Dịch vụ thông tin tín dụng: Nới điều kiện, tăng quản trị

Các công ty gồm: Công ty Cổ phần Thông tin tín dụng Việt Nam (PCB), Công ty Cổ phần Thông tin tín dụng KCI (KCI), Công ty Cổ phần Thông tin Tín dụng Fintech Việt Nam (FCBV). Trong đó, PCB được thành lập năm 2007, trước thời điểm Nghị định 58/2025/NĐ-CP ngày 10/6/2021 của Chính phủ quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 133/2024/NĐ-CP ngày 21/10/2024 được ban hành. KCI và FCBV được cấp Giấy chứng nhận cuối năm 2024 theo quy định tại Nghị định 58.

Các công ty cung cấp dịch vụ thông tin tín dụng đã xây dựng được mô hình kinh doanh, triển khai sản phẩm và thiết lập quan hệ hợp tác với tổ chức tham gia. (Ảnh minh họa)

Dịch vụ thông tin tín dụng: Nhiều sản phẩm được cung cấp

Ngân hàng Nhà nước cho biết Nghị định đã góp phần xây dựng thị trường thông tin tín dụng tại Việt Nam theo hướng minh bạch, an toàn và có kiểm soát. Các tổ chức được cấp phép nói trên cũng được ghi nhận hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng, theo báo cáo Tổng kết thi hành Nghị định 58 của Ngân hàng Nhà nước.

Cụ thể, Nghị định 58 đã tạo cơ sở pháp lý cho thị trường cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng (ngoài Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam), từng bước hình thành và duy trì hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng; các công ty thông tin tín dụng đã xây dựng được mô hình kinh doanh, triển khai sản phẩm và thiết lập quan hệ hợp tác với tổ chức tham gia.

Về danh mục sản phẩm, dịch vụ, theo báo cáo của các công ty, đã từng bước được đa dạng hóa. PCB đang cung ứng 09 nhóm sản phẩm cho tổ chức tham gia và công ty thông tin tín dụng khác, đồng thời có 02 sản phẩm cung cấp cho khách hàng vay; FCBV triển khai 04 sản phẩm báo cáo tín dụng đối với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp; KCI cung ứng các sản phẩm báo cáo tín dụng, đánh giá điểm tín dụng và dịch vụ thông tin cảnh báo.

Thông tin tổng kết của Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết, mạng lưới thu thập và chia sẻ thông tin tín dụng đã được thiết lập bước đầu: Các công ty đáp ứng điều kiện có tối thiểu 15 tổ chức tham gia là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cam kết cung cấp thông tin tín dụng. PCB đã ký hợp đồng cung cấp thông tin tín dụng và sản phẩm thông tin tín dụng với 32 tổ chức tham gia, hiện có 26 tổ chức tham gia và 01 công ty thông tin tín dụng khác đang gửi dữ liệu định kỳ; KCI có 22 tổ chức tham gia; FCBV đã ký cam kết chia sẻ thông tin với 20 tổ chức, đồng thời có 01 tổ chức tham gia đang gửi dữ liệu và 01 công ty thông tin tín dụng khác trao đổi thông tin.

Đáng chú ý, quy mô dữ liệu và mức độ sử dụng sản phẩm có xu hướng mở rộng. PCB hiện là công ty dẫn đầu với 45.625.427 khách hàng vay cá nhân, 245 khách hàng vay hộ kinh doanh và 252.252 khách hàng vay doanh nghiệp. Riêng trong năm 2025, PCB tiếp nhận thêm thông tin của 15.556.370 khách hàng vay cá nhân và 16.238 khách hàng vay doanh nghiệp. PCB cũng cung cấp hơn 99,8 triệu sản phẩm thông tin tín dụng trong năm 2025. KCI ghi nhận 978.838 khách hàng vay và 978.838 lượt truy vấn tính đến hết ngày 31/12/2025. Đối với FCBV, dữ liệu thu thập trong năm 2025 chủ yếu tập trung ở phân khúc khách hàng cá nhân, với 89.713 dữ liệu cá nhân và 477.122 hợp đồng vay cá nhân từ tổ chức gửi dữ liệu.

Các doanh nghiệp đã đầu tư hạ tầng công nghệ và kiểm soát an toàn thông tin. PCB báo cáo hệ thống mạng sử dụng 03 đường truyền từ 03 nhà cung cấp khác nhau, hệ thống công nghệ thông tin vận hành ổn định, an toàn, không phát sinh sự cố; KCI xây dựng hạ tầng cloud trong nước, có giải pháp mã hóa dữ liệu, xác thực đa yếu tố, giám sát nhật ký, sao lưu và phương án dự phòng thảm họa nhằm bảo đảm không gián đoạn hoạt động quá 04 giờ làm việc; FCBV triển khai các biện pháp bảo mật, giám sát truy cập và kiểm tra an ninh mạng theo quy định.

