Ẩm thực Mộc Châu, Tây Bắc, Top 6 đồ uống bạn nhất định phải thử

Bia Tây Bắc vị hạt dổi mắc khén là món mới mọi người ưa thích

Trong các bữa ăn đặc sản Mộc Châu, Sơn La, Tây Bắc chúng ta luôn có đồ uống có cồn đi kèm, cụ thể là RƯỢU, BIA. Nó trở thành một nét đẹp văn hóa ẩm thực miền núi. Như người Thái vẫn có câu "Pay kin pa, má kin lảu"là đi ăn cá, về uống rượu.

Bởi cá là món ăn rất được người Thái coi trọng, Và rượu cũng thế, là thứ không thể thiếu, không phải bởi nghiện và thích uống, mà nó như một thứ kết nối, vừa giúp xua tan lạnh lạnh, giúp núi rừng Tây Bắc thêm ấm áp, nhưng cũng làm cho con người gần gũi chan hoà với nhau hơn, chị em lấy kin xổm (ăn chua làm thức để gắn kết), thì anh em lấy kin lẩu (uống rượu) làm chất xúc tác cho sự kết nối.Vậy ở Mộc Châu có những loại rượu gì mọi người hay uống? Đi du lịch Mộc Châu uống rượu gì ngon?

1. Rượu ngô Mộc Châu, rượu thóc hang Chú

Bà con đồng bào các dân tộc thiểu số ở Mộc Châu cũng như các nơi có truyền thống làm men lá để ủ ượu, rồi ủ ngũ cốc để nấu thành rượu, rượu gạo tất nhiên phổ biến nhất, rượu sắn giờ ít ai uống. Đặc sắc nhất là rượu ngô và rượu thóc.

Mỗi người, mỗi gia đình, mỗi dân tộc có bí quyết làm men và nấu rượu ngô riêng. Nhưng hiện tại rượu ngô phổ biến nhất là rượu ngô Mộc Sa, ngô nguyên hạt được ninh nhừ rồi ủ với men sau đó chưng cất cách thủy với dây truyền công nghệ tái hiện lại phương pháp nấu rượu thủ công truyền thống.Rượu vì thế được nhiều du khách sành rượu đã uống rượu ngô mén lá khắp đông tây bắc đánh giá là ngon đệ nhất. Rượu ngô men lá có mùi thơm kiểu nồng nồng, không có mùi cồn, dễ uống.

Rượu thóc lại chỉ nổi tiếng ở Hang Chú, nơi người Hmong sinh sống trên vùng núi Hang Chú cao tít của Bắc Yên.

Thóc phải là thóc mổ, loại thóc nương ngon nhất núi, sau khi thóc được ủ mầm, người ta luộc thóc, xong để nguội rồi trộn men lá vào ủ, 20 ngày sau mới nấu, muốn rượu ngon vip thì lại phải chưng cất 2 lần. Nói thì đơn giản, nhưng cầu kì và lắm công đoạn, mất thời gian. BỞi thế rượu thóc Hang Chú là dòng rượu ngũ cốc đắt số 1 Tây Bắc. Nhưng đắt xắt ra miếng, rượu thóc Bắc Yên này uống đậm đà, có vị ngọt của thóc nương, có mùi thơm của men lá.

2. Rượu hoa quả Mộc Châu, Sơn La

Thiên đường hoa quả miền Bắc nên Sơn La nói chung và Mộc Châu nói riêng có vô vàn thứ quả cây ngâm rượu được. Từ quả rừng, đến quả nhà trồng, mọi người đều bỏ ngâm rượu thử. Nhưng ngâm uống chơi thôi, chứ chưng cất thành sản phẩm đưa ra thị trường phục vụ thực khách, nhất là khách du lịch Mộc Châu toàn người sành sỏi thì chỉ còn lọc lại được đôi bà dòng.

Rượu mơ, rượu mận Mộc Châu: có nhiều phong cách ủ mơ để cho các sản phẩm rượu mơ, mận khác nhau. Có người lên men rượu rồi n ấu để cho loại rượu trong veo nhưng nặng độ, chỉ có hương rượu, chứ trông không khác gì rượu gạo. Có người ủ mận để tiết ra rượu làm rượu vang nhẹ độ, thơm nồng mùi rượu; có người nấu rượu gạo rồi đổ vào ngâm cùng mận, mơ....

Có khá nhiều phong cách uống và độ rượu mận, mơ Mộc Châu khác nhau, nhưng nổi bật nhất là rượu của HTX dịch vụ Nông nghiệp 19/5 và HTX Đặc sản Tây Bắc.

Rượu chuối hột Yên Châu cũng có tiếng và được nhiều người ưa chuộng, rượu tỏi đen Yên Châu mới ra đời nhưng cũng dần được biết tới.

