Điều gì sẽ xảy ra với ASEAN sau 1 năm Mỹ áp thuế?

Thuế quan của Mỹ đã và đang định hình lại chuỗi cung ứng và thúc đẩy những thay đổi cấu trúc trong ASEAN.
Điều gì sẽ xảy ra với ASEAN sau 1 năm Mỹ áp thuế?
Vị thế của Singapore như một trung tâm trung chuyển và hậu cần có thể gặp khó khăn, với các quy định nghiêm ngặt hơn có khả năng làm tăng chi phí tuân thủ và chuyển hướng dòng chảy thương mại. Ảnh: ST

Sau một năm Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp mức thuế cơ bản 10% đối với phần lớn hàng nhập khẩu, đồng thời áp thêm các mức thuế đối ứng dựa trên thặng dư thương mại, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) dường như đã vượt qua cú sốc thuế quan, phần lớn nhờ vào các “biện pháp đệm” mang tính tạm thời như đẩy nhanh giao hàng trước thời hạn, trì hoãn việc áp thuế và các miễn trừ theo ngành.

Tuy nhiên, các mức thuế áp cho khu vực đã bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ. Nhưng đối với các doanh nghiệp trong khu vực, điều này gần như không mang lại nhiều tác động.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, bao gồm cả xung đột Trung Đông, Washington đã chuyển sang các công cụ khác. Vào tháng 3, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã mở các cuộc điều tra theo Mục 301 đối với nhiều đối tác thương mại, bao gồm một số nền kinh tế Đông Nam Á , một động thái có thể mở đường cho việc áp thuế mới.

Điều này cho thấy một sự chuyển dịch sang những hình thức gây sức ép thương mại khó đoán định hơn. TS Runchana Pongsaparn, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN+3 (AMRO), cảnh báo rằng toàn bộ tác động vẫn chưa được khu vực cảm nhận đầy đủ. Chuyên gia này dự đoán tác động này sẽ diễn ra dần dần thông qua nhu cầu bên ngoài giảm, chi phí chuỗi cung ứng tăng cao và đầu tư thận trọng hơn.

Mặt khác, trên toàn khu vực, năm qua cũng chứng kiến những thay đổi mang tính cấu trúc khi các doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở giải pháp tạm thời mà bắt đầu điều chỉnh sâu hơn từ đàm phán lại hợp đồng, chấp nhận chi phí cao hơn, đến tái thiết kế chuỗi cung ứng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Với nhóm ASEAN-6, xuất khẩu của Thái Lan sang Mỹ vẫn giữ được đà tăng bất chấp thuế quan, nhờ việc đẩy nhanh giao hàng từ sớm và một số lợi thế theo ngành. Quốc gia này vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Thái Lan, chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch.

Xuất khẩu của Thái Lan tăng hơn 30% trong năm 2025, một phần do đơn hàng được đẩy lên trước thời hạn áp thuế, một phần do lợi thế tương đối so với các đối thủ như Trung Quốc và Ấn Độ.

Tuy nhiên, bức tranh hiện không đồng đều. Khoảng một nửa kim ngạch xuất khẩu của Thái Lan sang Mỹ vẫn chịu thuế đối ứng, khiến đà tăng trưởng chậm lại.

Một mối lo lớn hơn là tình trạng “trung chuyển”, hàng hóa nhập từ Trung Quốc, sau đó được lắp ráp hoặc đóng gói lại tại Thái Lan trước khi xuất đi. Chính quyền Thái Lan đã xác định 49 nhóm sản phẩm có nguy cơ cao, chủ yếu thuộc lĩnh vực điện tử. Mỹ có thể áp thuế lên tới 40% đối với các sản phẩm này, có thể ảnh hưởng đáng kể đến xuất khẩu của Thái Lan.

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng Mỹ khó mở rộng “cuộc chiến điện tử” vì chuỗi cung ứng châu Á quá mạnh và gắn kết chặt chẽ, khó thay thế.

