Ngăn chặn "hoang phí" đất vàng

Nội dung được Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo tại cuộc làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tình hình thực hiện nhiệm vụ, phương hướng công tác trọng tâm thời gian tới.

Thủ tướng yêu cầu có cơ chế thu hồi các dự án không triển khai theo cam kết. Ảnh: DH

Quyết liệt xử lý dự án bỏ hoang

Tại cuộc họp, Thủ tướng yêu cầu Bộ khẩn trương hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia (ngay sau khi cấp có thẩm quyền có ý kiến về chủ trương điều chỉnh); tập trung số hóa và làm sạch hệ thống dữ liệu đất đai trên toàn quốc; lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch ngành, lĩnh vực theo thẩm quyền.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với Bộ Xây dựng thiết lập cơ chế xử lý đất bỏ hoang, thu hồi các dự án không triển khai theo cam kết; hoàn thiện pháp luật về quản lý đất hiếm. Các nhiệm vụ được triển khai trong quý II/2026.

Liên quan đến xử lý đất bỏ hoang, dự án chậm triển khai, vừa qua Hà Nội đã liên tục có các văn bản về kết quả thanh tra, yêu cầu doanh nghiệp có dự án chậm tiến độ sử dụng đất báo cáo.

Trong đó, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các nhà đầu tư khẩn trương báo cáo bằng văn bản việc thực hiện áp dụng với 341 dự án đầu tư bằng vốn ngoài ngân sách trên địa bàn thành phố.

Dự án tòa cao ốc số 131 Thái Hà vẫn dang dở sau gần 20 năm khởi công. Ảnh: DH

Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu chủ đầu tư cung cấp thông tin thực tế về tiến độ đầu tư, xây dựng, giải phóng mặt bằng, thực hiện nghĩa vụ tài chính. Các doanh nghiệp cũng cần nêu những khó khăn, trong đó phân định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan.

Chủ đầu tư cũng được đề nghị phải đánh giá năng lực thực hiện dự án (về tài chính, huy động vốn, tổ chức thực hiện), làm rõ trách nhiệm chậm triển khai và đề xuất phương án xử lý, cam kết tiến độ thực hiện.

Nếu sau ngày 30/4, các chủ đầu tư không gửi báo cáo hoặc "báo cáo không đáp ứng yêu cầu, không rõ năng lực và cam kết thực hiện", UBND TP Hà Nội sẽ áp dụng biện pháp thu hồi, dừng thực hiện dự án.

Mới đây, UBND TP cũng đã ban hành thông báo về việc thu hồi đất của Công ty cổ phần Constrexim - Meco (trước đây là Công ty cổ phần Xây lắp cơ giới và Đầu tư thương mại Constrexim. Khu đất bị thu hồi có diện tích 10.030,9m² tại khu dân dụng Bắc Phú Cát (xã Hòa Lạc).

Câu chuyện dài hơi

Thực tế, câu chuyện xử lý những dự án chậm tiến độ gây lãng phí tài nguyên đất trên địa bàn TP Hà Nội không còn mới. TP đã nhiều lần triển khai các giải pháp quyết liệt nhằm xử lý hơn 700 dự án vốn ngoài ngân sách chậm tiến độ nhằm giải phóng hơn 11.300 ha đất "treo".

Theo đó, 155 dự án sau thanh tra, chủ đầu tư đã chủ động khắc phục các tồn tại. 153 dự án đã bị thu hồi đất, bãi bỏ quyết định giao đất, cho thuê đất, chấm dứt hoạt động, dừng triển khai hoặc chấm dứt việc giao chủ đầu tư nghiên cứu lập quy hoạch.

12 dự án được đề nghị loại bỏ khỏi danh sách do trùng lặp, nhà đầu tư đề xuất nghiên cứu khi chưa có ý kiến của UBND TP. 44 dự án đang được nhà đầu tư thực hiện theo tiến độ và quy định pháp luật đầu tư.

Hà Nội cũng gia hạn tiến độ thêm 24 tháng cho 295 dự án bởi nguyên nhân ảnh hưởng bất khả kháng từ đại dịch. Trong đó, chủ đầu tư của 110 dự án phải nộp thêm cho nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian gia hạn 24 tháng.

Tuy nhiên, theo danh sách 341 dự án vừa công bố, nhiều dự án đã chậm tiến độ gần 20 năm nhưng vẫn “sừng sững” trên đất vàng. Đơn cử như dự án khu dịch vụ, văn phòng và nhà ở kinh doanh số 131 Thái Hà do Công ty TNHH Kinh doanh tổng hợp Huy Hùng làm chủ đầu tư. Dự án được khởi công từ năm 2008, dự kiến hoàn thành năm 2010. Sau 18 năm kể từ khi khởi công, dự án này vẫn dang dở.

Theo đánh giá của Luật sư Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLaw, nhiều dự án chậm triển khai là do công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập, hoặc do năng lực của một số chủ đầu tư còn yếu kém. Dự án “đắp chiếu” quá lâu đồng nghĩa với hiệu suất sử dụng đất gần như bằng 0, tức là đất đai không đóng góp gì cho tăng trưởng kinh tế, còn làm méo mó hình ảnh môi trường đầu tư và niềm tin vào hệ thống pháp luật, khả năng thực thi pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Do đó, ông Hà cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy phạm pháp luật, bổ sung các quy định cụ thể và rõ ràng hơn trong việc thu hồi dự án treo, dự án không triển khai. Trong đó, làm rõ vấn đề xử lý quyền tài sản của chủ đầu tư trên đất và trách nhiệm của chủ đầu tư buộc phải thực hiện khi vi phạm tiến độ triển khai dự án.

Nguồn: Ngăn chặn "hoang phí" đất vàng