Bí quyết nào để doanh nghiệp nhỏ duy trì lợi thế trên thị trường?

Kích hoạt chuyển đổi xanh và xây dựng niềm tin cho doanh nghiệp nhỏ

Khởi nghiệp trong lĩnh vực chế biến thực phẩm từ trái lêkima, một loại nông sản bản địa giàu dinh dưỡng, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Quốc tế Dika Happy tại Cần Thơ do bà Đỗ Thị Xuân Diệu điều hành đã chủ động liên kết với nông dân tại Đồng bằng sông Cửu Long nhằm xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, chất lượng.

Ngay từ khâu thu mua đến sơ chế, công ty áp dụng quy trình sản xuất khép kín để đảm bảo an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tạo nền tảng cho sự minh bạch và niềm tin từ khách hàng.

Bà Diệu cho biết mặc dù nhà xưởng mới đi vào hoạt động và công ty chưa áp dụng toàn diện các tiêu chuẩn quốc tế, nhưng nhận thức về tầm quan trọng của các tiêu chuẩn HACCP và ISO 22000 đã trở thành định hướng chiến lược của doanh nghiệp.

Trong quá trình kiểm tra nguyên liệu đầu vào, công ty thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn cho nhân viên và người thu mua, đảm bảo mọi trái lêkima sau khi thu hoạch đều được phân loại, rửa sạch và hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất trong toàn bộ quy trình sơ chế và ủ.

Việc tham gia các khóa đào tạo về tiêu chuẩn quốc tế đã giúp công ty xây dựng kế hoạch bài bản thay vì tự học hỏi theo phương thức truyền thống hoặc tìm hiểu qua mạng, đồng thời nâng cao năng lực quản trị chất lượng và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo bà Hồ Ngọc Phương Thảo, chuyên gia thuộc Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, đối với các doanh nghiệp nhỏ, việc áp dụng tiêu chuẩn chất lượng chính là tấm vé thông hành để tạo dựng niềm tin với khách hàng, giảm thiểu rủi ro và mở rộng kênh phân phối. Thị trường hiện nay không đánh giá doanh nghiệp dựa trên quy mô mà dựa trên chất lượng sản phẩm và giá trị thực tế mà doanh nghiệp mang lại.

Về khía cạnh chiến lược lâu dài, Ts. Erhan Atay, chuyên gia Quản trị nhân sự tại Đại học RMIT Việt Nam, nhận định tầm nhìn dài hạn là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam.

Các công ty có vốn đầu tư nước ngoài đang tiến hành tái cấu trúc tổ chức và mô hình kinh doanh một cách bài bản, do đó doanh nghiệp Việt cần phải nỗ lực tăng tốc để đuổi kịp.

Ts. Atay nhấn mạnh rằng xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên niềm tin không còn là lựa chọn xa xỉ mà là điều kiện tiên quyết, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động và nền kinh tế tri thức ngày càng phát triển. Những doanh nghiệp biết chủ động chuyển mình sẽ vừa cải thiện năng lực cạnh tranh bền vững, vừa tạo dựng nền tảng để thành công lâu dài trên thị trường trong nước và toàn cầu.

Thực tế cho thấy những doanh nghiệp biết đổi mới, học hỏi để tạo dựng niềm tin và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ có khả năng phát triển ổn định trong môi trường đầy biến động.

Ngược lại, những doanh nghiệp chậm đổi mới sẽ dần tụt hậu và mất khả năng cạnh tranh. Số liệu thống kê cho thấy 144,4 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong bảy tháng đầu năm 2025, tăng 15,1% so với cùng kỳ năm trước, tương đương bình quân hơn hai mươi nghìn doanh nghiệp mỗi tháng, phản ánh rõ ràng những hạn chế của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc thích ứng và phát triển bền vững.

