Bẫy tái chế giá trị thấp ngành dệt may

Mỗi năm, Việt Nam thải ra hàng trăm nghìn tấn vải vụn nhưng 60% bị kẹt trong phân khúc tái chế giá trị thấp do rào cản công nghệ và pháp lý.

Ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước những tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế liên quan đến phát thải và tính bền vững. Ước tính có tới 70% đến 80% tổng phát thải carbon của một sản phẩm may mặc xuất phát từ khâu nguyên liệu. Thêm vào đó, Hộ chiếu số sản phẩm (Digital Product Passport) của Liên minh Châu Âu khi đi vào áp dụng bắt buộc thời gian tới sẽ tạo thêm nhiều áp lực về truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, yêu cầu sự minh bạch hoàn toàn trong chuỗi cung ứng và cả tỷ lệ tái chế trong sản phẩm. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc kiểm soát nguồn gốc và vòng đời sản phẩm.

Bẫy tái chế giá trị thấp ngành dệt may
Vải tái chế đang chủ yếu dùng làm các sản phẩm giá trị thấp.

Áp lực còn đến trực tiếp từ phía các nhà mua hàng toàn cầu. Bà Nguyễn Mai Hạnh, đại diện công ty Syre, cho biết các nhãn hàng lớn như H&M và Inditex (Zara) đã thiết lập mục tiêu sử dụng 100% nguyên liệu tái chế cho tới năm 2030. Đồng thời, từ năm 2025, những nhãn hàng này sẽ cấm việc tính phương pháp “đốt rác thu hồi năng lượng” vào các chỉ số tái chế và tuần hoàn của nhà cung cấp. Điều này buộc các nhà máy sản xuất tại Việt Nam phải tìm kiếm những giải pháp tái chế thực thụ thay vì các biện pháp xử lý cuối vòng đời thông thường.

Tại Việt Nam, sự dư thừa nguyên liệu đầu ra tạo nên một nghịch lý. Đại diện chương trình To the Finish Line (TFL) dẫn số liệu ước tính lượng vải vụn phát sinh mỗi năm tại Việt Nam khoảng 250.000 tấn, tính riêng từ các nhà máy may xuất khẩu. Một doanh nghiệp may trung bình sẽ thải ra lượng vải vụn tương đương 10% đến 15% tổng lượng vải sử dụng.

Tuy nhiên, thay vì trở thành tài nguyên, nguồn phế liệu này đang bị lãng phí. Bà Đặng Thùy Dương, Giám đốc chương trình TFL, chỉ ra rằng hiện nay 60% vật liệu vải vụn đang được tái chế thành các dòng sản phẩm cấp thấp hơn ban đầu như tấm cách nhiệt, đồ nhồi sofa hoặc gối. Đây là hiện tượng “tái chế hạ cấp” (downcycling) do hạn chế về trình độ kỹ thuật. Công nghệ tái chế cơ học trong nước hiện tại chỉ khiến sợi tái chế đủ tiêu chuẩn cho các dòng sản phẩm giá rẻ, không thể quay lại chuỗi cung ứng may mặc cao cấp.

Sự đứt gãy trong chuỗi giá trị tuần hoàn còn bắt nguồn từ những xung đột về quan điểm pháp lý. TS Trần Công Chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, phân tích rằng các quy định pháp luật hiện hành đang quản lý vải vụn như rác thải, điều này xung đột trực tiếp với tư duy coi đây là nguồn tài nguyên tái chế của kinh tế tuần hoàn. Thực tế vải vụn mặc định phải giao cho các đơn vị xử lý môi trường thay vì được thừa nhận là nguyên liệu thứ cấp của ngành dệt may.

