Gỡ “nút thắt” định giá đất

UBND TP HCM vừa ban hành công văn yêu cầu các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ xác định giá đất cụ thể và ban hành thông báo thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các dự án đủ điều kiện nhằm hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách từ đất năm 2026.

Thành phố đồng thời yêu cầu ưu tiên hoàn thiện phương án giá đất đối với các hồ sơ đã có dự thảo chứng thư định giá, đẩy nhanh đấu giá quỹ đất và kịp thời xác định nghĩa vụ tài chính của các dự án.

TP HCM đang đẩy nhanh xác định giá đất và đấu giá nhiều khu đất nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo động lực cho phát triển đô thị.

Bổ sung nguồn cung

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng nguồn thu từ đất dự kiến đạt khoảng 47.028 tỷ đồng. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn của việc tăng tốc xác định giá đất không chỉ nằm ở nguồn thu ngân sách mà còn ở khả năng tháo gỡ các dự án đang chờ hoàn tất nghĩa vụ tài chính để tiếp tục triển khai. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp và bổ sung nguồn cung cho thị trường bất động sản.

Trong nhiều năm qua, xác định giá đất cụ thể luôn là một trong những khâu mất nhiều thời gian nhất trong quá trình triển khai dự án bất động sản. Không ít dự án đã hoàn tất thủ tục đầu tư, thậm chí xây dựng hạ tầng nhưng vẫn chưa thể đưa vào kinh doanh do chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Việc chậm xác định giá đất khiến doanh nghiệp chưa thể hoàn tất nghĩa vụ tài chính, kéo theo hàng loạt thủ tục như cấp giấy chứng nhận, huy động vốn, bàn giao sản phẩm hay đưa dự án vào khai thác bị kéo dài. Trong khi đó, Nhà nước cũng chưa thể thu các khoản tiền sử dụng đất và tiền thuê đất theo quy định.

Vì vậy, việc TP HCM yêu cầu ưu tiên hoàn thiện phương án giá đất đối với các hồ sơ đã đủ điều kiện, đồng thời phối hợp với cơ quan thuế ban hành ngay thông báo nộp tiền sử dụng đất sau khi phương án được phê duyệt được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý thủ tục.

GS.TSKH Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, định giá đất cần được thực hiện theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm tính minh bạch và có cơ sở dữ liệu đầy đủ. Khi khâu định giá được thực hiện đúng quy định và đúng tiến độ, không chỉ bảo đảm nguồn thu cho ngân sách mà còn hạn chế tình trạng dự án bị đình trệ do kéo dài thủ tục về đất đai.

Thực tế cho thấy, cùng với việc đẩy nhanh xác định giá đất, TP HCM cũng đang xử lý đồng thời nhiều tồn đọng khác về đất đai. Trong 6 tháng đầu năm, thành phố đã tham mưu tháo gỡ 143/149 dự án chậm đưa đất vào sử dụng, đạt gần 96%. Bên cạnh đó, hơn 412.000 hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân và 35.800 hồ sơ của người mua nhà tại các dự án bất động sản đã được giải quyết.

Những kết quả này cho thấy quá trình cải cách thủ tục đất đai đang được thúc đẩy đồng bộ hơn, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo điều kiện để các dự án sớm hoàn tất pháp lý, đưa sản phẩm ra thị trường.

Thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh

Trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu khai thác hiệu quả các nguồn lực đất đai để phục vụ mục tiêu tăng trưởng, việc tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến xác định giá đất không chỉ có ý nghĩa đối với ngân sách địa phương mà còn tạo tác động lan tỏa tới toàn bộ thị trường bất động sản.

Việc tháo gỡ vướng mắc về xác định giá đất được kỳ vọng giúp nhiều dự án sớm hoàn tất nghĩa vụ tài chính, bổ sung nguồn cung cho thị trường. Ảnh: VA

Đất đai không chỉ là nguồn thu ngân sách mà còn là đầu vào của nhiều ngành kinh tế như xây dựng, vật liệu, tài chính, ngân hàng và dịch vụ. Khi nghĩa vụ tài chính được hoàn tất đúng tiến độ, dự án có thể triển khai nhanh hơn, doanh nghiệp cải thiện khả năng huy động vốn, nguồn cung mới được bổ sung và dòng vốn đầu tư được lưu thông hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) bày tỏ, định giá đất không chỉ nhằm xác định đúng nghĩa vụ tài chính với Nhà nước mà còn là điều kiện quan trọng để khơi thông dự án, dòng vốn tín dụng và nguồn cung nhà ở. Theo ông, khi công tác định giá được thực hiện minh bạch và đúng tiến độ, doanh nghiệp sẽ có điều kiện triển khai dự án thuận lợi hơn, qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh.

Tuy vậy, đẩy nhanh tiến độ không đồng nghĩa với rút gọn quy trình định giá. Giá đất cụ thể vẫn cần được xác định trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, phương pháp thống nhất và quy trình minh bạch nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại hoặc phải điều chỉnh nhiều lần.

Về lâu dài, cùng với việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, nâng cao chất lượng công tác định giá và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, quá trình xác định giá đất sẽ ngày càng minh bạch, ổn định và bám sát diễn biến của thị trường.

Nguồn: Gỡ “nút thắt” định giá đất