Thị trường tài chính bước vào giai đoạn bứt phá, ai sẽ "làm chủ cuộc chơi"?

Đây là quan điểm của ông Hoàng Nam, Giám đốc Phòng Nghiên cứu và Phân tích CTCK Vietcap (HoSE: VCI) đưa ra trong chia sẻ tại buổi roadshow đợt chào bán cổ phần lần đầu tiên ra công chúng (IPO) của CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS, mã chứng khoán: VPX).

Thị trường tài chính vào giai đoạn tăng trưởng mới

Thị trường tài chính đang bước vào một giai đoạn tăng trưởng mới đầy bứt phá. Nền tảng cho giai đoạn đó là bối cảnh vĩ mô với việc Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng vô cùng mạnh mẽ từ 2025 và các năm tới đây. Quyết tâm của các nhà lãnh đạo tạo ra một môi trường vĩ mô cực kỳ thuận lợi cho thị trường vốn của Việt Nam phát triển. Để thực hiện hóa được các mục tiêu ấy, Chính phủ đang đẩy mạnh những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, ví dụ như nới lỏng chính sách tiền tệ. Chúng tôi cho rằng Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì cái mặt bằng lãi suất ở mức thấp như hiện nay để hỗ trợ cho tăng trưởng, ông Hoàng Nam chia sẻ.

Ông Hoàng Nam - Giám đốc Phòng Nghiên cứu và Phân tích Chứng khoán Vietcap chia sẻ tại buổi roadshow ngày 15/10 của CTCP Chứng khoán VPBank (VPBankS)

Về chính sách tài khóa, đầu tư công cũng đang được tiếp tục đẩy mạnh. Trong năm nay, đầu tư công dự kiến sẽ tăng trưởng 25% so với năm trước, và tạo ra được sự lan tỏa kích thích các khu vực kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân.

Trên thị trường vốn, chất xúc tác quan trọng đã được thực hiện hóa gần đây - đó chính là sự kiện thị trường chứng khoán Việt Nam đã được nâng hạng lên thị trường mới nổi theo chuẩn FTSE Russell. Theo đó, dòng vốn đổ vào thị trường theo Vietcap dự kiến sẽ khoảng 1 - 2 tỷ USD từ các quỹ thụ động, và từ 5 đến 6 tỷ đô từ các quỹ chủ động. "Dòng vốn nước ngoài này sẽ tạo ra một thị trường thanh khoản, và điều này cũng tạo ra những cơ hội lớn cho các công ty trong ngành chứng khoán", ông Nam nhận định.

Tuy nhiên theo ông Nam, Vietcap cho rằng thị trường Việt Nam sẽ không chỉ dừng lại nâng hạng thị trường mới nổi thứ cấp. Gần đây Chính phủ đã phê duyệt đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam và đặt mục tiêu là thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ đáp ứng được các tiêu chí của thị trường mới nổi theo chuẩn MSCI. Kỳ vọng Việt Nam sẽ sớm trở thành thị trường mới nổi bậc cao trong tương lai.

"Trong đề án này, chúng tôi rất vui mừng khi chúng ta thực sự đã và đang có những cải cách mạnh mẽ nhằm đạt được các tiêu chuẩn giao dịch cao hơn của quốc tế, đặc biệt là cơ chế giao dịch đối tác bù trừ trung tâm dự kiến sẽ được đi vào hoạt động ở năm 2027.

Tóm lại, chúng tôi đang nhìn thấy được những cam kết cải cách mạnh mẽ của Việt Nam để đưa thị trường vốn ngày càng tiếp cận chuẩn giao dịch của quốc tế và còn các cột mốc khác về nâng hạng mà chúng ta có thể mong chờ ở trong tương lai", chuyên gia của Vietcap nhấn mạnh.