Với Indonesia, nỗ lực đạt được thỏa thuận thương mại song phương với Mỹ đang rơi vào trạng thái bất định mới. Thỏa thuận ký ngày 19/2 nhằm thúc đẩy xuất khẩu bằng cách xóa thuế với 1.819 mặt hàng, bao gồm dầu cọ, cà phê, cao su và linh kiện điện tử. Đồng thời, hàng dệt may được hưởng thuế nhập khẩu 0% theo hạn ngạch.

Tuy nhiên, thỏa thuận này nhanh chóng rơi vào tình trạng “lửng lơ” sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ cơ chế thuế nền tảng của chính sách. Jakarta cũng tạm dừng phê chuẩn hiệp định sau khi Mỹ mở các cuộc điều tra mới theo Mục 301.

Một số nhà kinh tế lo ngại thỏa thuận này có thể bất lợi cho Indonesia, khi nước này phải điều chỉnh quy định trong nước nhưng lợi ích nhận lại không tương xứng. Ngoài ra, các điều khoản “bẫy” có thể buộc Indonesia phải áp dụng các biện pháp hạn chế tương tự Mỹ đối với nước thứ ba.

Singapore phần lớn tránh được tác động trực tiếp từ thuế quan Mỹ, với tăng trưởng kinh tế đạt 4,8% trong năm 2025. Tuy nhiên, sự vững vàng này có thể chỉ mang tính tạm thời, do được hỗ trợ bởi việc đẩy sớm đơn hàng và nhu cầu mạnh từ lĩnh vực AI.

Bất ổn quay trở lại khi Mỹ dự định nâng thuế lên 15%. Hiện Singapore vẫn chịu mức thuế cơ bản 10%, nhưng các ngành phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ, đặc biệt là sản xuất, có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Ngoài ra, nguy cơ áp thuế lên dược phẩm có thương hiệu cũng tạo ra bất định chiến lược. Vai trò trung tâm trung chuyển của Singapore cũng bị đe dọa khi các quy định siết chặt nhằm ngăn chặn tình trạng né thuế có thể làm tăng chi phí tuân thủ và làm lệch dòng thương mại.

Philippines phần lớn tránh được tác động trực tiếp từ thuế quan Mỹ nhờ nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhu cầu nội địa. Xuất khẩu năm 2025 tăng 15,2%, phục hồi sau khi giảm trong năm trước đó, nhờ đẩy sớm đơn hàng và nhu cầu mạnh với điện tử liên quan đến AI.

Xuất khẩu của nước này sang Mỹ tăng 10%, trong đó chất bán dẫn chiếm khoảng 43% tổng kim ngạch, được miễn thuế. Các mặt hàng nông sản như dừa, chuối và dứa cũng được hưởng lợi từ miễn thuế theo thỏa thuận song phương.

Tuy nhiên, hiệu ứng “đẩy sớm đơn hàng” được dự báo sẽ giảm dần trong năm 2026, dù nhu cầu AI vẫn hỗ trợ ngành bán dẫn. Một thỏa thuận tăng nhập khẩu hàng Mỹ cũng có thể tạo thêm cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước, dù đồng peso yếu giúp giảm áp lực phần nào.

Tại Việt Nam, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn, chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch. Tuy nhiên, tăng trưởng không còn phụ thuộc vào một thị trường duy nhất khi các doanh nghiệp bắt đầu đa dạng hóa sang EU và châu Á.

Hiện nhiều nhà sản xuất cũng đang điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao từ các khách hàng phương Tây bằng cách đa dạng hóa nguồn cung và tìm nguồn cung ứng trong nước để giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào của Trung Quốc.

Nguồn: Điều gì sẽ xảy ra với ASEAN sau 1 năm Mỹ áp thuế?

