Xây dựng hệ sinh thái tài chính hàng hải trong Trung tâm tài chính quốc tế

Dự kiến, hệ sinh thái trung tâm tài chính hàng hải sẽ được ra mắt vào ngày 21/5 tới và đặt mục tiêu trong 5 năm sẽ kéo khoảng 30% giá trị giao dịch tài chính hàng hải từ nước ngoài về Việt Nam, tương đương 300 tỷ đô la Mỹ mỗi năm.

VIFC-HCMC sẽ không chỉ là nơi trung chuyển dòng vốn mà còn trở thành “mỏ neo” giúp tái định vị vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị tài chính khu vực. (Ảnh minh họa)

Sáng kiến Hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC) được xác định sẽ là một trong bốn trụ cột chiến lược của VIFC-HCMC. Đây là cấu phần chiến lược giúp nội địa hoá dòng vốn và dịch vụ tài chính hàng hải, đặt nền móng để TP HCM vươn lên nhóm trung tâm hàng hải hàng đầu khu vực.

Sự phát triển của hệ thống cảng biển phía Nam đang tạo nền tảng cho một hệ sinh thái hàng hải quy mô lớn. Từ các cảng hiện hữu như Cảng Cát Lái (top 21 thế giới, ~5,5 triệu TEU/năm) và Cảng quốc tế Gemalink tại Cái Mép - Thị Vải (tiếp nhận tàu siêu lớn ULCV, công suất hơn 2,4 triệu TEU/năm), đến dự án chiến lược cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ (571 ha, công suất 17 triệu TEU/năm), khu vực TP HCM đang sở hữu những điều kiện quan trọng để tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics và thương mại toàn cầu.

Năm 2024, toàn hệ thống cảng biển TP HCM thông qua hơn 9,1 triệu TEU (xếp hạng 22 thế giới theo Lloyd’s List), gắn với kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 104,6 tỷ USD trên địa bàn - chiếm khoảng 45-50% kim ngạch xuất nhập khẩu toàn quốc. Xung quanh hạ tầng đó, một chuỗi dịch vụ vận hành đã phát triển mạnh: bốc dỡ, lưu kho, kho bãi, giao nhận, khai báo hải quan, vận tải chuỗi cung ứng và hỗ trợ xuất nhập khẩu. Tổng giá trị giao dịch thương mại qua cảng biển khu vực bao gồm giá trị hàng hóa, dịch vụ logistics và nhu cầu tài chính liên quan - ước tính lên tới hơn 1.000 tỷ USD/năm.

Tuy nhiên, dù sở hữu khối lượng hàng hóa lưu thông khổng lồ, phần lớn các dịch vụ tài chính cao cấp mang lại biên lợi nhuận lớn nhất - gồm tài trợ thương mại xuất nhập khẩu, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải, thanh toán quốc tế, quản trị rủi ro logistics - vẫn đang chảy qua Singapore, Hồng Kông và London. Giá trị giao dịch giữ lại trong nước hiện chỉ đạt 4-5%, tương đương khoảng 6-8 tỷ USD/năm đang rò rỉ ra nước ngoài. Để hoàn thiện tháp giá trị và giữ lại nguồn lợi tức này, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở vai trò điểm trung chuyển hàng hóa vật lý.

"Việc từng bước hình thành một hệ sinh thái tài chính hàng hải toàn diện là bước đi tất yếu. Trong bối cảnh đó, sáng kiến Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFC) ra đời - được định hướng phát triển như một cấu phần hạt nhân trong lộ trình xây dựng VIFC-HCMC, hướng tới khơi thông các dòng vốn và dịch vụ tài chính cao cấp gắn liền với nền kinh tế cảng biển thực của TP HCM", Lãnh đạo VIFC-HCMC cho biết.

Với nền tảng đó, dự kiến Lễ ra mắt hệ sinh thái tài chính hàng hải quốc tế sẽ diễn ra trong khuôn khổ diễn đàn “Phát Triển Hệ Sinh Thái Trung Tâm Tài Chính Hàng Hải Trong Trung Tâm Tài Chính Quốc Tế Việt Nam Tại TP HCM” do VIFC-HCMC và các bên phối hợp tổ chức.

Đây cũng là diễn đàn kết nối các định chế tài chính, ngân hàng, công ty bảo hiểm, hãng tàu, doanh nghiệp logistics và tổ chức quốc tế trong một hệ sinh thái tích hợp, hiện thực hoá mô hình port-to-finance tại Việt Nam.

Đồng thời, VIFC-HCMC sẽ công bốcác sản phẩm và sáng kiến tài chính hàng hải đầu tiên, mở ra cơ chế để doanh nghiệp Việt tiếp cận tín dụng, bảo hiểm và công cụ quản trị rủi ro ngay trên sân nhà, thay vì phụ thuộc vào các trung gian nước ngoài.

“Các cảng biển như Cần Giờ, Cái Mép - Thị Vải là "cảng trung chuyển hàng hóa", còn VIFC-HCMC phải trở thành ‘"cảng trung chuyển dòng vốn’ cho kinh tế biển Việt Nam”, - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan Điều hành VIFC-HCMC nhấn mạnh.

Nguồn: Xây dựng hệ sinh thái tài chính hàng hải trong Trung tâm tài chính quốc tế