Ngành sản xuất Việt Nam tìm cách “thoát đáy” chuỗi giá trị sản xuất
Trong gần ba thập kỷ qua, Việt Nam đã trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tại hội thảo “Góc nhìn từ Đức về cách Việt Nam có thể nâng tầm ngành sản xuất”, ông Björn Koslowski, Phó Trưởng đại diện Phòng Công nghiệp & Thương mại Đức tại Việt Nam (AHK), cho biết từ năm 1996 Việt Nam thu hút ổn định 2-3 tỷ USD FDI mỗi năm. Ngành sản xuất đã đạt được nhiều bước tiến nhưng vẫn đối mặt với bài toán lớn về nâng cao giá trị gia tăng.
![]() |
| Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong ngành sản xuất. |
Theo bà Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), doanh nghiệp nội địa hiện đang ở “đáy” chuỗi giá trị. Phần lớn mới chỉ sản xuất linh kiện rời, khó xuất khẩu và khó giữ chân khách hàng quốc tế vốn chuộng mua cụm linh kiện hoàn chỉnh. Ngay cả tại thị trường Mỹ – nơi được đánh giá là “dễ tính” hơn so với các nước phát triển khác – doanh nghiệp Việt vẫn khó tìm đầu ra nếu chỉ cung cấp linh kiện rời.
Số liệu khảo sát của Bộ Công Thương và Tổng cục Thống kê cũng chỉ ra khoảng cách lớn giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Doanh nghiệp FDI chiếm tới 80% ngành điện – điện tử, trong khi doanh nghiệp tư nhân Việt Nam chỉ chiếm 20%; ngược lại trong ngành cơ khí, tư nhân chiếm tới 80%. Ở lĩnh vực ô tô, hầu hết linh kiện Việt Nam cung cấp cho các nhà lắp ráp vẫn là linh kiện rời, trong khi các hãng lớn thường tự gia công và mua linh kiện nội bộ.
Áp lực cạnh tranh không chỉ đến từ hạn chế nội tại mà còn từ chính sách thuế quan của các nước nhập khẩu. Đặc biệt, phụ lục 232 của Mỹ áp thuế 50% lên các sản phẩm chứa kim loại khiến các sản phẩm có chi phí vật liệu cao và giá trị gia công thấp của Việt Nam càng khó cạnh tranh hơn. Bà Bình cảnh báo nếu không thay đổi, doanh nghiệp Việt Nam có nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi toàn cầu.
Dù vậy, Việt Nam vẫn sở hữu lợi thế nhất định. Doanh nghiệp nội địa có thế mạnh trong sản xuất sản phẩm đơn chiếc, đặc biệt ở lĩnh vực tự động hóa và máy móc tự động hóa – những sản phẩm có giá trị cao. Nhiều doanh nghiệp thuộc VASI đã xuất khẩu thành công giải pháp và thiết bị tự động hóa sang Mỹ, chứng minh khả năng cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc, Ấn Độ.
![]() |
| Ông Björn Koslowski, Phó Trưởng Đại diện của Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam. |
Các chuyên gia Đức – Việt cùng cho rằng muốn “thoát đáy” chuỗi giá trị, doanh nghiệp cần tập trung “gia công sâu”: mở rộng chuỗi cung ứng về hai đầu, thực hiện nhiều công đoạn hơn để tăng giá trị, tiến từ OEM (gia công theo thiết kế có sẵn) sang ODM (tự thiết kế và sản xuất) và OBM (sản xuất thương hiệu riêng). Chỉ khi sản phẩm có hàm lượng gia công cao, giá trị gia tăng lớn, doanh nghiệp mới đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Việc sản xuất cụm linh kiện và lắp ráp thành phẩm cuối cùng giúp doanh nghiệp giữ chân khách hàng tốt hơn. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu chuyển dịch sang hướng này, song vẫn cần thời gian và đầu tư để hoàn thiện.
Song song, hợp tác quốc tế được coi là chìa khóa để nâng cao năng lực. VASI đã thành lập ban đầu tư quốc tế nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác, mua lại hoặc sáp nhập công ty có công nghệ, bí quyết từ Hàn Quốc, Nhật Bản – cách nhanh nhất để mở rộng công đoạn gia công, tiếp thu kinh nghiệm. Một số công ty Việt đã thành công mua lại công ty Nhật, từ đó mở rộng năng lực gia công và hoàn thiện sản phẩm.
