Cổ phiếu cà phê: Vị đắng trên sàn chứng khoán

Trong hơn một năm qua, giá cà phê Robusta là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam liên tục lập đỉnh, chạm mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Việt Nam quốc gia xuất khẩu Robusta lớn thứ hai thế giới được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ làn sóng giá này.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng, nhóm cổ phiếu cà phê trên sàn lại chìm trong sắc xám: thanh khoản thấp, lợi nhuận mong manh, nhiều mã bị cảnh báo hoặc gần như “nằm bất động”.

Thực trạng u ám của doanh nghiệp cà phê niêm yết

Cà phê Gia Lai (CGL) cải thiện nhưng chưa thoát khó, doanh thu thuần quý I/2025 tăng mạnh lên 5,7 tỷ đồng (cùng kỳ chỉ 22 triệu), nhưng vẫn lỗ sau thuế 237 triệu đồng. Dù mức lỗ đã cải thiện đáng kể so với con số âm 2,4 tỷ năm trước, gánh nặng lãi vay và chi phí quản lý vẫn là điểm nghẽn lớn. Trên sàn, cổ phiếu CGL duy trì giao dịch ở mức rất thấp, chưa tạo được hấp dẫn với nhà đầu tư.

Cà phê PETEC (PCF), cổ phiếu PCF gần như không có giao dịch trong nhiều phiên liên tiếp, thanh khoản về mức gần bằng 0. Tính đến quý I/2025, doanh nghiệp tiếp tục lỗ và lợi nhuận chủ yếu đến từ nguồn thu ngoài hoạt động cốt lõi. Cổ phiếu PCF đã chính thức bị đưa vào diện cảnh báo do vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin và hiệu quả kinh doanh suy giảm nghiêm trọng.

Cà phê Thắng Lợi (CFV) dù là một trong những doanh nghiệp có quy mô lớn hơn trong ngành, cổ phiếu CFV cũng có khối lượng giao dịch rất thấp. Quý I/2025 ghi nhận lợi nhuận sau thuế chỉ còn 617 triệu đồng, giảm mạnh so với mức 10 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Cổ phiếu này không hấp dẫn nhà đầu tư cá nhân do mức sinh lời giảm và thiếu động lực tăng trưởng.

Cà phê Phước An (CPA): Cổ phiếu CAP cũng lâm vào tình trạng tương tự. Doanh nghiệp liên tục báo lỗ trong các quý gần đây. Quý I/2025, Phước An tiếp tục ghi nhận lỗ ròng hơn 1,3 tỷ đồng. Trên sàn, cổ phiếu hầu như không có giao dịch và đang bị theo dõi về tính minh bạch tài chính.

Việc hàng loạt mã cổ phiếu cà phê rơi vào tình trạng thanh khoản yếu, không hấp dẫn dòng tiền, trong khi nhiều mã còn bị liệt vào danh sách cảnh báo khiến nhóm ngành này trở nên "mờ nhạt" trên bản đồ đầu tư. Trong bối cảnh giá cà phê toàn cầu liên tục lập đỉnh, sự im ắng của các cổ phiếu ngành này phản ánh rõ khoảng cách giữa tiềm năng hàng hóa và hiệu quả doanh nghiệp.

Trong khi thị trường kỳ vọng ngành cà phê sẽ hưởng lợi từ chu kỳ giá lên, thì cổ phiếu nhóm này lại chưa cho thấy tín hiệu phục hồi đáng kể. Nội tại yếu, cấu trúc tài chính cồng kềnh và thiếu chiến lược tăng trưởng đang khiến các mã cà phê tiếp tục lùi sâu vào vùng trũng của thị trường.

Giá cà phê tăng nhưng cổ phiếu vẫn 'vô cảm'

Dù giá cà phê tăng cao, nhưng các doanh nghiệp niêm yết trong ngành cà phê không sở hữu vùng nguyên liệu tự chủ. Các DN chủ yếu thu mua và bán sỉ, khiến biên lợi nhuận không những không được cải thiện mà còn bị thu hẹp do chi phí đầu vào tăng, trong khi giá bán bị hạn chế bởi hợp đồng xuất khẩu đã ký từ trước.

Khác với những doanh nghiệp trong ngành F&B như Trung Nguyên hay The Coffee House, các công ty niêm yết như PETEC, Thắng Lợi hay Phước An… chưa xây dựng thương hiệu riêng và thiếu hệ thống phân phối nội địa cũng như xuất khẩu trực tiếp. Điều này khiến dù giá cà phê tăng, nhưng lợi nhuận lại không tương xứng.

Hầu hết các doanh nghiệp vẫn duy trì mô hình hoạt động truyền thống, có đất và hợp tác với nông dân nhưng thiếu sự đổi mới về công nghệ, đầu tư vào thương hiệu, và chiến lược phát triển dài hạn. Điều này khiến DN khó có thể thích nghi với những biến động của thị trường hiện đại.

Các mã như PCF, CPA, CGL, CFV đều rơi vào danh sách cảnh báo hoặc giao dịch cầm chừng. Việc thua lỗ nhiều kỳ, công bố thông tin chưa đầy đủ khiến cổ phiếu mất điểm trầm trọng. Điều này khiến nhà đầu tư không còn động lực nắm giữ hay giải ngân mới.

Trong khi cổ phiếu các doanh nghiệp thực phẩm - đồ uống lớn như Vinamilk (VNM) hay Sabeco (SAB) vẫn duy trì được sự ổn định, thậm chí hấp dẫn dòng tiền nhờ mô hình kinh doanh hiệu quả, thì cổ phiếu ngành cà phê lại cho thấy sự "đuối sức" rõ rệt.

Dù Việt Nam là cường quốc cà phê, nhưng trên sàn chứng khoán, các doanh nghiệp cà phê lại đang "đuối vị" trước làn sóng tăng giá toàn cầu. Câu chuyện không nằm ở hạt cà phê mà nằm ở cách doanh nghiệp lựa chọn để “pha” ly cà phê ấy.

Muốn đổi vị, ngành cà phê cần được tái cấu trúc từ gốc: từ tư duy quản trị, mô hình sản xuất, chiến lược thương hiệu đến cách tiếp cận người tiêu dùng cuối. Không thể mãi đứng ngoài cuộc chơi giá trị gia tăng và mong chờ thị trường ghi nhận.

Cổ phiếu chỉ hết đắng khi doanh nghiệp biết “pha lại” toàn bộ công thức vận hành: Sở hữu vùng nguyên liệu thay vì phụ thuộc; Đầu tư vào chế biến sâu thay vì chỉ sơ chế; Xây dựng thương hiệu thay vì bán ẩn danh; Mở rộng kênh phân phối thay vì chỉ trông vào hợp đồng xuất khẩu.

Ly cà phê muốn đậm đà thì phải chọn đúng nguyên liệu, đúng phương pháp, đúng thời điểm. Cổ phiếu cà phê cũng vậy muốn hết đắng, không thể chỉ chờ giá hàng hóa tăng, mà phải chủ động thay đổi từ bên trong.

Nguồn:Cổ phiếu cà phê: Vị đắng trên sàn chứng khoán