Đề xuất sửa Nghị định về thông tin tín dụng

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được nêu trên, việc thực hiện Nghị định 58 trong thời gian qua cũng phát sinh một số vướng mắc, bất cập. Trên cơ sở tình hình thực tiễn hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng, thực tiễn về cấp, cấp lại, thay đổi nội dung Giấy chứng nhận, hoạt động của các công ty thông tin tín dụng cũng như các vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện Nghị định 58, do đó, Ngân hàng Nhà nước đề xuất Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2021/NĐ-CP quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng để đảm bảo hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành (Luật NHNN, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Nghị định 26/2025/NĐ-CP) và chủ trương, chính sách của Nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước đề xuất sửa đổi Nghị định về hoạt động cung cấp dịch vụ thông tin tín dụng. (Ảnh minh họa: T.L)

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 58/2021/NĐ-CP.

Dự thảo Nghị định có điểm nổi bật về bổ sung quy định yêu cầu các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân theo khung pháp lý mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Điều này cho thấy xu hướng quản lý chặt chẽ hơn đối với hoạt động thu thập, xử lý và khai thác dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng vốn nhạy cảm về thông tin.

Các nguyên tắc về tính trung thực, khách quan tiếp tục được nhấn mạnh. Doanh nghiệp không chỉ phải đảm bảo độ chính xác của thông tin tín dụng mà còn phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan trong toàn bộ quá trình xử lý dữ liệu. Đây được xem là yếu tố nền tảng nhằm củng cố niềm tin của thị trường.

Dự thảo cũng điều chỉnh các điều kiện kinh doanh theo hướng đơn giản hóa. Cụ thể, yêu cầu về phương án bảo mật và phương án dự phòng thảm họa được gộp thành một nội dung thống nhất, giúp giảm bớt thủ tục nhưng vẫn đảm bảo an toàn hệ thống. Một số điều kiện không còn phù hợp cũng được đề xuất bãi bỏ, trong khi quy định về thỏa thuận cung cấp thông tin tín dụng được chuyển sang phụ lục kèm theo nhằm tăng tính linh hoạt. Song song, yêu cầu về tính liên tục của dịch vụ vẫn được giữ nguyên, trong đó quy định không để gián đoạn hoạt động cung ứng quá 4 giờ làm việc. Yếu tố ổn định hệ thống qua đó vẫn được cơ quan quản lý đặt ưu tiên hàng đầu.

Các hình thức quản lý, tiếp nhận hồ sơ theo Dự thảo cũng được đẩy mạnh rút ngắn thời gian, cắt giảm giấy tờ, nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp. Đáng chú ý, dự thảo bãi bỏ yêu cầu nộp Phiếu lý lịch tư pháp đối với người quản lý doanh nghiệp hoặc thành viên Ban kiểm soát, do các thông tin này đã có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia. Đây là bước tiến trong việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước.

Cùng các quy định nới lỏng điều kiện kinh doanh, dự thảo nâng cao yêu cầu về quản trị nội bộ. Các doanh nghiệp phải xây dựng quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân, bao gồm cơ chế thu thập và rút lại sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, đánh giá tác động của hoạt động xử lý dữ liệu, kiểm soát việc chuyển dữ liệu ra nước ngoài và quy trình ứng phó khi xảy ra vi phạm.

Đối với lĩnh vực tài chính – ngân hàng, nơi thông tin tín dụng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn của cá nhân và doanh nghiệp, các quy định yêu cầu nâng chuẩn quản trị, minh bạch thông tin, hướng đến tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường củng cố, niềm tin của các bên liên quan và hỗ trợ hệ thống tài chính vận hành hiệu quả, bền vững hơn trong dài hạn.

Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng đóng vai trò quan trọng, Dự thảo được kỳ vọng tạo ra sự cân bằng giữa việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, áp dụng phát triển khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện, năng lực của công ty cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng và tiếp tục từng bước hoàn thiện thị trường thông tin tín dụng tại Việt Nam theo hướng minh bạch, an toàn, có kiểm soát.

Nguồn: Dịch vụ thông tin tín dụng: Nới điều kiện, tăng quản trị