Nới lỏng để thúc tăng trưởng: NHNN trước bài toán "bộ ba bất khả thi"

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Quyết định quy định tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR), cho phép các ngân hàng được tính 50% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi xác định LDR.

Trong một chia sẻ mới đây, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital nhận định NHNN đang thực hiện các bước đi chiến lược để nới lỏng thanh khoản và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bất chấp những áp lực lớn từ môi trường quốc tế và các chỉ số vĩ mô trong nước.

Theo ông Tuấn, việc NHNN ban hành thông tư mới (sửa đổi Thông tư 22) cho phép nâng tỷ lệ tính số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động là một động thái nới lỏng thanh khoản mạnh mẽ để hỗ trợ nền kinh tế.

“Việc nâng tỷ lệ này lên mức cao nhất nhằm mục đích nới lỏng thanh khoản và hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng. Mức 50% này tương ứng với giai đoạn năm 2023, thời điểm mà NHNN cũng thực hiện các chính sách nới lỏng để hỗ trợ GDP sau một giai đoạn thắt chặt trước đó. Điều này cho thấy Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang rất hỗ trợ nền kinh tế thông qua nới lỏng các tỷ lệ an toàn/rủi ro để thúc đẩy tăng trưởng”, ông nói.

Bên cạnh đó, đại diện AFA Capital cũng cho rằng Việt Nam đang duy trì sự "ngược chiều" chính sách so với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Trong khi Fed có xu hướng thắt chặt hoặc giữ lãi suất cao để kiểm soát lạm phát, Việt Nam lại nỗ lực nới lỏng để hạ lãi suất thị trường đồng Việt Nam.

Thực tế, các nỗ lực nới lỏng đã giúp lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm xuống mức thấp (khoảng 3,8% - 4%), giúp giảm bớt căng thẳng huy động vốn cho các ngân hàng.

Mặc dù vậy, ông Tuấn cũng lưu ý rằng việc theo đuổi chính sách nới lỏng buộc NHNN phải xử lý bài toán “bộ ba bất khả thi”. Đầu tiên là áp lực về tỷ giá. Theo vị chuyên gia này, Việt Nam đang chọn chính sách tiền tệ độc lập và tự do luân chuyển vốnđể ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng GDP. Khi đó, NHNN phải chấp nhận việc tỷ giá sẽ biến động mạnh. Thực tế, tỷ giá trung tâm và tỷ giá hệ thống đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian gần đây do sự chênh lệch lãi suất giữa USD và VND.

“Trong 6 tháng đầu năm lãi suất cao đã hỗ trợ tỷ giá. Còn trong nửa cuối năm chúng ta nới lỏng các chỉ số để hỗ trợ tăng trưởng, dẫn đến tỷ giá trung tâm và tỷ giá trên hệ thống sẽ chịu áp lực tăng rất mạnh”, ông Tuấn nói.

Tiếp đến là thách thức lạm phát. Lạm phát (CPI) của Việt Nam hiện đang tiệm cận mức mục tiêu 4,5% và dự báo lạm phát bình quân có thể đạt mức sát sao 4,4%. NHNN đang phải hoạt động trong một "dư địa vô cùng nhỏ" để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa phải canh chừng không để tỷ giá vượt kiểm soát gây hệ lụy lên lạm phát, ông Tuấn nói.

Trong bối cảnh trên, vị chuyên gia lưu ý các nhà đầu tư, người kinh doanh hoặc người đang có khoản vay (đặc biệt là đầu tư bằng vốn vay như bất động sản) cần hết sức lưu ý rủi ro tỷ giá và lạm phát. Thanh khoản thị trường hiện tại vẫn rất khó khăn và áp lực lên lãi suất thị trường vẫn còn rất lớn trong kế hoạch đầu tư.

Theo giới phân tích, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước là nhóm hưởng lợi với quy định mới do đây là những đơn vị nắm giữ gần như toàn bộ tiền gửi của Kho bạc Nhà nước. Báo cáo tài chính quý II/2026 chỉ ra, tính đến ngày 30/6/2026, tổng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại nhóm Big 4 gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank đạt hơn 700.000 tỷ đồng. Trong đó, tổng số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại Vietcombank, BIDV và VietinBank vào cuối tháng 6 đạt gần 554.000 tỷ đồng.

Trước ngày 1/8/2026, các ngân hàng chỉ được tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi xác định LDR, tương đương khoảng 110.800 tỷ đồng. Theo quy định mới, tỷ lệ này tăng lên 50%, tương đương khoảng 277.000 tỷ đồng, đồng nghĩa với phần tiền gửi được tính vào tổng tiền gửi khi xác định LDR tăng thêm khoảng 166.000 tỷ đồng.

Nguồn:Nới lỏng để thúc tăng trưởng: NHNN trước bài toán 'bộ ba bất khả thi'