Bắc Yên cũng có một số đơn vị sản xuất rượu Sơn Tra từ quả táo mèo đóng chai đẹp, nhưng chưa phổ biến, bởi tại các quán nhậu, hầu như chủ nhà hàng nào cũng tự ngâm táo và bán, khách lại thích uống kiểu rượu tự nấu này hơn.

Mai Sơn cũng có vài hộ thử nấu rượu dâu tây thành công, nhưng sự phổ biến cũng chưa rộng.

3. Rượu thảo dược Tây Bắc

Cách đây vài năm, đẳng sâm moc ở Mộc Châu như cây cỏ, người ta dễ dàng mua đẳng sâm về ngâm rượu uống và bán cho khách, nhưng giờ đẳng sâm cũng hiếm. Loại rượu uống vừa mát vừa thơm, vừa bổ này muốn ngâm phải lấy tận đẳng sâm bên Lào về. Rượu sâm nổi tiếng nhất Tây Bắc là sâm Lai Châu, vùng núi cao này sâm sẵn trong rừng, bà con bán đầy chợ.

Sơn La cũng đang thử nghiệm trồng được sâm Ngọc Linh và sản phẩm rượu sâm Ngọc Linh Sơn La đã có mặt ở thị trường.

Giờ đây, Mộc Châu phổ biến nhất là rượu ngâm đông trùng hạ thảo, khá nhiều cơ sở sản xuất đông trùng hạ thảo ngâm rượu đưa ra thị trường, cũng được người tiêu dùng uống thử, nhưng chưa phổ biến vì giá tương đối cao so với rượu phổ thông.

Nói chung rượu thảo dược đa phân ngâm dùng trong gia đình hoặc nhóm bạn, trong các quán ẩm thực Mộc Châu, Sơn La, muốn thưởng thức phải hỏi riêng chủ nhà hàng, chứ họ không chào bán sản phẩm này.

4. Bia hạt dổi Mắc khén- Bia Tây Bắc

Bia thủ công mới du nhập vào Việt Nam vài năm nay, phổ biến trong giới trẻ và những trung niên thích trải nghiệm, đó là dòng bia nấu với số lượng ít, chất lượng cao và kết hợp nhiều hương vị bản địa.

Bia Tây Bắc là dòng bia như thế, nó được ủ từ hạt dổi, mắc khén kết hợp với hoa bia, men bia, mạch nha. Bia có độ cồn là gần 6 độ, nhưng uống đậm hơn bia công nghiệp nhiều và đặc biệt nhất là nó mang hương vị của núi rừng Tây Bắc: có vị tê tê, thơm thơm của hạt dổi, mắc khén.

Sản phẩm của HTX Đặc sản Tây Bắc này thường được khách du lịch Mộc Châu lựa chọn để nhâm nhi cùng các món nướng, thịt gác bếp được ướp gia vị Tây Bắc.

5. Rượu cần Tây Bắc

Là loại rượu dành cho số đông, không ai uống rượu cần mà trong mâm chỉ có 2 người, cũng không ai uống rượu cần trong mâm cơm chính thức.

Rượu cần chỉ uống trong những cuộc vui, nơi có đông người dự và đặc biệt nhất là trong những đêm xòe, sạp, lửa trại. Rượu được đặt giữa nhà hoặc nơi trung tâm của buổi tiệc, mọi người không uống bằng chén mà uống qua cần trúc đã được uốn cong, đục lỗ.

Rượu cần cũng được làm từ thóc và gạo, đồ chín, ủ men sau đó cho vào chum, khi uống người ta thêm nước vào, để cho ngấm rồi mới uống.

Rượu cần Hòa Bình nổi tiếng là ngon nhất và thường được dùng trong các đêm múa xòe, sạp ở Mộc Châu.

6. Rượu Hoẵng

Rượu hoãng Mộc Châu (hay còn gội là tíu bầu) của người Dao Tiền là thứ thức uống đặc trưng của người Dao.

Gạo nếp được ngâm qua đêm, đãi sạch, để ráo nước và đồ lên.

Khi xôi chín, để nguội, người Dao trộn men vả ủ kín vài ngày đến khi bã rượu nổi lên thì vắt lấy nước cốt, bỏ phần bã và lọc sạch, xong đun sôi để nguội.

Rượu nào uống nhiều cũng say, nhất là ở Tây Bắc mến người quý khách. Chúng ta nên lượng sức, biết điểm dừng, uống để nhâm nhi, để thưởng thức cái êm say của rượu, cái tinh túy của ẩm thực Tây Bắc. Hạn chế ép rượu và hãy uống có trách nhiệm