Chuẩn hoá chất lượng lấy lại đà tăng trưởng xuất khẩu rau quả

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá trị xuất khẩu rau quả tháng 5 năm 2025 ước đạt 550 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả 5 tháng đầu năm 2025 đạt 2,24 tỷ USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm 2024.

Xuất khẩu hàng rau quả 5 tháng đầu năm 2025 đạt 2,24 tỷ USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm 2024.

Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trườngTrung Quốc với tỷ trọng giá trị xuất khẩu chiếm 46,1%. Hai thị trường xuất khẩu rau quả lớn tiếp theo là Hoa Kỳ và Hàn Quốc với tỷ trọng giá trị xuất khẩu lần lượt là 9,1% và 6%.

So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu rau quả 4 tháng đầu năm 2025 sang thị trường Trung Quốc giảm 32,8%, thị trường Hoa Kỳ tăng 66%, thị trường Hàn Quốc giảm 5,2%.

Lý giải về ngôi sao của xuất khẩu rau quả là sầu riêng tiếp tục sụt giảm lượng xuất khẩu, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam chia sẻ, mặt hàng chủ lực của ngành, vấp phải hàng rào kỹ thuật.

"Đây là một trong những hàng rào kỹ thuật nhằm kiểm tra chất vàng O hoặc là cadimi. Không riêng hàng Việt Nam mà hàng của các nước Đông Nam Á, kể cả Thái Lan, đều bị kiểm tra với tần suất là 100%. Chính vì vậy, đây là khó khăn của ngành sầu riêng, làm giảm sản lượng và kim ngạch xuất khẩu. Thời gian này, chúng ta phải tăng cường quản lý chất lượng không để những chất cấm này nhiễm vào hàng hoá. Về phía bà con nông dân, chúng ta cũng nên xem lại cách trồng trọt, sản xuất của mình, tìm hiểu sản phẩm có bị nhiễm kim loại nặng hay những chất cấm hay không", ông Đặng Phúc Nguyên nhấn mạnh.

Không chỉ với sầu riêng, chuyên gia đánh giá, các loại nông sản nói chung đều phải nâng cao chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường, chứ không có con đường tắt, cũng không có thị trường dễ tính. Nói như ông Mai Xuân Thìn, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Rồng Đỏ, muốn xuất khẩu được thì trước hết phải đạt tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ bảo quản, tiếp cận các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.

Như đối với trái vải, do mùa vụ thu hoạch ngắn, thời gian xuất khẩu chỉ kéo dài vài tuần. Để khắc phục yếu điểm này, doanh nghiệp đã chuẩn bị sớm, từ vùng nguyên liệu, truy xuất điện tử, bảo quản lạnh sâu. Việc này giúp trái vải không còn là sản phẩm theo mùa, mà có thể hiện diện quanh năm.

Về dài hạn, ngành rau quả cần tăng đầu tư chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng trong sản phẩm xuất khẩu.

Để vượt qua những điểm nghẽn kỹ thuật từ các thị trường này, chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp cần hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ thông tin, ứng dụng công nghệ số vào quản lý và cảnh báo sớm về rào cản kỹ thuật của các thị trường.

Đồng thời, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ đối tác, chuyển hướng phát triển sản xuất xanh, sản xuất bền vững, liên kết chặt chẽ giữa nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp để tổ chức sản xuất đạt chuẩn ở từng mắt xích trong chuỗi cung ứng.

“Để nông sản xuất khẩu thành công đến các thị trường khó tính thì việc minh bạch hóa và phối hợp chặt chẽ các biện pháp kiểm dịch động thực vật (SPS) là điều kiện tiên quyết. Đáp ứng tốt quy định SPS chính là tấm "hộ chiếu" giúp thương mại nông sản Việt khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Không thể chờ đến lúc hàng về đến cửa khẩu mới nói đến kiểm tra. Mọi tiêu chuẩn SPS phải bắt đầu từ khâu gieo trồng, chăm sóc, sơ chế, đóng gói… ngay tại địa phương”, chuyên gia nhấn mạnh.

Về dài hạn, ngành rau quả cần tăng đầu tư chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng trong sản phẩm xuất khẩu.

Nguồn: Chuẩn hoá chất lượng lấy lại đà tăng trưởng xuất khẩu rau quả