Khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Chủ động vật liệu cho nhiều dự án

Khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản là việc cơ quan nhà nước xác định các mỏ khoáng sản không phải bán đấu giá, gồm các mỏ phục vụ dự án đầu tư công, khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường cho xây dựng nông thôn mới, hoặc các trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật. Ảnh: Tiến Giang

“Nóng” nhu cầu vật liệu xây dựng

Tháng 7/2026, một số nhà thầu xây dựng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa chia sẻ, giá cát xây dựng tăng khoảng 25% so với thời điểm trước Tết Nguyên đán. Đơn cử, 1 xe cát xây dựng 2,5 m3 có giá khoảng 1,4 triệu đồng thời điểm Tết Nguyên đán thì nay đã tăng lên khoảng 1,75 triệu đồng. Giá nhiều loại vật liệu tăng khiến chi phí xây dựng của nhà thầu đội lên đáng kể…

Báo cáo giá thị trường quý II/2026 của Bộ Tài chính cho thấy, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tiếp tục có mức tăng cao trong rổ hàng hóa và dịch vụ tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá của nhóm này tăng 6,72% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp đáng kể vào mức tăng CPI chung. Riêng trong quý II/2026, chỉ số giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 7,77% so với cùng kỳ năm 2025.

Tại các địa phương, công bố chỉ số giá xây dựng quý II/2026 của Sở Xây dựng Hà Nội cho thấy, cát xây dựng tăng 5,83% so với quý I; gạch xây tăng 5,5%; thép xây dựng tăng 5%; xi măng tăng 2,3%; vật tư ngành điện tăng 4,79%; vật tư, đường ống nước tăng 3,79%.

Nhiều nhà thầu phản ánh, cát xây dựng và vật liệu san lấp là nhóm có biến động mạnh nhất, bị tác động bởi tiến độ triển khai các dự án giao thông, công trình trọng điểm, cùng khả năng bổ sung nguồn cung từ các mỏ khai thác mới… Những tháng cuối năm, khi đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh, nhiều công trình trọng điểm bước vào giai đoạn thi công cao điểm, nhu cầu đối với vật liệu xây dựng, cát, đá, vật liệu san lấp, thép, xi măng tăng cao, thêm áp lực với nhà thầu.

Bổ sung nguồn cung từ các mỏ được khoanh định không đấu giá

Việc khoanh định, phê duyệt các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản là giải pháp đang được nhiều địa phương đẩy mạnh với mục tiêu bổ sung, chủ động chuẩn bị nguồn cung cho các công trình, dự án trọng điểm.

Đơn cử, UBND tỉnh Bắc Ninh vừa phê duyệt điều chỉnh, bổ sung các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản (nhóm III - cát sỏi, nhóm IV - đất san lấp) để cung cấp vật liệu cho các dự án, công trình. Theo đó, tỉnh này bổ sung 21 khu vực khoáng sản vào danh mục không đấu giá quyền khai thác, gồm 3 khu vực khoáng sản nhóm III và 18 khu vực khoáng sản nhóm IV với tổng diện tích 292,37ha và tổng tài nguyên dự báo khoảng 110,98 triệu m³. Trong đó, đất san lấp có diện tích 254,57 ha, tài nguyên dự báo khoảng 100,68 triệu m³, còn lại là cát sỏi.

Các khu vực khoáng sản này được quy hoạch để phục vụ 3 nhóm dự án lớn gồm: công trình, dự án trọng điểm quốc gia; các dự án đầu tư công và các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn Tỉnh. Riêng đối với nhóm công trình trọng điểm quốc gia, Tỉnh bổ sung 3 khu vực đất san lấp tại xã Xuân Lương với tổng diện tích 53 ha, tài nguyên dự báo khoảng 18,6 triệu m³ phục vụ Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội. Bên cạnh đó, nhiều khu vực đất san lấp cũng được bố trí để cung cấp vật liệu cho các dự án đầu tư công như: Xây dựng cầu Kênh Vàng và đường dẫn hai đầu cầu, kết nối tỉnh Bắc Ninh và TP. Hải Phòng; sửa chữa, nâng cấp hệ thống Bắc Hưng Hải giai đoạn 2; các tuyến đường tỉnh 285B, 287, 278, các công trình đê điều, thủy lợi và trạm bơm trên địa bàn.

