Cách "vạch đích" 222.000 tỷ đồng, áp lực thu ngân sách dồn về cuối năm
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tổng thu ngân sách nhà nước tháng 10/2023 ước đạt 169,5 nghìn tỷ đồng, cao gần gấp đôi nhiều tháng trước đó, khi tháng 9 chỉ thu đạt 89,6 nghìn tỷ đồng và tháng 8 với 88,1 nghìn tỷ đồng. Dù vậy, luỹ kế 10 tháng năm 2023, tổng thu ngân sách nhà nước mới đạt 1.398,7 nghìn tỷ đồng, bằng 86,3% dự toán năm và giảm 9,2% so với cùng kỳ năm trước.
Nhìn lại cùng kỳ năm trước, trong khi công tác thu ngân sách thong dong cuối năm vì đã cán đích ngoạn mục chỉ sau 10 tháng thì năm nay, thách thức lại đổ dồn cuối năm vì mục tiêu khá xa.
BA KHOẢN THU TRỤ CỘT TỤT DỐC
Trong tháng 10/2023, một số khoản thu chính như sau: thu nội địa tháng 10/2023 ước đạt 145,5 nghìn tỷ đồng; lũy kế 10 tháng năm 2023 đạt 1.157,7 nghìn tỷ đồng, bằng 86,8% dự toán năm và giảm 5,9% so với cùng kỳ năm trước.
Thu từ dầu thô tháng 10/2023 ước đạt 5,6 nghìn tỷ đồng; lũy kế 10 tháng năm 2023 đạt 51,4 nghìn tỷ đồng, bằng 122,3% dự toán năm và giảm 19,8% so với cùng kỳ năm trước.
Còn thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu tháng 10/2023 ước đạt 18,5 nghìn tỷ đồng; lũy kế 10 tháng năm 2023 đạt 188,8 nghìn tỷ đồng, bằng 79% dự toán năm và giảm mạnh nhất 21,9% so với cùng kỳ năm trước.
Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về những khó khăn trong công tác thu ngân sách nhà nước trong 10 tháng năm 2023, một chuyên gia kinh tế cho rằng, tất cả các nguồn thu đều sụt giảm so với năm ngoái, khiến công tác thu ngân sách nhà nước năm nay đối mặt nhiều khó khăn, chủ yếu do hoạt động sản xuất kinh doanh gặp khó. Quan ngại nhất là hoạt động xuất nhập khẩu sụt giảm nghiêm trọng so với năm ngoái dẫn đến giảm thu.
Dù kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa trong tháng 10/2023 đều tăng so với tháng trước và cùng kỳ năm trước nhưng tính chung 10 tháng năm 2023, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa vẫn giảm 9,6% so với cùng kỳ năm trước, đạt 557,95 tỷ USD, trong đó xuất khẩu giảm 7,1%; nhập khẩu giảm 12,3%. Do kim ngạch nhập khẩu giảm sâu hơn, trong đó, nhiều nhóm hàng nhập khẩu chủ lực có thuế giảm mạnh dẫn đến thu ngân sách ngành hải quan quản lý khó khởi sắc.
| Khó khăn vẫn bủa vây khu vực doanh nghiệp khi tính chung 10 tháng năm 2023, cả nước có 183,6 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Thế nhưng, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường lại tăng tới 20% so với cùng kỳ năm trước; tương ứng con số 146,6 nghìn doanh nghiệp. |
Nhìn nhận thực chất hơn về sức khoẻ doanh nghiệp, chia sẻ gần đây, ông Trịnh Xuân An, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai, cho rằng các số liệu bao gồm: một là thành lập mới, hai là giải thể, phá sản, rút khỏi thị trường, ba là quy mô vốn và bốn là tỷ lệ lao động, mới chỉ là những con số cơ học, điều quan trọng hơn là nhìn nhận thực chất về chất lượng doanh nghiệp.
Do đó, phải xem xét cụ thể doanh nghiệp nộp thuế bao nhiêu, có bao nhiêu lao động và đặc biệt là trong số doanh nghiệp, phải phân chia ra có những doanh nghiệp rất mới, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp lớn… để nhận thấy khó khăn của doanh nghiệp, từ đó, có những chính sách, hỗ trợ phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp.
