Lợi thế riêng của thủy sản Việt, sẵn sàng ứng phó thuế đối ứng của Mỹ

Ngay sau khi thông tin cuộc điện đàm giữa Tổng Bí thư Tô Lâm với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump diễn ra hôm qua (lúc 20h00 ngày 02/7/2025 - giờ Việt Nam), cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia kinh tế đã có những góc nhìn phân tích về tín hiệu tích cực trong quan hệ thương mại Việt Nam - Mỹ, cũng như kết quả đàm phán về thuế đối ứng giữa hai nước.

Theo thông báo từ phía Hoa Kỳ, Việt Nam sẽ chịu mức thuế 20% cho mọi hàng hóa đưa vào lãnh thổ Mỹ và chịu mức thuế 40% đối với hàng hóa trung chuyển. Bên cạnh mức thuế cơ bản là 10% áp dụng cho tất cả các mặt hàng.

Thông tin này thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới doanh nghiệp và các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là ngành thủy sản – mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn vào thị trường Mỹ. Một trong những vấn đề Mỹ đặc biệt chú trọng trong các đàm phán thương mại là quy tắc xuất xứ và tỷ lệ nội địa hóa của hàng hóa nhập khẩu.

Ảnh minh hoạ

Ông Hồ Quốc Lực – Chủ tịch HĐQT CTCP Thực phẩm Sao Ta (Mã: FMC), nguyên Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) khẳng định: “Tỷ lệ nội địa hóa thủy sản Việt Nam gần như tuyệt đối. Các doanh nghiệp chế biến hiện nay có chuỗi cung ứng khép kín từ nuôi trồng đến chế biến phục vụ xuất khẩu là hoàn toàn trong nước. Chỉ có một phần trong chuỗi cung ứng này phải nhập khẩu từ nước ngoài là một số nguyên liệu để sản xuất thức ăn nuôi thủy sản và một lượng nhất định con giống tôm”.

Ông Lực nhấn mạnh, hiện chưa rõ Mỹ sẽ áp mức thuế cụ thể nào đối với thủy sản nói chung và mặt hàng tôm nói riêng, nên chưa thể đánh giá chính xác tác động.

Tuy nhiên, ông cho rằng tỷ lệ nội địa hóa trong ngành tôm rất cao: "Hiện chưa rõ cách thức Mỹ xác định hàng xuất xứ từ Việt Nam thế nào vì liên quan đến nhiều cấu phần để tạo ra một sản phẩm. Nhưng riêng con tôm, tỷ lệ nội địa cực kỳ cao. Quá trình nuôi tôm đến chế biến đều từ Việt Nam. Chỉ có một phần nguyên liệu thức ăn và lượng nhỏ con giống nhập khẩu"

Cá tra là mặt hàng chủ lực chiếm khoảng 60% cơ cấu xuất khẩu thủy sản – Việt Nam có lợi thế đặc biệt trong việc chứng minh nguồn gốc xuất xứ.

Theo VASEP, Việt Nam hiện cung ứng hơn 90% cá tra phile đông lạnh cho toàn thế giới. Các nước như Ấn Độ (sản lượng khoảng 300.000 – 400.000 tấn/năm), Bangladesh hay Ai Cập chủ yếu sản xuất cho thị trường nội địa hoặc xuất thô sang các thị trường dễ tính, chưa hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Đồng bằng sông Cửu Long được xem là “vựa cá tra” lớn nhất thế giới với hàng chục nghìn ha nuôi chuyên canh, tập trung tại Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long… Khu vực này có hệ thống thủy văn ổn định, khí hậu thuận lợi quanh năm – lợi thế tự nhiên vượt trội so với các quốc gia khác nuôi cá tra.

Đặc biệt, mô hình liên kết chuỗi khép kín từ con giống, thức ăn, nuôi trồng, chế biến đến xuất khẩu đã trở thành thế mạnh cốt lõi của ngành cá tra Việt Nam. Các doanh nghiệp lớn như Vĩnh Hoàn, Nam Việt, IDI, Biển Đông Seafoods,… đã đầu tư hệ sinh thái toàn diện, kiểm soát chặt chẽ chất lượng và giảm giá thành sản phẩm.

Theo VASEP, xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt mức tăng gần 19%, trong đó riêng thị trường Mỹ đạt 891 triệu USD, tăng 16% nhờ đợt đẩy mạnh giao hàng trước mốc 9/7 - thời điểm Mỹ dự kiến áp thuế đối ứng mới.

VASEP đánh giá triển vọng xuất khẩu nửa cuối năm sẽ phụ thuộc rất lớn vào mức thuế mà Mỹ áp dụng sau ngày 9/7.

Nguồn:Lợi thế riêng của thủy sản Việt, sẵn sàng ứng phó thuế đối ứng của Mỹ