Chính sách thuế cũng là một rào cản tài chính đáng kể. TS Trần Công Chính dẫn chứng việc nguyên liệu từ phế phẩm tái chế đang chịu thuế VAT không ưu đãi hơn so với nguyên liệu nhập khẩu mới khiến các doanh nghiệp không có động lực sử dụng nguyên vật liệu tái chế. Theo bà Nguyễn Thị Châu Xuân, vải tái chế hiện có giá thành cao hơn vải thông thường từ 5% đến 25% tùy loại công nghệ. Các rào cản này làm tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Ở mặt khác, thị trường tiêu dùng cũng bộc lộ những điểm bất cập về tâm lý. Khảo sát cho thấy 100% người tiêu dùng bày tỏ sự yêu thích với sản phẩm thân thiện môi trường, song họ không sẵn lòng chi trả mức giá cao hơn cho các sản phẩm này. Ông Cao Gia Khánh, CEO Corèle V, khẳng định một nghịch lý khác là sản phẩm tái chế tuần hoàn từ bông thường có chất lượng không bằng sợi nguyên sinh, nhưng giá thành sản xuất lại cao hơn. Điều này tạo ra áp lực kép cho các nhà sản xuất nội địa khi vừa phải đầu tư công nghệ xanh, vừa phải duy trì năng lực cạnh tranh về giá.

Để giải quyết những nút thắt này, sự xuất hiện của các đơn vị tái chế tiên tiến là yếu tố khả quan. Các nhà tái chế hàng đầu như Recover và Syre đã hiện diện tại Việt Nam nhằm thực hiện quy trình khép kín từ vải vụn sang vải mới chất lượng cao. Đây là bước đi quan trọng để thoát khỏi bẫy tái chế giá trị thấp.

Đồng thời, việc thay đổi mô hình vận hành chuỗi cung ứng là bắt buộc. Bà Nguyễn Lan, tư vấn dự án Waste No More của GIZ, đề xuất triển khai mô hình ba bên bao gồm: Nhà máy thực hiện phân loại tại nguồn theo chuẩn; Đơn vị thu gom đảm nhận vai trò logistics; Đơn vị tái chế thiết lập tiêu chuẩn đầu vào. Mô hình này chuyển hóa hoạt động tuân thủ môi trường từ trạng thái thụ động sang một mô hình kinh doanh có lợi nhuận bền vững cho tất cả các bên tham gia. Sự phối hợp giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị và sự đồng bộ trong chính sách pháp lý sẽ quyết định khả năng thích ứng của ngành dệt may Việt Nam trước làn sóng xanh hóa toàn cầu.

Nguồn: Bẫy tái chế giá trị thấp ngành dệt may

Quân Bảo
diendandoanhnghiep.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hỗn loạn thị trường kim cương nhân tạo: Đổ vỡ niềm tin và mất giá trầm trọng

Hỗn loạn thị trường kim cương nhân tạo: Đổ vỡ niềm tin và mất giá trầm trọng

Vụ án liên quan đến P-Lab không chỉ khiến người sở hữu kim cương tự nhiên hoang mang. Tại thị trường kim cương nuôi cấy hay còn được gọi là kim cương nhân tạo, nơi hoạt động mua bán phần lớn diễn ra trên mạng xã hội, người mua cũng bắt đầu soi kỹ từng dòng chứng thư, mã khắc trên viên đá.
Bổ sung quy định về “đại lý quản lý tài sản bảo đảm” - Mảnh ghép hoàn thiện thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Bổ sung quy định về “đại lý quản lý tài sản bảo đảm” - Mảnh ghép hoàn thiện thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Việc Ngân hàng Nhà nước đề xuất bổ sung quy định về đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ trong dự án sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng tại tờ trình tại phiên họp thường kỳ tháng 7, được kỳ vọng sẽ khắc phục khoảng trống pháp lý, tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và góp phần củng cố niềm tin đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp sau nhiều năm biến động.
Lực đẩy cho tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu

Lực đẩy cho tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu

Sự lạc quan của doanh nghiệp sản xuất kinh doanh không chỉ xuất phát từ kỳ vọng mà được hình thành trên cơ sở những chuyển biến thực chất của nền kinh tế.
Khơi thông đầu tư trực tiếp ra nước ngoài

Khơi thông đầu tư trực tiếp ra nước ngoài

Nút thắt lớn nhất khiến nhiều doanh nghiệp Việt Nam đánh mất thời cơ vàng trên trường quốc tế chính là tốc độ và sự linh hoạt trong thủ tục phê duyệt đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (OFDI).
Trái phiếu qua khẩu vị đầu tư của các công ty chứng khoán

