Cơ sở để hạ nhiệt mặt bằng lãi suất

Nhiều ngân hàng đã hạ lãi suất, và triển khai các chương trình tín dụng quy mô hướng vào các lĩnh vực ưu tiên gồm SMEs, sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, công nghệ cao. Ảnh: Q.Đ

Tại Thông báo số 428/TB-VPCP về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD), Thủ tướng yêu cầu NHNN tiếp tục duy trì, điều tiết chủ động, linh hoạt các mức lãi suất điều hành phù hợp, tăng cường cung ứng thanh khoản cho thị trường để hỗ trợ các TCTD tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Hành động giảm lãi suất

Theo kết luận của Thủ tướng, NHNN được yêu cầu chỉ đạo các TCTD tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm lãi suất cho vay. Thủ tướng cũng yêu cầu có biện pháp xử lý theo thẩm quyền, đúng quy định đối với những TCTD không chấp hành chỉ đạo của NHNN.

Ngay sau cuộc họp với Thủ tướng, hàng loạt ngân hàng đã hạ lãi suất, và triển khai các chương trình tín dụng quy mô lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng. Riêng các chương trình tín dụng với lãi suất cho vay cam kết hạ từ 0,5-2% so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng đã lên tới quy mô khoảng 250 nghìn tỷ đồng. Các chương trình đều theo định hướng thúc đẩy tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên gồm SMEs, sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, công nghệ cao.

Ngoài ra, nhóm Big4 (Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank) và nhóm top đầu (Techcombank, HDBank, VPBank, MB…) thúc đẩy tham gia cho vay tài trợ với các dự án hạ tầng trọng điểm, ưu tiên, có nhu cầu vốn lớn.

Tại hội nghị nhà đầu tư bán niên 2026, Ban lãnh đạo HDBank cho biết, trong nửa cuối năm nay, HDBank tiếp tục ưu tiên SME, hộ kinh doanh, nông nghiệp, xuất khẩu, bán lẻ và tài trợ chuỗi giá trị. Đáng chú ý, với các dự án hạ tầng lớn, ngân hàng này lựa chọn cách tiếp cận theo chuỗi, tài trợ nhà thầu, nhà cung cấp, SME, cùng khách hàng cá nhân, thay vì tập trung những khoản tín dụng trực tiếp quy mô lớn cho chủ đầu tư.

Giữ vững mặt bằng lãi suất thấp

Tại cuối tháng 6/2026, cung tiền M2 vượt 20 triệu tỷ đồng, đạt 20,41 triệu tỷ đồng, tăng 4,99% so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, tín dụng tăng nhanh hơn huy động/ M2 cho thấy với chênh lệch dư nợ - huy động trên 2 triệu tỷ đồng, hệ thống đang chịu áp lực huy động.

Với định hướng chính sách tiền tệ vẫn đang theo hướng hỗ trợ tăng trưởng, tín dụng tiếp tục là kênh dẫn vốn chủ đạo. Nhu cầu tín dụng cao nửa cuối năm nay sẽ đặt ra bài toán mới của hệ thống ngân hàng, không phải từ “có đủ thanh khoản hay không” mà trở thành “nguồn vốn có đủ bền vững và được phân bổ hiệu quả hay không”.

Điều này sẽ phụ thuộc vào thanh khoản tổng thể vẫn được NHNN hỗ trợ ra sao, lẫn khả năng huy động và cân đối nguồn vốn, ổn định bền vững của chính các ngân hàng thương mại (NHTM).

Từ phía NHNN, nhà điều hành bơm ròng 12,3 nghìn tỷ đồng từ đầu tháng 8/2026, duy trì lãi suất 4,5%/năm, kỳ hạn tới 91 ngày, góp phần ổn định chi phí vốn ngắn hạn. Quyết định 1743/QĐ-NHNN cho phép các NHTM được nâng tỷ lệ tính tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động và tới đây có đề xuất dự kiến sử dụng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi của Kho bạc Nhà nước vào hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống NHTM… đều có ý nghĩa hỗ trợ.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia của HSC, lãi suất thấp được triển khai cùng các giải pháp về tín dụng, tài khóa, đầu tư công và kích cầu nhằm giảm chi phí vốn và hỗ trợ phục hồi đầu tư, sản xuất, tiêu dùng và tạo chu trình truyền dẫn chính sách theo hướng: lãi suất huy động hạ nhiệt - thanh khoản và chi phí vốn cải thiện - tín dụng ưu đãi được giải ngân thì mục tiêu của các giải pháp mới đồng bộ hỗ trợ tăng trưởng.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng Đầu tư ABS nhận định, từ bên ngoài, kịch bản rủi ro lạm phát sẽ không quá lớn trong 6 tháng cuối năm nay, và FED giữ nguyên lãi suất sẽ hỗ trợ cho tỷ giá và giảm rủi ro lạm phát, qua đó sẽ tạo dư địa cho chính sách tiền tệ nới lỏng và các NHTM tăng vay vốn USD trở lại.

Một thống kê từ trường hợp HDBank cho biết, song song thúc đẩy huy động vốn nội địa để dẫn đầu tổng huy động 6 tháng đầu năm nay, nhà băng này đang duy trì vị thế cho vay ròng trên thị trường liên ngân hàng và đặc biệt vừa tiếp nhận gần 1 tỷ USD bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn để HDBank mở rộng tín dụng cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Như vậy, nguồn vốn vay quốc tế cũng là một kênh rất đáng được chú ý để góp phần hỗ trợ cho vốn ổn định, với kỳ hạn dài hơn trung và dài hạn.

Nguồn vốn ổn định với chi phí thấp từ năng lực huy động của các NHTM đóng vai trò là nền tảng cốt lõi. Khi kết hợp cùng các công cụ điều hành linh hoạt từ NHNN, hệ thống ngân hàng mới có thể tối ưu hóa hiệu quả cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Gần đây, việc các NHTM thanh toán xong một lượng lớn trái phiếu đã giúp dòng vốn chuyển dịch trở lại hệ thống ngân hàng, phần nào làm giảm bớt áp lực thanh khoản. Do đó trong ngắn hạn, ông Nguyễn Thế Minh nhận định lạc quan về khả năng giữ mục tiêu hạ lãi suất. Ông cũng khẳng định nhờ tỷ giá ổn định, các ngân hàng và doanh nghiệp có thể phòng ngừa rủi ro với mức phí thấp (dưới 1%), giúp tổng chi phí vay USD chỉ dao động từ 5,5 - 6%/năm, rẻ hơn đáng kể so với việc vay VND trong nước. Doanh nghiệp cũng có thể xem xét để chủ động kênh vốn vay vì đây không phải là kênh tiếp cận đặc quyền của ngân hàng.

Nguồn: Cơ sở để hạ nhiệt mặt bằng lãi suất