Giá vàng lao dốc và bài học về quản trị đa lớp tài sản

Yếu tố vĩ mô tiếp tục chi phối giá vàng

Thị trường kim loại quý mở đầu tuần mới với diễn biến tiêu cực khi giá vàng giảm sâu, nối dài đà lao dốc sau tuần giao dịch được đánh giá là tồi tệ vừa qua. Đáng chú ý, xu hướng bán tháo diễn ra ngay cả khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang, cho thấy vai trò chi phối ngày càng rõ rệt của các yếu tố vĩ mô.

Giá vàng đã giảm đáng kể kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, trái ngược với kỳ vọng thông thường rằng vàng sẽ tăng mạnh trong bối cảnh bất ổn

Theo ghi nhận vào khoảng 14h ngày 23/3 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao dịch quanh mức 4.192 USD/ounce, giảm gần 300 USD/ounce so với cùng thời điểm của phiên trước đó. Mức giảm mạnh này phản ánh áp lực lớn từ việc nhà đầu tư rút vốn khỏi các tài sản trú ẩn an toàn do lo ngại lạm phát gia tăng và chính sách tiền tệ tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt.

Trong nước, giá vàng miếng cũng ghi nhận mức giảm mạnh theo xu hướng chung của thế giới. Các doanh nghiệp lớn như SJC, Bảo Tín Mạnh Hải, DOJI, PNJ, Bảo Tín Minh Châu và Phú Quý đồng loạt điều chỉnh giá niêm yết xuống còn khoảng 162 -165 triệu đồng/lượng mua vào - bán ra, giảm tới 6 triệu đồng/lượng so với phiên trước.

Bà Ewa Manthey, Chiến lược gia hàng hóa tại ING cho biết giá vàng đã giảm đáng kể kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, trái ngược với kỳ vọng thông thường rằng vàng sẽ tăng mạnh trong bối cảnh bất ổn. Điều này phản ánh rõ nét vai trò lấn át của các yếu tố vĩ mô, trong đó lãi suất, đồng USD và vị thế tài sản chéo đang quyết định xu hướng giá trong ngắn hạn.

“Thực tế này không phải là hiện tượng mới. Nhìn lại năm 2022, khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra, giá vàng ban đầu tăng mạnh do nhu cầu trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng suy yếu khi lạm phát gia tăng buộc các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), phải thắt chặt chính sách tiền tệ. Lãi suất tăng kéo theo lợi suất thực cao hơn và đồng USD mạnh lên, từ đó tạo áp lực giảm giá đối với vàng”, bà Ewa Manthey so sánh.

Theo các chuyên gia, địa chính trị hiếm khi là yếu tố độc lập quyết định xu hướng dài hạn của vàng. Điều quan trọng hơn là cách các cú sốc địa chính trị ảnh hưởng đến lạm phát, chính sách tiền tệ và biến động của đồng USD. Trong giai đoạn đầu của khủng hoảng, nhu cầu thanh khoản thường chiếm ưu thế hơn nhu cầu trú ẩn, khiến vàng thậm chí trở thành tài sản bị bán ra để huy động tiền mặt.

Dù vậy, vị chuyên gia tại ING bày tỏ lạc quan rằng thị trường vẫn kỳ vọng Fed có thể thực hiện hai đợt cắt giảm lãi suất vào cuối năm, mỗi đợt 25 điểm cơ bản. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết vẫn là lạm phát phải có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng. Trong kịch bản tăng trưởng chậm đi kèm lạm phát dai dẳng, vàng có thể tiếp tục được hỗ trợ trong dài hạn, nhưng khó bứt phá trong ngắn hạn.

Ở góc độ cung cầu, các ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ quan trọng đối với thị trường vàng, dù tốc độ mua vào đã chậm lại. Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy lượng mua ròng trong tháng 1/2026 chỉ đạt 5 tấn, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 27 tấn mỗi tháng của năm 2025. Đáng chú ý, xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm phụ thuộc vào USD vẫn đang diễn ra, thể hiện qua sự tham gia của các quốc gia như Malaysia hay khả năng quay trở lại của Hàn Quốc.

Tuy nhiên, dòng vốn từ khu vực công khó có thể tạo ra biến động giá trong ngắn hạn. Thay vào đó, thị trường vàng hiện đang chịu ảnh hưởng lớn từ dòng tiền đầu tư, đặc biệt là các quỹ ETF. Trong những tuần gần đây, xu hướng rút vốn khỏi các quỹ ETF đã gia tăng, tạo áp lực đáng kể lên giá vàng và khiến phần lớn mức tăng trước đó bị đảo ngược.

Lịch sử cho thấy dòng vốn ETF thường biến động song hành với kỳ vọng chính sách tiền tệ của Mỹ. Nếu Fed chuyển sang chu kỳ cắt giảm lãi suất, dòng tiền có thể quay trở lại và hỗ trợ giá vàng. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, xu hướng rút vốn có thể tiếp tục và trở thành lực cản lớn đối với thị trường.

“Trong bối cảnh hiện tại, bất kỳ đợt điều chỉnh sâu nào cũng có thể thu hút lực mua trở lại, đặc biệt từ các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, xu hướng chủ đạo của vàng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào diễn biến của lạm phát, chính sách tiền tệ và lợi suất thực, thay vì chỉ dựa vào các yếu tố địa chính trị”, bà Ewa Manthey nhận định.