Cũng theo ông An, năm khó khăn hiện doanh nghiệp phải đối mặt đó là nhu cầu thị trường trong nước thấp, khả năng cạnh tranh của hàng hóa trong nước, nhu cầu của thị trường quốc tế thấp và khó khăn về tài chính, lãi suất vay vốn cao. Đây là những vấn đề đã kéo dài từ vài năm trở lại đây. Nếu cứ nêu ra nhưng không có những giải pháp thực sự trực tiếp và cụ thể thì sẽ rất khó để hỗ trợ cho hệ thống doanh nghiệp.
Cùng quan điểm, theo chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh, mức giảm thu nội địa gần 6% so với cùng kỳ không chỉ thể hiện khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà tăng trưởng từ tiêu dùng của dân cư cũng không như kỳ vọng.
Bởi sau 10 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng dù vẫn duy trì đà tăng hơn 9% nhưng tốc độ tăng trưởng lại giảm tốc dần mỗi tháng và so với cùng kỳ năm ngoái tăng trưởng ấn tượng 19,5% thì lại càng thấy đìu hiu.
Ngoài ra, nguồn thu từ dầu thu năm nay cũng giảm so với cùng kỳ 20% mặc dù 10 tháng đã về đích và vượt dự toán.
NỖ LỰC CHẠY NƯỚC RÚT
Cũng theo Tổng cục Thống kê, trong khi thu ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2023 ước giảm 9,2% so với cùng kỳ năm trước thì chi ngân sách nhà nước tăng 11,4% so với cùng kỳ, nhằm đảm bảo các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước, thanh toán các khoản nợ đến hạn cũng như chi trả kịp thời cho các đối tượng theo quy định.
Cụ thể, tổng chi ngân sách nhà nước tháng 10/2023 ước đạt 118 nghìn tỷ đồng; lũy kế 10 tháng năm 2023 ước đạt 1.357,6 nghìn tỷ đồng, bằng 65,4% dự toán năm và tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, chi thường xuyên 10 tháng năm 2023 đạt 873,3 nghìn tỷ đồng, bằng 74,5% dự toán năm và tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Chi đầu tư phát triển đạt 401,9 nghìn tỷ đồng, bằng 55,3% và tăng mạnh 35%. Chi trả nợ lãi 80 nghìn tỷ đồng, bằng 77,8% và tăng 3,3%.
Trong chặng nước rút cuối năm, nhiều địa phương đang nỗ lực thu ngân sách nhà nước từ tiền sử dụng đất, bởi khoản thu quan trọng này sụt giảm tại nhiều tỉnh, thành đạt thấp do thị trường bất động sản hạ nhiệt, số tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất thấp hơn so với những năm trước.
Chẳng hạn, Uỷ ban nhân dân Hải Phòng chỉ đạo các sở, ngành địa phương đẩy nhanh tiến độ đấu giá 11 khu đất có số thu lớn và tính tiền sử dụng đất đối với 5 dự án để bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu giao trong năm là 15.200 tỷ đồng.
Yên Bái cũng triển khai đấu giá dự án xây dựng khu đô thị Bách Lẫm A và dự án xây dựng khu đô thị Bách Lẫm B; dự án Xây dựng khu đô thị mới khu vực cầu Bảo Lương; quỹ đất khu 3, điểm 3C, xã Văn Phú…
Bên cạnh đó, các đơn vị đều đang nỗ lực tìm các khoản thu khác để bù đắp cho khoản hụt thu từ tiền sử dụng đất và đưa ra nhiều giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp, tạo thêm nguồn thu cho ngân sách...
Với cách nhìn lạc quan, một số chuyên gia cho rằng, vẫn còn hai tháng nữa để về đích, khả năng hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2023 vẫn trong khả năng và thậm chí có thể vượt dự toán một chút.
Theo đó, bước sang năm 2024, dù bối cảnh còn nhiều khó khăn nhưng thu ngân sách nhà nước vẫn được Quốc hội, Chính phủ giao tăng 5% so với dự toán và ước thực hiện năm nay theo thông lệ chung nhưng khả năng thu đạt dự toán vẫn có thể đạt được bởi một số tín hiệu tích cực thời gian gần đây.