"Sóng" IPO 50 tỷ USD

Ông Nam cũng cho rằng dòng vốn dồi dào, niềm tin của nhà đầu tư đang được cải thiện, câu chuyện sẽ không chỉ tác động tích cực đến những doanh nghiệp niêm yết ở trên sàn, mà còn đang kích hoạt một làn sóng IPO mới, đặc biệt là trong bối cảnh Nghị quyết 68 đã xác định kinh tế tư nhân là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp sẽ cần lượng vốn khổng lồ để có thể mở rộng hoạt động kinh doanh. Trong một thị trường chứng khoán đang hoạt động sôi động như vậy, đây chính là bệ phóng lý tưởng để cho các công ty có thể huy động được vốn và hàng loạt những doanh nghiệp đã, đang có những kế hoạch nghiêm túc về IPO, huy động vốn.

Nguồn: FiinPro, Bloomberg, Vietcap

“Làn sóng này theo tôi còn được hỗ trợ mạnh mẽ bởi những cải cách về mặt chính sách, như Nghị định 245 /2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chứng khoán với các quy định đơn giản hóa thủ tục rút ngắn thời gian từ lúc IPO đến lúc cổ phiếu lên niêm yết chỉ còn 30 ngày.

Theo ước tính của Vietcap, tổng giá trị các công ty IPO trong làn sóng này có thể lên đến 50 tỷ USD. Cùng với đó, khi các công ty IPO và niêm yết, sẽ mang đến sự đa dạng hơn nữa của thị trường; bản thân các tổ chức tham gia cũng có thêm cơ hội từ hoạt động tư vấn, bảo lãnh phát hành, sau nữa là cơ hội tăng quy mô phục vụ nhu cầu giao dịch của nhà đầu tư trên thị trường”, ông Nam nhấn mạnh.

Tuy nhiên, đứng trước vận hội vĩ mô to lớn của thị trường chứng khoán, vẫn phải nhìn nhận rằng thực tế của thị trường Việt Nam với quy mô hiện tại vẫn còn đang khiêm tốn so với tiềm năng. Trong năm 2024, tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ ở mức 56% so với GDP. Tỷ lệ này thấp xa so với các nước khác ở trong khu vực như Thái Lan hay Malaysia, chưa nói đến các nước phát triển như Nhật Bản và Mỹ. Sau những đợt tăng giá từ đầu năm đến nay, tỷ lệ này cũng chỉ mới nhích tăng lên khoảng 70% GDP, vẫn còn khoảng cách khá lớn và tạo nên dư địa rộng cho phát triển.

Hiện nay, Chính phủ cũng đã đặt ra mục tiêu là nâng tỷ lệ vốn hóa trên thị trường trên GDP mức 120% vào năm 2030. Bên cạnh thị trường cổ phiếu thì thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng trụ cột rất quan trọng trong thị trường vốn ở Việt Nam. Song nếu nhìn lại tổng dư nợ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện nay đang ở mức rất cao 136% - Con số này cho thấy nền kinh tế của chúng ta đang phụ thuộc vào vốn vay của hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp trên GDP chỉ mới ở mức 11%. Khoảng cách này chính là tiềm năng cho việc phát triển.

Trả lời cho câu hỏi: Ai sẽ "chiến thắng" trên thị trường?

Đối với ngành chứng khoán, từ 2018 – 29/09/2025, thống kê của Vietcap cho thấy, hiệu suất đầu tư của 8 công ty chứng khoán niêm yết lớn vào khoảng 29%. Đây là mức sinh lời vượt trội, phản ánh những vị thế của ngành chứng khoán trong thị trường tài chính và nền kinh tế. Theo đó, với bức tranh vĩ mô đầy tích cực, có thể nói, ngành chứng khoán sẽ được hưởng lợi.

Tuy nhiên, nếu đi sâu vào phân tích, sẽ thấy có sự thay đổi về mặt cấu trúc. Các công ty chứng khoán được ngân hàng hậu thuẫn đang có tốc độ tăng trưởng rất lớn. Từ năm 2022 đến 2025, tốc độ tăng trưởng hàng năm về dư nợ cho vay của các công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn là 83%. Nhóm độc lập có tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay chưa bằng 1 nửa nhóm này.

Thị phần trên thị trường theo đó cũng được phân bố lại. Tổng thị phần của nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn tăng lên nhanh trong hoạt động cho vay ký quỹ, từ 16% năm 2022 lên đến 28% ở trong quý 2/2025. Sự dịch chuyển khách hàng cũng diễn ra đến từ lợi thế cạnh tranh mang tính cấu trúc của các công ty chứng khoán được ngân hàng hậu thuẫn, công ty dẫn đầu, đó là nền tảng số, nguồn vốn dồi dào với chi phí thấp.

