Muốn tăng trưởng đột phá, phải trao quyền "làm chủ" chương trình quốc gia cho tư nhân

Tăng trưởng hai con số là mục tiêu chưa từng có tiện lệ

Phát biểu tại talkshow về mục tiêu tăng trưởng hai con số, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng trong suốt 40 năm Đổi mới, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam bình quân chỉ đạt khoảng 6,5%, thậm chí có xu hướng giảm dần qua từng chu kỳ 5 năm. Trong bối cảnh đó, mục tiêu tăng trưởng 10% được xem là rất thách thức, thậm chí chưa từng có tiền lệ.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam.

Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam buộc phải thay đổi căn bản tư duy và cách thức hành động. “Nếu vẫn đi theo con đường cũ, kết quả sẽ không có đột phá”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng cần một cú chuyển mạnh về thể chế và cách vận hành nền kinh tế.

PGS.TS Trần Đình Thiên phân tích, động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới không còn nằm ở các yếu tố truyền thống, mà đến từ sự kết hợp của “bộ tứ” Nghị quyết mới.

Trong đó, công nghệ cao, đặc biệt là chuyển đổi số, được xác định là động lực dài hạn và mang tính quyết định. Cùng với đó, hội nhập kinh tế quốc tế cũng thay đổi theo hướng chủ động hơn, khi Việt Nam tìm cách hợp tác với các đối tác chiến lược hàng đầu. Ông ví cách tiếp cận này như trong võ học: “Muốn thắng mạnh phải biết mượn sức”.

Một yếu tố quan trọng khác là sự thay đổi từ phía Nhà nước, khi cần chuyển mạnh từ vai trò quản lý sang kiến tạo, đồng thời tự tháo gỡ các rào cản thể chế. Trong tổng thể đó, khu vực kinh tế tư nhân được xác định là động lực then chốt, giữ vai trò quyết định đối với tăng trưởng.

Tập trung vào khu vực kinh tế tư nhân, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng trong thời gian dài, khu vực này chưa được đối xử bình đẳng, thậm chí bị xem nhẹ. Khi tham gia thị trường quốc tế, nhiều doanh nghiệp mới nhận ra hạn chế của mình do thiếu sự hỗ trợ thực chất từ chính sách.

Để khắc phục những điều trên, ông Thiên đã đề xuất cách tiếp cận “Tin thật - Mời thật - Làm thật”.

Theo đó, trước hết cần đặt niềm tin thực sự vào khu vực tư nhân trong hoạch định và thực thi chính sách. Thứ hai, việc mời gọi doanh nghiệp tham gia không thể dừng ở khẩu hiệu, mà phải trao vai trò thực chất, để họ trở thành chủ thể trong các chương trình hành động quốc gia. Cuối cùng, cần cải cách thể chế để đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển.

“Khi tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng nhất, những rào cản về bình đẳng sẽ được tháo gỡ, qua đó giải phóng nguồn lực và sức sáng tạo rất lớn của xã hội”, ông Thiên nhấn mạnh.

Những yếu tố đóng vai trò quyết định

Dù ủng hộ mục tiêu tăng trưởng cao, PGS.TS Trần Đình Thiên cũng cảnh báo thách thức không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng mà còn ở chất lượng và “đẳng cấp” phát triển.

Năng lực ứng biến chính sách và sức mạnh nội tại của nền kinh tế sẽ đóng vai trò quyết định.

Ông dẫn bài học từ một số quốc gia như Nhật Bản và Trung Quốc để nhấn mạnh yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh mới, khi công nghệ như AI, robot đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế và thị trường lao động.

"Đồng thời, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, với việc các doanh nghiệp nước ngoài mở rộng hệ thống logistics, thâm nhập sâu vào thị trường nội địa, cũng đặt ra sức ép lớn cho doanh nghiệp trong nước", ông Thiên nói.

Theo vị chuyên gia, trong một thế giới đầy biến động, năng lực ứng biến chính sách và sức mạnh nội tại của nền kinh tế sẽ đóng vai trò quyết định. Muốn có được nền tảng đó, điều quan trọng là phải tin vào năng lực của doanh nghiệp và người dân, đồng thời tạo điều kiện để họ phát huy tối đa tiềm năng.

“Thế giới bất thường đã trở thành trạng thái bình thường. Muốn thích ứng, Việt Nam cần một nền tảng kinh tế đủ mạnh, và điểm khởi đầu chính là niềm tin vào khu vực tư nhân”, PGS.TS Trần Đình Thiên kết luận.

Nguồn:Muốn tăng trưởng đột phá, phải trao quyền 'làm chủ' chương trình quốc gia cho tư nhân