Đó là, thời điểm tháng 10, hoạt động xuất nhập khẩu đang lấy lại nhịp tăng trưởng, đặc biệt, một số mặt hàng chủ lực có dấu hiệu khởi sắc, tình hình sản xuất kinh doanh thoát đáy như: máy vi tính sản phẩm điện tử và linh kiện. Đây là một trong những mặt hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam, ảnh hưởng nhiều đến kết quả xuất nhập khẩu chung của cả nước.
Bên cạnh đó, mặt hàng dệt may, da giày dù trong năm 2023 lao đao vì không có đơn hàng nhưng cũng có những bước phục hồi thời gian gần đây khi doanh nghiệp trong ngành tích cực tìm kiếm, mở rộng thị trường cũng như giữ vững được thị trường truyền thống.
Nguồn: Cách "vạch đích" 222.000 tỷ đồng, áp lực thu ngân sách dồn về cuối năm
Tin liên quan
8 loại trái cây tốt cho thận, giúp thải độc tự nhiên 16/04/2026 15:14
Cùng chuyên mục
Hải Phòng: Hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao gắn với chuyển đổi xanh
Kinh tế 16/04/2026 11:00
Gia tăng sức hút đầu tư, Việt Nam đón làn sóng FDI mới
Kinh tế 13/04/2026 13:00
Đông Nam Á giữ nhịp tăng trưởng trước đà tăng giá dầu
Kinh tế - Tài chính 13/04/2026 11:00
Loạt doanh nghiệp dồn dập chốt quyền chia cổ tức tuần tới, cao nhất 130%
Kinh tế 12/04/2026 15:00
Lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh, thanh khoản căng đến bao giờ?
Kinh tế 12/04/2026 13:34
Doanh nghiệp linh hoạt ứng phó rủi ro, bảo toàn nguồn lực
Kinh tế 12/04/2026 13:00
Các tin khác
Xung đột Trung Đông thúc đẩy chuyển dịch năng lượng toàn cầu
Kinh tế 11/04/2026 11:00
Nền tảng phát triển bền vững của doanh nghiệp
Kinh tế 10/04/2026 17:00
Châu Âu củng cố quan hệ với châu Á sau xung đột Trung Đông
Kinh tế 10/04/2026 11:00
Sức ép chi phí "đè nặng" kinh tế Mỹ
Kinh tế 07/04/2026 11:00
Điều gì sẽ xảy ra với ASEAN sau 1 năm Mỹ áp thuế?
Kinh tế 04/04/2026 11:00
Ngành điện 2026: Áp lực chi phí và bài toán an ninh năng lượng
Kinh tế 04/04/2026 07:00
Nhu cầu xe điện tăng vọt vì xung đột Trung Đông
Kinh tế 03/04/2026 13:00
Nhiều nước châu Á xoay xở ứng phó sự mất giá đồng nội tệ
Kinh tế 01/04/2026 11:00
Giải bài toán an ninh năng lượng ASEAN
Kinh tế 31/03/2026 09:00
“Mỏ vàng” từ phụ phẩm nông nghiệp
Kinh tế 27/03/2026 15:00
Việt Nam trở thành "điểm tựa" của EU khi kinh tế toàn cầu phân mảnh
Kinh tế 26/03/2026 11:00
Giá vàng lao dốc và bài học về quản trị đa lớp tài sản
Kinh tế 25/03/2026 09:00
Vì sao du khách Trung Quốc chuyển hướng sang Đông Nam Á?
Kinh tế 23/03/2026 13:00
Xung đột Trung Đông tác động thế nào đến giá lương thực toàn cầu?
Kinh tế 21/03/2026 13:00
Xung đột Trung Đông làm tê liệt lộ trình lãi suất toàn cầu
Kinh tế 20/03/2026 15:00
Fed giữ nguyên lãi suất, dự báo lạm phát gia tăng
Kinh tế 20/03/2026 11:00
Điểm nóng mùa ĐHĐCĐ ngân hàng 2026: Cổ tức, tăng vốn và chuyện nhân sự
Kinh tế - Tài chính 18/03/2026 10:18
Ứng phó sức ép lạm phát
Kinh tế 17/03/2026 11:00
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58