Ngày 27/7, UBND TP. Huế phê duyệt khoanh định 6 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản để cung cấp vật liệu xây dựng phục vụ các dự án. Theo đó, khoanh định khu vực khoáng sản đá làm vật liệu xây dựng thông thường tại mỏ đá Bắc Khe Ly, phường Kim Long với diện tích hơn 8,4 ha; phê duyệt khoanh định 5 khu vực mỏ cát không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND thành phố với tổng diện tích gần 21,3 ha (2 mỏ cát tại xã A Lưới 1 có diện tích lần lượt 1,87 ha và 1,78 ha, mỏ cát tại xã A Lưới 3 rộng 1,8 ha, 2 mỏ cát tại xã A Lưới 4 có diện tích 13,91 ha và 1,94 ha.

Trước đó, TP. Huế đã phê duyệt khoang định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản có diện tích 4,18 ha tại phường Phong Thái để cung cấp khoáng sản đất làm vật liệu đắp nền đường (khoáng sản nhóm IV) phục vụ Dự án Đầu tư xây dựng mở rộng đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Cam Lộ - La Sơn.

Tại Tây Ninh, trong tháng 4/2026, địa phương này quyết định khoanh định 52 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản trong giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu chủ động điều tiết nguồn vật liệu, ưu tiên cho các công trình trọng điểm. Trong tổng số 52 khu vực được khoanh định, có 14 khu vực được bố trí để phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia, công trình hạ tầng giao thông quan trọng và các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn Tỉnh (gồm 13 khu vực theo quy hoạch và 1 khu vực đã được cấp phép), với tổng trữ lượng dự kiến khoảng 67,21 triệu m³.

Một số mỏ có trữ lượng lớn đáng chú ý như mỏ đá tại xã Tân Hòa với diện tích khoảng 77,5 ha, trữ lượng 15,5 triệu m3 đá cùng khoảng 17 triệu m3 đất san lấp đi kèm; mỏ đá Lộc Trung có trữ lượng khoảng 4,8 triệu m3; các mỏ cát tại Suối Dây, Tân Thành, Suối Đá với tổng trữ lượng hơn 1,3 triệu m3; mỏ đất san lấp tại xã Tân Hội khoảng 4 triệu m3 và tại xã Thạnh Hóa khoảng 5 triệu m3... Đây là những mỏ vật liệu có khả năng cung cấp khối lượng lớn trong thời gian dài nếu được khai thác hiệu quả.

Theo kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030, Tây Ninh sẽ triển khai hàng loạt công trình trọng điểm và các trục động lực mang tính liên kết vùng như đường kết nối hành lang công nghiệp, đô thị Mộc Bài - Xuyên Á; tuyến đường TP.HCM - Tây Ninh - Đồng Tháp (trục Đường tỉnh 827E); đường Vành đai 4 TP.HCM; trục động lực Đức Hòa; đường Tân An - Bình Hiệp; các tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, Gò Dầu - Xa Mát... Đây đều là những dự án có quy mô lớn, yêu cầu khối lượng vật liệu xây dựng rất lớn.

Theo đánh giá, việc phê duyệt khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản là một bước chuyển từ tư duy “xử lý khi thiếu” sang “chủ động chuẩn bị nguồn cung”, gắn quy hoạch, sử dụng khoáng sản với tiến độ phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư. Không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án trọng điểm, nỗ lực của các địa phương sẽ góp phần ổn định thị trường, hạn chế tình trạng khan hiếm, biến động giá, nâng cao hiệu quả đầu tư công, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nguồn: Khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Chủ động vật liệu cho nhiều dự án