"Đây không phải là xu hướng ngắn hạn mà theo chúng tôi, đây là một sự tái định hình lại cuộc chơi. Và trong một thị trường giá lên thì khả năng cung ứng vốn dồi dào chính là một lợi thế cạnh tranh của các công ty chứng khoán. Chúng tôi cho rằng khi thị trường cạnh tranh, công ty cho vay ký quỹ tốt và chi phí thấp sẽ là người chiến thắng", ông Hoàng Nam nhấn mạnh.

Về dài hạn, chuyên gia Vietcap cho rằng người chiến thắng sẽ là người phục vụ được nhu cầu đầu tư của nhà đầu tư một cách toàn diện nhất. Trong bức tranh về phân bố tài sản của nhóm người có thu nhập cao tại Việt Nam, hiện tại 72% tài sản vẫn đang nằm ở bất động sản và tiền mặt. Đây là sự chênh lệch khá lớn so với phân bổ tài sản của người có thu nhập cao trên thế giới. Sự chênh lệch này lại cho thấy còn rất nhiều tiềm năng để các nhà đầu tư có thể dịch chuyển sang các lớp tài sản khác. Công ty chứng khoán nào nắm bắt được cơ hội này, cho ra được chuỗi sản phẩm đầu tư đa dạng cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và các sản phẩm cấu trúc cũng như các dịch vụ quản lý tài sản... sẽ nắm bắt được và "làm chủ", dẫn dắt thị trường.

Ở đây, ông Nam nói thêm, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng là 1 "mảnh đất" màu mỡ nhưng đây là không phải là sân chơi cho tất cả. Thị phần tư vấn phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2024 hoàn toàn nghiêng về các công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn (chiếm 65%), là minh chứng.

Một khía cạnh khác, khẩu vị rủi ro cũng như phân bổ tài sản của các công ty chứng khoán hàng đầu hiện tại cho thấy các công ty có nguồn vốn lớn, chuyên môn đầu tư cao, có năng lực về mảng ngân hàng đầu tư sẽ có đa lớp tài sản trái phiếu, cổ phiếu và tỷ suất sinh lời tốt hơn hẳn các công ty chứng khoán nhỏ. Tương tự, tính đa dạng trong cơ cấu doanh thu cũng giúp các công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn nắm bắt cơ hội tăng trưởng tốt hơn, cũng như có sức chống chịu tốt hơn khi thị trường đi vào giai đoạn khó khăn.

Nhìn chung, ông Nam nhấn mạnh, định hình chân dung "người chiến thắng", vị trí hàng đầu ngành chứng khoán trong chu kỳ tăng trưởng mới tại Việt Nam không dành cho những công ty chỉ có một, hay hai thế mạnh. Những người dẫn đầu thị trường phải là những công ty có vị thế các điểm mạnh tổng hợp của cả hai mô hình về chuyên môn đầu tư theo định hướng ngân hàng đầu tư, đáp ứng được mọi nhu cầu toàn diện của nhà đầu tư trên thị trường, có sự hậu thuẫn và mở rộng của hệ sinh thái tài chính rộng lớn. Đó là mô hình một công ty hội tụ các yếu tố để thành công, vươn tầm thành một Market -Leader dẫn đầu, ông Hoàng Nam của Vietcap chia sẻ tại roadshow.

Vietcap được biết là đối tác đại lý chính của VPBankS trong kế hoạch IPO chào bán 375 triệu cổ phiếu với giá chào bán 33.900 đồng/cp, dự kiến huy động hơn 12.712 tỷ đồng đang được triển khai. Cùng với đó, còn có các đại lý Chứng khoán SSI và Chứng khoán SHS cũng như 12 đơn vị hỗ trợ chào bán và nhận đăng ký mua cổ phiếu.

