Tái cấu trúc chuỗi cung ứng công nghệ: Cơ hội cho Việt Nam
![]() |
| Linh kiện lắp ráp robot được sản xuất quy mô lớn tại Trung Quốc (Ảnh: Getty) |
Nỗi lo của Mỹ
Câu chuyện của Chef Robotics, một startup robot tại San Francisco, cho thấy khoảng cách giữa mục tiêu chính sách và thực tế sản xuất. Công ty này lắp ráp robot tại Mỹ nhưng vẫn phụ thuộc vào các linh kiện Trung Quốc. Khi tìm cách thay thế, doanh nghiệp này phát hiện nhiều nhà cung cấp của Mỹ không đủ năng lực hoặc có chi phí quá cao.
Vấn đề không nằm ở việc nước Mỹ thiếu doanh nghiệp công nghệ. Mỹ vẫn dẫn đầu ở nhiều lĩnh vực từ thiết kế chip, phần mềm đến trí tuệ nhân tạo. Điểm yếu nằm ở một mạng lưới sản xuất công nghiệp đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ, trong đó Trung Quốc giữ vai trò đặc biệt lớn ở linh kiện, vật liệu, thiết bị và các khâu sản xuất quy mô lớn.
Theo CNN, một số linh kiện màn hình vi mô được sản xuất tại Mỹ hiện có chi phí cao hơn tới 25% so với sản xuất tại Trung Quốc. Trong khi đó, một nhà sản xuất Trung Quốc có thể tạo ra số lượng màn hình vi mô trong một tuần tương đương sản lượng của Mỹ trong cả năm.
Ben Armstrong, Giám đốc Trung tâm Năng lực sản xuất và Tự động hóa thuộc MIT, nhận định: “Chúng ta đơn giản là không biết cách sản xuất chúng tại Mỹ”. Theo ông, quá trình học lại năng lực sản xuất sẽ khiến giá thành tăng cao trong giai đoạn đầu.
Đây chính là nghịch lý của quá trình “tách” khỏi Trung Quốc: Mỹ có thể thay đổi quy định nhanh chóng, nhưng không thể tạo ra một hệ sinh thái công nghiệp mới chỉ bằng chính sách.
Dịch chuyển sản xuất
Việc siết công nghệ Trung Quốc đang thúc đẩy các doanh nghiệp tìm kiếm những địa điểm sản xuất thay thế hoặc bổ sung. Vì thế, cùng với xu hướng đưa một số năng lực chiến lược trở về Mỹ, một xu hướng khác đang diễn ra: đa dạng hóa chuỗi cung ứng sang các quốc gia thứ ba.
Nhìn từ các đợt dịch chuyển sản xuất trước đây, Việt Nam đã chứng minh khả năng trở thành một mắt xích quan trọng của chuỗi điện tử toàn cầu. Sau các đợt tăng thuế Mỹ - Trung năm 2018-2019, nhập khẩu hàng hóa của Mỹ từ Việt Nam đã tăng mạnh, trong khi vai trò của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất khu vực ngày càng lớn.
Cơ hội thật sự nằm ở mắt xích phía sau
Nếu Mỹ và các tập đoàn toàn cầu muốn giảm rủi ro địa chính trị, họ sẽ cần nhiều hơn một quốc gia để thay thế Trung Quốc. Họ cần những hệ sinh thái cung ứng có khả năng sản xuất linh kiện, vật liệu, thiết bị và dịch vụ kỹ thuật ngay tại các trung tâm sản xuất mới.
Với Việt Nam, đây là bước chuyển quan trọng trong cách nhìn về cơ hội. Câu hỏi không nên chỉ là có bao nhiêu nhà máy của các tập đoàn quốc tế được xây dựng tại Việt Nam, mà là bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam có thể cung ứng cho những nhà máy đó.
Trong lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam đã có một nền tảng ban đầu, tiềm năng trở thành đối tác giúp xây dựng một hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu đa dạng và bền vững hơn, đồng thời các đối tác nước ngoài nhấn mạnh các thế mạnh hiện hữu của Việt Nam trong đóng gói, kiểm thử.
Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2050 cũng đặt mục tiêu hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế, một nhà máy chế tạo chip quy mô nhỏ và 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử vào năm 2030. Việt Nam đồng thời hướng tới hơn 50.000 kỹ sư, cử nhân cho ngành bán dẫn trong giai đoạn này.