Trái phiếu qua khẩu vị đầu tư của các công ty chứng khoán

Các công ty chứng khoán được hậu thuẫn bởi các ngân hàng nội địa có xu hướng nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp nhiều hơn.
Thị trường kim cương Việt Nam khủng hoảng: Cửa hàng đóng cửa và giải thể, người mua bị bỏ rơi

Thị trường kim cương Việt Nam khủng hoảng: Cửa hàng đóng cửa và giải thể, người mua bị bỏ rơi

Sau vụ án buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương bị phanh phui, thị trường kim cương trong nước rơi vào giai đoạn biến động chưa từng có. Người dân đồng loạt mang tài sản đi bán vì lo ngại rủi ro, trong khi nhiều doanh nghiệp không đủ khả năng thu mua trở lại, buộc phải tạm ngừng hoạt động, thậm chí tuyên bố giải thể.

Các tin khác

Mô hình tập đoàn tài chính và dư địa tăng trưởng

Mô hình tập đoàn tài chính và dư địa tăng trưởng

Mô hình tập đoàn tài chính được nhiều ngân hàng hướng đến trong những năm gần đây. Nếu chỉ tính riêng ngân hàng TMCP tư nhân, thì VPBank, HDBank, MB, Techcombank... đang dần hoàn thiện những mô hình tiêu biểu.
Đội vô địch World Cup 2026 nhận tiền thưởng kỷ lục hơn 1.300 tỷ đồng

Đội vô địch World Cup 2026 nhận tiền thưởng kỷ lục hơn 1.300 tỷ đồng

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) đã chính thức xác nhận World Cup 2026 trở thành kỳ World Cup có tổng quỹ thưởng lớn nhất lịch sử với 871 triệu USD.
Chiến lược gia nhập thị trường Hoa Kỳ

Chiến lược gia nhập thị trường Hoa Kỳ

Doanh nghiệp nên triển khai các dự án thí điểm tại những thị trường ngách để kiểm chứng nhu cầu trước khi mở rộng đầu tư.
Nghịch lý chuyển đổi năng lượng ở Đông Nam Á

Nghịch lý chuyển đổi năng lượng ở Đông Nam Á

Dòng vốn đổ vào năng lượng tái tạo tại Đông Nam Á liên tục lập kỷ lục, song than đá vẫn chiếm gần một nửa sản lượng điện của khu vực này.
IPO nửa đầu 2026: Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về vốn hóa, 4 thương vụ vào top 10 khu vực

IPO nửa đầu 2026: Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về vốn hóa, 4 thương vụ vào top 10 khu vực

Thị trường IPO Việt Nam ghi nhận sự phục hồi mạnh trong 6 tháng đầu năm 2026 với 4 thương vụ niêm yết, đồng thời dẫn đầu Đông Nam Á về giá trị vốn hóa thị trường IPO, đạt gần 6,93 tỷ USD.
Điểm sáng của kênh trái phiếu doanh nghiệp trong nửa đầu năm 2026

Điểm sáng của kênh trái phiếu doanh nghiệp trong nửa đầu năm 2026

Ngân hàng và bất động sản tiếp tục dẫn dắt giá trị trái phiếu doanh nghiệp qua phát hành sơ cấp huy động vốn. Trong đó, ngân hàng chiếm khoảng 50% tổng giá trị phát hành riêng lẻ.
Nới lỏng tiền tệ để thúc đẩy tăng trưởng

Nới lỏng tiền tệ để thúc đẩy tăng trưởng

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam đang chuyển sang lập trường nới lỏng hơn đối với tăng trưởng tín dụng. Nhưng trạng thái này cũng có thể phải chuyển đổi nếu xuất hiện những điều kiện mới.
VCCA 2026: Diễn đàn doanh nghiệp thúc đẩy kết nối công nghệ thông minh và đổi mới sáng tạo vì tăng trưởng bền vững

VCCA 2026: Diễn đàn doanh nghiệp thúc đẩy kết nối công nghệ thông minh và đổi mới sáng tạo vì tăng trưởng bền vững

Trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026 – AT EXPO 2026), chiều 16/7, Diễn đàn Doanh nghiệp với chủ đề “Công nghệ thông minh, đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực của nền kinh tế” đã quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà quản lý trong nước, quốc tế cùng trao đổi những xu hướng công nghệ mới, chia sẻ kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số, AI, tự động hóa và mô hình phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Năng lượng xanh và chuyển đổi xanh: Kiến tạo động lực phát triển mới cho miền Trung - Tây Nguyên

Năng lượng xanh và chuyển đổi xanh: Kiến tạo động lực phát triển mới cho miền Trung - Tây Nguyên

Không chỉ là nơi chia sẻ những công nghệ mới nhất về năng lượng tái tạo, lưu trữ điện hay tự động hóa, sáng ngày 17/7, Diễn đàn Doanh nghiệp với chủ đề "Năng lượng tái tạo, phát triển nguồn nhân lực và chuyển đổi xanh cho khu vực miền Trung - Tây Nguyên" trong khuôn khổ VCCA 2026 còn mở ra những góc nhìn thực tiễn về lộ trình phát triển bền vững của khu vực.
Trung tâm kinh tế hàng không - “xúc tác” cho tăng trưởng đột phá

Trung tâm kinh tế hàng không - “xúc tác” cho tăng trưởng đột phá

Kinh tế hàng không (Aviation Economy) đang định hình là hệ sinh thái toàn diện và đóng góp mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia lớn trong khu vực và thế giới.
Lạm phát Mỹ "hạ nhiệt", FED sẽ hành động ra sao?

Lạm phát Mỹ "hạ nhiệt", FED sẽ hành động ra sao?

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 của Mỹ giảm mạnh hơn mọi dự báo. Điều này sẽ tác động ra sao đến chính sách tiền tệ của FED?
Lợi nhuận ngành ngân hàng: Phân hóa trong nửa đầu năm?

Lợi nhuận ngành ngân hàng: Phân hóa trong nửa đầu năm?

Một số ngân hàng đã bắt đầu có kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026. Không ngoài dự báo, đi cùng với quý II có sự "lỏng" hơn về tín dụng nhưng hẹp NIM, lợi nhuận ngân hàng phân hóa khá rõ.
Nửa cuối 2026, trái phiếu Chính phủ có thể tiếp tục duy trì quy mô cao

Nửa cuối 2026, trái phiếu Chính phủ có thể tiếp tục duy trì quy mô cao

Trong nửa cuối năm 2026, phát hành TPCP nhiều khả năng tiếp tục duy trì quy mô cao do áp lực hoàn thành kế hoạch huy động vốn, đồng thời tạo nguồn cho giai đoạn tăng tốc giải ngân đầu tư công.
Xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến: Hóa giải “điểm nghẽn” để tạo bứt phá

Xuất khẩu nông sản và thực phẩm chế biến: Hóa giải “điểm nghẽn” để tạo bứt phá

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ hướng tới sự phát triển bền vững, ngành nông sản và thực phẩm chế biến Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng.
Diễn đàn nông nghiệp 2026: Mở không gian phát triển cho nông nghiệp

Diễn đàn nông nghiệp 2026: Mở không gian phát triển cho nông nghiệp

Trong 40 năm đổi mới, ngành nông nghiệp đã trở thành trụ cột, đạt được những thành tựu vượt mong đợi. Song cùng với đó, vẫn còn những nút thắt hạn chế các bước đột phá của một ngành thiết yếu cho mọi nhà.
Chuyển khoản từ 400 triệu đồng có thể phải chờ 24 giờ để tránh lừa đảo

Chuyển khoản từ 400 triệu đồng có thể phải chờ 24 giờ để tránh lừa đảo

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Công văn số 6190/NHNN-TT về việc cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức và thời gian chờ cho khách hàng.
Giá vàng hôm nay 17/7: Thế giới "thủng đáy", trong nước tiếp tục sụt giảm

Giá vàng hôm nay 17/7: Thế giới "thủng đáy", trong nước tiếp tục sụt giảm

Trong khi giá vàng thế giới "thủng mốc" kháng cự thì giá vàng trong nước lại không có nhiều biến động, tiếp tục đi ngang trong phiên sáng 17/7.
Bổ sung 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam

Bổ sung 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Quyết định số 1279/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương về mức vốn nhà nước hỗ trợ để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động