Một sáng kiến khác là chương trình “sourcing tours” – mời đối tác, nhà đầu tư, phòng thương mại nước ngoài đến thăm trực tiếp các nhà máy tại Việt Nam để chứng kiến năng lực sản xuất đang phát triển nhanh. Bà Bình bày tỏ mong muốn AHK và doanh nghiệp Đức tham gia, tin rằng họ sẽ bất ngờ trước sự thay đổi của các nhà máy Việt Nam, “không kém gì công ty Đức”.
![]() |
| Bà Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký VASI. |
Ông Koslowski cho biết AHK đang hỗ trợ doanh nghiệp Việt tìm đối tác, nhà cung cấp trong các lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, nhựa, cao su, điện – điện tử…, giúp doanh nghiệp Việt trở thành nhà cung ứng tầm quốc tế.
Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu sau căng thẳng thương mại Mỹ – Trung vừa là cơ hội, vừa là sức ép buộc doanh nghiệp Việt phải nâng cao năng lực. Nếu tận dụng tốt, đây có thể là “cú hích” để ngành sản xuất Việt Nam vươn lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.
Nguồn: Ngành sản xuất Việt Nam tìm cách “thoát đáy” chuỗi giá trị sản xuất
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
“Chìa khóa” triển khai ESG thực chất
Kinh tế 07/08/2026 09:00
Hút vốn FDI chất lượng cao cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Kinh tế 06/08/2026 15:00
BSR tăng 12,5% năng lực tồn chứa dầu thô tại NMLD Dung Quất
Kinh tế 05/08/2026 14:40
Giá xăng dầu và thực phẩm "hạ nhiệt", CPI tháng 7 giảm 0,12% so với tháng trước
Kinh tế 04/08/2026 09:33
Báo cáo việc làm Mỹ có tạo đòn bẩy giá vàng tuần tới?
Kinh tế 03/08/2026 07:00
Văn Phú báo lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2026 tăng 37% so với cùng kỳ
Kinh tế 01/08/2026 17:00
Các tin khác
Vượt thách thức, kinh tế Việt Nam bước vào chặng nước rút những tháng cuối năm
Kinh tế 30/07/2026 17:00
Vinh danh Doanh nghiệp tại CIAME Asia Vietnam 2026: Những dấu ấn tiên phong kiến tạo nền nông nghiệp hiện đại
Kinh tế 27/07/2026 10:30
Giá vàng tuần tới: Tác động nào từ cuộc họp của FED?
Kinh tế 27/07/2026 09:00
Thuế quan mới của Mỹ: Chuỗi cung ứng toàn cầu trước "khúc cua"
Kinh tế 26/07/2026 15:00
BSR lập kỷ lục doanh thu và sản lượng trong nửa đầu năm 2026
Kinh tế - Tài chính 25/07/2026 21:31
Tây Ninh tập trung tháo gỡ "điểm nghẽn" giải phóng mặt bằng để tăng tốc phát triển cụm công nghiệp
Kinh tế 24/07/2026 17:00
Doanh nghiệp Đông Nam Á loay hoay mở rộng ứng dụng AI
Kinh tế 24/07/2026 15:00
Ngân hàng thiếu dư địa vốn, lãi suất sẽ đi về đâu?
Kinh tế 23/07/2026 15:00
Tỷ giá USD/VND vững vàng trong 6 tháng đầu năm 2026
Kinh tế 23/07/2026 07:00
Gỡ “nút thắt” định giá đất
Kinh tế 22/07/2026 11:00
PNJ: Vì sao thoái vốn đầu tư khỏi Người Bạn Vàng?
Kinh tế 22/07/2026 09:00
Huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển, thúc đẩy các động lực tăng trưởng
Kinh tế 21/07/2026 17:00
Quản trị và khai thác thương hiệu: Nhìn từ trường hợp "Sunshine" với vụ việc yêu cầu phá sản
Kinh tế - Tài chính 21/07/2026 15:15
Lực đẩy cho tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu
Kinh tế 20/07/2026 15:00
Nghịch lý chuyển đổi năng lượng ở Đông Nam Á
Kinh tế 19/07/2026 15:00
VCCA 2026: Diễn đàn doanh nghiệp thúc đẩy kết nối công nghệ thông minh và đổi mới sáng tạo vì tăng trưởng bền vững
Kinh tế 18/07/2026 22:04
Năng lượng xanh và chuyển đổi xanh: Kiến tạo động lực phát triển mới cho miền Trung - Tây Nguyên
Kinh tế - Tài chính 18/07/2026 21:57
Lạm phát Mỹ "hạ nhiệt", FED sẽ hành động ra sao?
Kinh tế 18/07/2026 13:00
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58


