Chính sách công nghiệp tạo động lực bứt phá cho khu vực tư nhân

Đây là chủ đề chuyên sâu được thảo luận tại Hội thảo công bố Báo cáo Thường niên Kinh tế Việt Nam 2025 do Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp cùng Viện Friedrich Naumann Foundation (FNF) Việt Nam tổ chức ngày 25/6.

Phát biểu tại Hội thảo, PGS TS Đào Thanh Trường - Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội nhìn nhận, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội bứt phá nhưng cũng đối diện nhiều thách thức về tăng trưởng dài hạn.

Theo PGS TS Đào Thanh Trường, khu vực tư nhân hiện đóng góp hơn 50% GDP và hơn 85% số việc làm phi nông nghiệp, vì vậy một chính sách công nghiệp hiện đại và có chiều sâu sẽ là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tư nhân Việt Nam có thể chuyển đổi số mạnh mẽ, mở rộng thị trường và đóng vai trò chủ lực trong tăng trưởng hai con số – một mục tiêu không viển vông, mà là yêu cầu cấp thiết nếu Việt Nam muốn thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và vươn lên trên bản đồ kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh đó, chính sách công nghiệp ngày nay không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà cần trở thành một chiến lược quốc gia – giúp khơi thông động lực tăng trưởng, định hướng phân bổ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành các doanh nghiệp tư nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Phó Giám đốc ĐHQGHN PGS TS Đào Thanh Trường.

PGS TS Nguyễn Trúc Lê - Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Kinh tế lại cho rằng, chính sách công nghiệp hiện đại cần mang tính kiến tạo, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Đặc biệt, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò then chốt, đóng góp hơn 24% GDP và trên 80% kim ngạch xuất khẩu. Cần tăng cường liên kết công – tư, khuyến khích đầu tư vào các phân khúc có giá trị gia tăng cao và thúc đẩy nội địa hóa.

PGS TS Nguyễn Trúc Lê - Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Kinh tế.

"Chúng ta cần chủ động thích ứng với các xu thế như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính sách công nghiệp phải đi trước, tạo động lực, tháo gỡ rào cản và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực nền tảng như vật liệu mới, sản xuất thông minh, năng lượng tái tạo, thiết bị y tế…" - PGS TS Nguyễn Trúc Lê nói.

Dưới góc nhìn quốc tế, bà Vanessa Kristina Steinmetz – Giám đốc FNF Việt Nam chia sẻ quan điểm của tổ chức quốc tế về khát vọng tăng trưởng hai con số của Việt Nam. Bà Vanessa Kristina Steinmetz nhấn mạnh: Khu vực tư nhân hiện là "động lực năng động nhất" của nền kinh tế, đồng thời đề cao sự cần thiết của cải cách thể chế, tạo sân chơi cạnh tranh lành mạnh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực về vốn, công nghệ và kỹ năng.

"Chính sách công nghiệp không chỉ dẫn dắt, mà còn phải tiếp thêm sức mạnh cho khu vực tư nhân," bà Steinmetz nhấn mạnh.

Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2025 còn đưa ra một số khuyến nghị chính sách. Trong ngắn hạn, các chuyên gia đồng tình với quan điểm điều hành duy trì ổn định vĩ mô, không nóng vội. Đồng thời, tăng tốc cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp. Về dài hạn là các chính sách cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, công nghệ, đất đai và thị trường; đẩy mạnh số hóa ngành công nghiệp để kịp thời điều chỉnh chính sách.

Báo cáo cũng nhấn mạnh đến các kế hoạch trung và dài hạn như nâng cao chất lượng nguồn nhân lực – đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo; đầu tư có trọng điểm vào các ngành công nghiệp gắn với tăng trưởng xanh và bao trùm; cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng tuần hoàn nhằm tăng khả năng thích ứng trước biến động toàn cầu.

Phiên thảo luận trong khuôn khổ hội thảo.

Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia cũng tham gia phiên thảo luận chuyên sâu về tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng giai đoạn 2026–2030. Nhiều ý kiến cho rằng mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm 2025 và hai con số trong giai đoạn sau là hoàn toàn khả thi nếu có chính sách đồng bộ, dài hạn và lấy khu vực tư nhân làm động lực chủ đạo.

Khu vực kinh tế tư nhân hiện có khoảng hơn 940 nghìn doanh nghiệp và hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và sử dụng khoảng 82% tổng số lao động trong nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã phát triển lớn mạnh, khẳng định thương hiệu và vươn ra thị trường khu vực, thế giới.

Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam là sản phẩm khoa học đã duy trì suốt 17 năm qua, được thực hiện bởi Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội. Ấn phẩm này không chỉ cung cấp cái nhìn toàn diện, độc lập và khách quan về kinh tế Việt Nam, mà còn đóng vai trò phản biện chính sách, hỗ trợ hoạch định chiến lược kinh tế vĩ mô hiệu quả và thực tiễn hơn.

Nguồn: Chính sách công nghiệp tạo động lực bứt phá cho khu vực tư nhân