Chủ động quản trị rủi ro

Nhìn rộng hơn sang các tài sản đầu tư, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital phân tích lãi suất cao neo dài hạn có tác động mạnh mẽ đến thị trường tài chính, khiến dòng tiền chuyển dịch từ các lớp tài sản rủi ro sang các tài sản mang tính chất phòng vệ và thanh khoản cao.

Trong bối cảnh thị trường với nhiều biến số vĩ mô phức tạp, đầu tư đa lớp tài sản đóng vai trò cực kỳ quan trọng

Sự ảnh hưởng đến từng loại tài sản có thể kể đến như: Thứ nhất, dòng tiền gửi tiết kiệm có xu hướng tăng lên vì nhà đầu tư muốn tận dụng mức lãi suất cao và củng cố sự bền vững cho danh mục đầu tư trước những biến số rủi ro của thị trường.

Thứ hai, sức mạnh của đồng USD (thể hiện qua chỉ số DXY) sẽ tăng lên. Khi lãi suất tại Mỹ không hạ và duy trì ở mức cao, việc nắm giữ đồng bạc xanh mang lại lợi tức lớn, thu hút dòng tiền trên toàn cầu.

Thứ ba, cổ phiếu là lớp tài sản rất nhạy cảm với lãi suất. Khi lợi suất đầu tư phi rủi ro (như trái phiếu chính phủ) tăng lên, mức độ rủi ro của toàn bộ danh mục đầu tư sẽ tăng theo, khiến cổ phiếu sụt giảm mạnh. Đặc biệt, khối ngoại có thể bán ròng để rút vốn về các thị trường có mức lãi suất hấp dẫn hơn như Mỹ.

Thứ tư, dù vàng được xem là tài sản trú ẩn, giá vàng (cùng với bạc và tiền mã hóa) vẫn có thể chịu áp lực giảm giá mạnh. Khi lãi suất duy trì ở mức cao, chi phí nắm giữ, đặc biệt với các nhà đầu tư vay mượn để mua vàng sẽ tăng lên, buộc họ phải bán chốt lời. Đặc biệt khi nhà đầu tư bị lỗ ở mảng cổ phiếu, theo quy tắc quản trị danh mục, họ sẽ bán bớt vàng ra để bù đắp thanh khoản và gia tăng lại trạng thái cho cổ phiếu.

“Như vậy, việc giá vàng và các tài sản mang tính chất phòng vệ khác sụt giảm không xuất phát từ những vấn đề nội tại của vàng, mà đây là sự điều chỉnh do rủi ro chung của toàn thị trường trước áp lực từ chính sách tiền tệ thắt chặt và lãi suất neo cao”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Trong bối cảnh thị trường với nhiều biến số vĩ mô phức tạp, CEO AFA Capital khuyến nghị đầu tư đa lớp tài sản đóng vai trò cực kỳ quan trọng vì những lý do sau:

Một là phòng vệ rủi ro hiệu quả, khi các tài sản rủi ro như cổ phiếu hay thậm chí tài sản trú ẩn (như vàng) đồng loạt chịu áp lực giảm giá do tác động của lãi suất, việc phân bổ vào đa lớp tài sản giúp bảo vệ tổng thể khối gia sản. Những người có tư duy quản trị danh mục đa lớp tài sản thường có tâm lý vững vàng trong những lúc thị trường biến động mạnh vì họ đã thiết lập được một lớp phòng vệ tốt.

Hai là chủ động nắm bắt cơ hội mua tài sản giá rẻ. Khi gia tăng tỷ trọng vào các tài sản thanh khoản cao như tiền gửi tiết kiệm, nhà đầu tư sẽ có sẵn một nguồn tiền dồi dào khi các khoản này đáo hạn. Nhờ đó, họ có thể chủ động mua vào các loại tài sản khác khi chúng đang sụt giảm về mức giá rẻ, từ đó làm cho danh mục đầu tư ngày càng trở nên vững bền hơn.

Ba là thích ứng với xu hướng chuyển dịch dòng tiền toàn cầu. Hiện nay, dòng tiền trên thế giới đang có xu hướng rút khỏi các lớp tài sản rủi ro để chuyển sang các lớp tài sản mang tính chất phòng vệ và thanh khoản.

Bốn là giúp duy trì kỷ luật và tâm lý "đầu tư an yên". Thị trường tài chính luôn tạo ra những con sóng để thử thách những người không chịu nổi áp lực. Việc sở hữu một danh mục đa lớp tài sản theo một kế hoạch định trước giúp nhà đầu tư không bị hoảng loạn hay đưa ra các quyết định cắt lỗ/mua đuổi vội vàng. Thay vì giao dịch liên tục, họ có thể bình tĩnh mua tích lũy dần các tài sản theo đúng tỷ trọng đã hoạch định khi giá sụt giảm.

Nói cách khác, quản trị đa lớp tài sản không phải là cách để né tránh rủi ro, mà là phương pháp chủ động quản trị rủi ro, giúp nhà đầu tư đi qua những “cơn bão” địa chính trị và biến động thị trường một cách an toàn nhất.

Nguồn: Giá vàng lao dốc và bài học về quản trị đa lớp tài sản