, các nhà máy lọc dầu tiếp tục hưởng lợi khi crack spread duy trì ở mức cao lịch sử do công suất lọc dầu toàn cầu thiếu hụt gần 5 triệu thùng/ngày. Sự thiếu hụt nguồn cung tại Trung Đông cùng các sự cố gián đoạn tại Nga đã đẩy giá diesel và xăng 95 lên vùng đỉnh kỷ lục.

Đối với BSR, dự án mở rộng nhà máy Dung Quất lên công suất 171.000 thùng/ngày, kết hợp cùng định hướng nâng tỷ trọng sản phẩm hóa dầu và nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), sẽ tạo ra lá chắn vững chắc bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro biến động ngắn hạn của thị trường.

Nguồn: Doanh nghiệp dầu khí bứt phá lợi nhuận và triển vọng chu kỳ đầu tư mới