Ts. Tô Bình Minh, Phó Viện trưởng và Giám đốc Phân Viện Phát triển Nguồn Nhân lực Việt Nam – Nhật Bản, cho rằng hạn chế lớn nhất của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước nằm ở tư duy chiến lược còn thiếu. Nhiều doanh nghiệp vẫn chạy theo lợi ích trước mắt mà chưa nhìn thấy các cơ hội lâu dài. Dù có mong muốn thay đổi, họ chưa chuẩn bị đầy đủ về nguồn lực, chiến lược và mô hình quản trị để thực hiện chuyển mình, từ đó bỏ lỡ cơ hội phát triển bền vững trên thị trường.

Để doanh nghiệp nhỏ Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững giữa nhiều biến động, cần nắm giữ nhiều “quân bài” quan trọng.

Không bao giờ ngừng học hỏi

Một trở ngại lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước, theo Ts. Tô Bình Minh, là đội ngũ nhân lực còn yếu kém. Vì lý do này, các doanh nghiệp thường chỉ xây dựng được những chiến lược ngắn hạn và chưa chú trọng đào tạo nhân lực từ cấp trung đến cấp cao.

Theo ông Minh, thực tế khi giới thiệu một số doanh nghiệp nhỏ và vừa về chương trình đào tạo nhân lực thông qua hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, nhiều doanh nghiệp đã phản ánh rằng do quá bận rộn nên không thể sắp xếp thời gian tham gia.

Kết quả là họ rơi vào vòng luẩn quẩn: không thể sắp xếp thời gian đi học nên không thay đổi được tư duy lãnh đạo, cũng như không tiếp nhận được kiến thức, kinh nghiệm và những tư duy đổi mới từ các quốc gia tiên tiến như Nhật Bản.

Trong hơn 25 năm hoạt động, VJCC đã góp phần nâng cao năng lực và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua dự án hợp tác Việt Nam – Nhật Bản.

Một trong những thành công nổi bật là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tổ chức các khóa đào tạo quản lý cấp trung và cấp cao. Nhờ đó, các chủ doanh nghiệp có thể ứng dụng công nghệ quản lý theo mô hình Nhật Bản và thay đổi tư duy quản trị.

Một chương trình đào tạo tạo hiệu ứng mạnh và uy tín cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa là chương trình Keieijuku về kinh doanh cao cấp, trong đó có hoạt động đưa doanh nghiệp Việt sang Nhật Bản để học hỏi thực tế. Chương trình này đã giúp nhiều doanh nghiệp sớm định hình chiến lược phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Luật Việt Á và Phó Chủ tịch Hội Xuất nhập khẩu tỉnh Đồng Nai, cho biết khi tham gia chương trình, ông đã học hỏi được nhiều bài học giá trị để nâng cấp năng lực cạnh tranh lâu dài cho doanh nghiệp.

Không những vậy, các doanh nghiệp tham gia còn kết nối và hợp tác rất tốt với nhau. Nhiều doanh nghiệp chia sẻ rằng chỉ riêng việc thực hiện các đơn hàng hợp tác trong chương trình Keieijuku đã là thách thức lớn bởi sự đồng nhất về quan điểm, triết lý kinh doanh và phương thức quản lý.

Bên cạnh đó, ông Tuấn và Ts. Tô Bình Minh đã hỗ trợ dịch hai cuốn sách “Thắp lửa trái tim” và “Trở thành vị thánh kinh doanh” của ông Yamamoto Nobutane, người từng đảm nhận các vị trí lãnh đạo tại Tập đoàn Panasonic, sang tiếng Việt. Những cuốn sách này giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam học hỏi triết lý kinh doanh, tư duy quản trị và phương thức vận hành từ Nhật Bản.

Nhìn chung, để đạt được lợi thế cạnh tranh bền vững, các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam phải không ngừng học hỏi và trang bị cho mình những “quân bài” chiến lược quan trọng trong tay.

Chỉ khi biết đổi mới, nâng cao năng lực quản trị và áp dụng tri thức quốc tế, các doanh nghiệp mới có thể tồn tại và phát triển trong bối cảnh thị trường đầy thách thức và biến động.

Nguồn: Bí quyết nào để doanh nghiệp nhỏ duy trì lợi thế trên thị trường?