Theo các chuyên gia, nếu tận dụng được dòng vốn và nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng để xây dựng công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nhân lực kỹ thuật và nâng cao năng lực R&D, Việt Nam có thể chuyển từ vị trí “địa điểm thay thế” thành một mắt xích được lựa chọn vì năng lực.
Trong bối cảnh Mỹ ngày càng quan tâm đến nguồn gốc công nghệ và mức độ phụ thuộc vào Trung Quốc, yêu cầu đối với các trung tâm sản xuất mới sẽ ngày càng cao. Do đó, Việt Nam đứng trước một bài toán kép. Một mặt, phải tiếp tục duy trì lợi thế về chi phí, vị trí địa lý, lực lượng lao động và môi trường đầu tư để cạnh tranh với Malaysia, Thái Lan, Indonesia hay Ấn Độ. Mặt khác, phải nâng nhanh năng lực của doanh nghiệp trong nước để chứng minh rằng Việt Nam không chỉ là điểm đến của công đoạn lắp ráp cuối cùng.
Nguồn: Tái cấu trúc chuỗi cung ứng công nghệ: Cơ hội cho Việt Nam
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Vietcombank: Báo lãi lớn, bất động sản chiếm tỉ lệ lớn nhất trong cơ cấu tài sản đảm bảo
Kinh tế - Tài chính 20/11/2026 15:00
Cơ hội nào cho cổ phiếu bất động sản cuối năm 2026?
Chứng khoán 20/11/2026 13:00
Thượng đỉnh ASEAN: Những thỏa thuận nào đã đạt được?
Kinh tế 20/11/2026 11:00
"Sốc" với giá vàng nhẫn: Chạm đáy 128 triệu/lượng, thấp nhất trong 15 tháng
Thị trường 20/11/2026 10:58
Nền tảng cho phát triển thị trường giai đoạn mới
Chứng khoán 20/11/2026 07:00
Xăng giảm 5 phiên liên tiếp, giá E5 RON 92 xuống còn 18.570 đồng/lít
Thị trường 19/11/2026 16:37
Các tin khác
Chuẩn hoá thước đo chuyển đổi kép cho doanh nghiệp
Kinh tế 19/11/2026 13:00
Giá vàng hôm nay: Đà giảm chưa có dấu hiệu dừng
Thị trường 19/11/2026 10:25
Trái phiếu doanh nghiệp sắp tăng tốc phát hành
Chứng khoán 19/11/2026 07:00
Điều gì khiến giá vàng, bạc xuống mức thấp nhất trong hơn 1 năm?
Tài chính 18/11/2026 13:10
Triển vọng nào cho cổ phiếu công nghệ giai đoạn cuối năm?
Chứng khoán 18/11/2026 09:00
Huy động vốn tích cực, lãi suất sẽ giảm thêm?
Tài chính 18/11/2026 07:00
ASEAN tăng tốc hội nhập kinh tế số
Kinh tế 17/11/2026 15:00
Triển vọng chứng chỉ quỹ năm 2027
Chứng khoán 17/11/2026 13:00
Vinamilk khẳng định sức mạnh thương hiệu và năng lực kinh doanh qua hai bảng xếp hạng năm 2026
Kinh tế 17/11/2026 10:52
Giá vàng hôm nay 17/11: Lao dốc cùng đà giảm sâu của vàng thế giới
Thị trường 17/11/2026 10:19
Chứng khoán vẫn trong nghịch lý "lợi nhuận tốt nhưng dòng tiền yếu"
Chứng khoán 17/11/2026 09:00
Xếp hạng tín nhiệm trái phiếu ngành ngân hàng: Vì sao còn khiêm tốn?
Tài chính 17/11/2026 07:00
Cổ phiếu ngân hàng, bất động sản hay chứng khoán sẽ có nhiều cơ hội trong năm 2027?
Chứng khoán 16/11/2026 17:00
Giá USD tự do giảm mạnh, rời mốc 26.000 đồng
Thị trường 16/11/2026 15:57
Chất lượng tín dụng ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ngân hàng?
Tài chính 16/11/2026 15:00
Kết nối doanh nghiệp Việt Nam - Vương quốc Anh
Kinh tế 16/11/2026 13:00
Giá vàng hôm nay 16/11: Trước nhịp giảm sâu, cảnh báo làn sóng "bắt đáy"
Thị trường 16/11/2026 10:13
Giá vàng tuần tới: Đáy ngắn hạn đã hình thành?
Kinh tế 16/11/2026 09:00
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58
