Chuyển khoản hay tiền mặt: Dòng tiền về đâu đều có dữ liệu giám sát

Lan truyền, rỉ tai nhau muôn kiểu “trốn thuế”

Trước việc thay đổi một số chính sách thuế mới đối với hộ, cá nhân kinh doanh và thông tin cơ quan thuế nắm được doanh thu của người bán hàng kể cả thu tiền mặt hoặc chuyển khoản, nhiều người đã lan truyền, rỉ tai nhau trên các diễn đàn, chia sẻ trên trang cá nhân về cách né thuế.

Cụ thể, một tài khoản được cho là bán hàng online tên Ngọc.H đăng thông báo ngừng thu COD (thu tiền hộ). Lý do được tài khoản này đưa ra là từ 1/6, các đơn vị vận chuyển bắt đầu thu thuế VAT (thuế giá trị gia tăng) trên các đơn hàng COD. Vì vậy, shop này xin phép tạm ngừng hỗ trợ hình thức này.

Đồng thời, tài khoản này cũng thông tin trong trường hợp khách hàng vẫn muốn sử dụng COD, chi phí sẽ phát sinh thêm là 8% thuế VAT và 1,5% thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

“COD 500.000 đồng, tính thêm thuế 9,5% là khách hàng phải trả thêm 47.500 đồng, tổng là 547.500 đồng. Nếu chuyển khoản trước thì chỉ cần trả 500.000 đồng, còn nếu COD thì số tiền là 547.500 đồng”, tài khoản này ví dụ cho khách hàng.

Một tài khoản facebook chia sẻ thông tin sai về chính sách thuế. Ảnh chụp màn hình

Một hình thức “né thuế” khác được người bán hàng chỉ mách nhau đó là việc ghi nội dung chuyển khoản không thể hiện tính chất mua bán nhằm giảm nghĩa vụ thuế như“happy wedding, happy birthday”, thậm chí ghi “đêm qua em tuyệt lắm” cũng được. Miễn là tránh các ký tự thể hiện nội dung mua, bán, tiền cọc, tiền hàng…

Hay như việc sau ngày 1/6, nhiều cửa hàng ăn uống, bán lẻ tại một số tỉnh thành treo biển, chỉ thu tiền mặt, không nhận chuyển khoản. Ngoài ra, một số chủ cửa hàng kinh doanh đăng đàn trên facebook cá nhân rằng, nếu khách hàng chuyển khoản thì sẽ cộng thêm phí 1,5%, trường hợp trả bằng tiền mặt thì sẽ giữ nguyên giá.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam, các hiện tượng nêu trên có thể được coi là hành vi trốn thuế.

Lý giải cho điều này, bà Cúc phân tích trong nhiều năm qua chính sách thuế không có gì thay đổi bất kể hình thức thanh toán là tiền mặt, chuyển khoản hay đổi hàng. Mức thuế 1,5% vẫn được áp dụng đối với hộ khoán. Hay ngành ăn uống, thuế vẫn là 4,5% gồm 3% VAT và 1,5% thuế thu nhập cá nhân.

“Vậy từ trước đến nay có phải những hộ, cá nhân này không tuân thủ pháp luật về thuế”, bà Cúc đặt câu hỏi.

Cơ quan thuế có nghiệp vụ giám sát, dữ liệu nhiều nguồn

Chia sẻ tại hội nghị của Cục Thuế ngày 5/6, ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục thuế đánh giá, hiện cũng có tình trạng người bán hàng online cố tình không ghi nội dung chuyển khoản, sử dụng tài khoản người khác, không chính chủ, ngừng thu COD, hoặc chia ra nhiều tài khoản nhận tiền khác nhau nhằm né thuế.

Trong những trường hợp này, cơ quan thuế sẽ đối chiếu dữ liệu từ các cơ quan chức năng khác như ngân hàng, Bộ Công an, Bộ Công Thương, các sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển... để rà soát, kiểm tra.

Ông Sơn ví dụ, nếu thu tiền mặt có thể kiểm tra qua ship COD, từ các đơn vị vận chuyển bởi hiện nay ít người bán hàng tự chuyển, đều phải qua đơn vị trung gian. Nếu ai sử dụng tài khoản người khác, hoặc các giao dịch thường xuyên liên tục trong ngày, ngành thuế vẫn có biện pháp nghiệp vụ giám sát.

“Ngành thuế luôn cố gắng đảm bảo công tác quản lý thuế công bằng giữa các hộ kinh doanh”, ông Sơn nói thêm.

Lãnh đạo Cục thuế khẳng định, cơ quan thuế nghiệp vụ giám sát, đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn

Theo ông Mai Sơn, với các hộ kinh doanh nhỏ mức thuế 1,5% đối với bán hàng hoá gồm thuế GTGT và TNCN vẫn giữ nguyên. Với các hộ có quy mô lớn, có thể xem xét chuyển đổi sang doanh nghiệp để được khấu trừ thuế, hưởng nhiều chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Cúc nêu, thời gian đầu triển khai quy định, nhiều hộ kinh doanh còn gặp những lúng túng, khó khăn về thiết bị cũng như kết nối.

Bên cạnh đó, một số hộ cũng tỏ ra lo lắng, nếu doanh thu từ hoá đơn tăng đột biến thì có bị truy thu những tháng trước không, đặc biệt với hộ đang áp dụng khoán. Cũng có hộ lo ngại, việc kê khai thuế năm nay cao hơn nhiều so với năm trước, vậy phần chênh lệch có bị truy thu không.

“Trong 5 tháng vừa rồi, doanh thu chỉ khoảng 100 triệu/tháng, nhưng từ 1/6 hộ kinh doanh tuân thủ xuất hoá đơn có khi lên tới 300 triệu/tháng, liệu cơ quan thuế có quay lại truy thu hay không”, bà Cúc nêu dẫn chứng vấn đề.

Đại diện Cục thuế cho biết, nếu việc xuất hoá đơn đó tương đương với mức doanh thu khoán thì không có gì thay đổi, chỉ khi vượt trên 50% thì cơ quan thuế mới xác định để điều chỉnh.

“Thuế không tăng, chỉ là mức độ minh bạch được nâng cao, "né" thuế sẽ bị truy thu, xử phạt, thậm chí xử lý hình sự nếu nghiêm trọng. Trong tháng 6 này, cơ quan thuế sẽ đến từng hộ kinh doanh, hỗ trợ chuyển đổi sang hoá đơn điện tử từ máy tính tiền, đảm bảo điều kiện thực hiện tốt nhất”, lãnh đạo Cục Thuế khẳng định.

Theo Nghị định 70 năm 2025, từ ngày 1/6, nếu tổ chức, cá nhân bán hàng có doanh thu trên 1 tỷ đồng đã được cơ quan thuế thông báo, hướng dẫn mà không xuất hoá đơn thì đây được coi là hành vi trốn thuế, không đảm bảo minh bạch.

Cơ quan thuế có quyền nghi ngờ về việc né thuế, tránh thuế, sẽ tiến hành kiểm tra, thanh tra, cưỡng chế thuế khi cần. Nếu có dấu hiệu trốn tránh nghĩa vụ, gây thất thu lớn, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nguồn:Chuyển khoản hay tiền mặt: Dòng tiền về đâu đều có dữ liệu giám sát