Ông Vũ Hữu Điền, thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc VPBankS giới thiệu về VPBankS đến các nhà đầu tư

Tại buổi roadshow giới thiệu VPBankS đến nhà đầu tư trong nước, ông Vũ Hữu Điền, thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc VPBankS cho biết, là công ty chứng khoán duy nhất thuộc hệ sinh thái của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank; HoSE: VPB) – đơn vị có quan hệ đối tác với nhiều định chế tài chính quốc tế hàng đầu – VPBankS thừa hưởng niềm tin, sự uy tín đã được gây dựng trong suốt nhiều năm, đặc biệt được xây dựng và tích hợp vào mô hình quản lý tập đoàn của ngân hàng mẹ.

Sau 3 năm kiến tạo và xây dựng nền tảng vững chắc từ vốn, công nghệ và quản trị, VPBankS sẵn sàng đón nhận cơ hội để tăng trưởng bền vững và chất lượng. Hiện nay, mảng ngân hàng đầu tư của VPBankS đã tích hợp đầy đủ năng lực triển khai vốn nợ, vốn cổ phần và mua bán sáp nhập, mang lại giải pháp tài chính toàn diện cho khách hàng. Mảng cho vay ký quỹ tận dụng nguồn vốn chi phí thấp, quy mô lớn nhờ khai thác hệ sinh thái VPBank. Mảng đầu tư với đội ngũ lãnh đạo dày dặn kinh nghiệm giúp VPBankS quản trị rủi ro chặt chẽ, duy trì sức bật và nắm bắt cơ hội trong mọi chu kỳ của thị trường. Dịch vụ môi giới toàn diện, tích hợp AI chuyên biệt, mang lại trải nghiệm đầu tư mượt mà và hiệu quả cho khách hàng, dự kiến phục vụ 1 triệu tài khoản khách hàng trong năm 2025, +370% so với cùng kỳ năm, giá trị giao dịch khoảng 620.000 tỷ đồng, +156% svck.

VPBank đặt mục tiêu top 2 thị phần môi giới, dẫn đầu cho vay ký quỹ, thuộc nhóm CTCP hàng đầu về tư vấn phát hành trái phiếu doanh nghiệp và thị phần phái sinh đạt 20% vào 2030. Nguồn: VPBankS

Theo ông Vũ Hữu Điền, VPBankS định vị là Trung tâm Giải pháp Tài chính Đầu tư cho toàn hệ sinh thái VPBank. Trong 5 năm tới, VPBankS đặt mục tiêu trở thành công ty dẫn đầu thị trường với tổng tài sản tăng trưởng kép dự kiến 23% giai đoạn 2026 – 2030, đạt 231.759 tỷ đồng vào 2030; LNTT tăng trưởng kép dự kiến 32% giai đoạn 2026 - 2030, đạt 17.520 tỷ đồng KH2030; Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E) 1,9 lần vào 2030; Hiệu quả kinh doanh tăng trưởng bền vững và duy trì top đầu ngành với ROA 6,5%; ROE 19,0% vào 2030.

Tại mức giá chào bán 33.900 đ/cp của đợt IPO hiện tại, VPBankS được định giá P/E dự phóng năm 2025 là 14,3 lần và P/B là 2,4 lần – thấp hơn mức trung bình ngành lần lượt là 23,1 lần và 2,7 lần, mở ra dư địa tăng trưởng mạnh mẽ sau niêm yết.

Lãnh đạo VPBankS cũng xác nhận ngay khi đợt IPO chính thức mở cửa đăng ký, các tổ chức, trong đó có Dragon Capital, chứng khoán VIX, đăng ký mua hàng nghìn tỷ đồng cổ phiếu trong đợt IPO bên cạnh hàng nghìn nhà đầu tư cá nhân đăng ký mua qua kênh NEO Invest. Được biết, giá trị đăng ký đã lên tới gần 6.000 tỷ đồng, tương đương gần 50% giá trị cổ phiếu chào bán.

Cũng theo ông Vũ Hữu Điền, nhà đầu tư hiện vẫn đang tiếp tục đăng ký theo thời gian của đợt mở bán, kể từ ngày 10/10 tới ngày 31/10/2025.

Nguồn: Thị trường tài chính bước vào giai đoạn bứt phá, ai sẽ "làm chủ cuộc chơi"?