Cẩm Anh
diendandoanhnghiep.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Công bố danh sách 100 doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

Công bố danh sách 100 doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

100 doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đóng góp 15% nguồn thu ngân sách quốc gia, với tổng số nộp đạt 390.700 tỷ đồng - tăng 60% so với năm trước.
Rộng mở cơ hội giao thương ASEAN - Ấn Độ

Rộng mở cơ hội giao thương ASEAN - Ấn Độ

Đông Nam Á đang nổi lên như thị trường giàu tiềm năng đối với chiến lược thúc đẩy xuất khẩu của Ấn Độ, trong bối cảnh hai bên tiếp tục rà soát Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA).
Làm sạch mã số thuế, sàng lọc doanh nghiệp “ma”

Làm sạch mã số thuế, sàng lọc doanh nghiệp “ma”

Theo đánh giá của cơ quan thuế, việc làm sạch dữ liệu mã số thuế không chỉ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế, ngăn chặn hành vi lợi dụng pháp nhân doanh nghiệp để gian lận hóa đơn, trốn thuế hoặc trục lợi ngân sách nhà nước.
Infographics: Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa cả nước vượt 712 tỷ USD

Infographics: Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa cả nước vượt 712 tỷ USD

Theo số liệu của Cục Hải quan, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/8/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 712,72 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 345,42 tỷ USD, nhập khẩu đạt 367,3 tỷ USD, đưa cán cân thương mại ghi nhận mức nhập siêu 21,88 tỷ USD.
Vinamilk đón nhận Huân chương độc lập hạng nhất tại dấu mốc 50 năm

Vinamilk đón nhận Huân chương độc lập hạng nhất tại dấu mốc 50 năm

Ngày 20/8/2026 tại TP.HCM, Vinamilk tiếp tục đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất – phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước ghi nhận những đóng góp của doanh nghiệp đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Dấu mốc nửa thế kỷ cũng mở ra một chặng phát triển mới của thương hiệu sữa Việt, với mục tiêu tiếp tục đổi mới để phụng sự tốt hơn cho sức khỏe cộng đồng và đưa những giá trị Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.
Dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu 2026: Thị trường linh hoạt hơn, doanh nghiệp lớn có thêm lợi thế

Dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu 2026: Thị trường linh hoạt hơn, doanh nghiệp lớn có thêm lợi thế

Dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu 2026 đề xuất chuyển mạnh sang cơ chế giá thị trường, đồng thời siết điều kiện đối với thương nhân đầu mối và tinh gọn hệ thống phân phối.

Các tin khác

Kinh tế Trung Quốc mất đà nửa cuối năm

Kinh tế Trung Quốc mất đà nửa cuối năm

Bán lẻ, sản xuất và đầu tư cùng sụt giảm so với dự báo trong tháng 7, phơi bày cầu nội địa yếu và dồn sức ép kích thích lên Trung Quốc.
Quản lý tài sản mã hóa trong kỷ nguyên kinh tế số và một số định hướng chính sách tại Việt Nam

Quản lý tài sản mã hóa trong kỷ nguyên kinh tế số và một số định hướng chính sách tại Việt Nam

Trong kỷ nguyên kinh tế số, sự bùng nổ của công nghệ sổ cái phân tán (DLT) đã hình thành nên một loại tài sản mới: tài sản mã hóa (Crypto Assets).
Bao bì: Từ lớp vỏ sản phẩm đến “tấm vé” vào thị trường lớn

Bao bì: Từ lớp vỏ sản phẩm đến “tấm vé” vào thị trường lớn

Quy định mới về bao bì (PPWR) của EU đánh dấu bước chuyển lớn trong tư duy quản lý, từ tiêu dùng thuần tuý chuyển sang đánh giá vòng đời sản phẩm.
Mở rộng cơ hội kinh doanh từ quan hệ đối tác mới Thổ Nhĩ Kỳ - ASEAN

Mở rộng cơ hội kinh doanh từ quan hệ đối tác mới Thổ Nhĩ Kỳ - ASEAN

Theo nhiều chuyên gia, để mở ra các cơ hội đầu tư giữa ASEAN và Thổ Nhĩ Kỳ, cần có các quy định rõ ràng hơn và các chiến lược phù hợp với từng quốc gia.
Giá vàng tuần tới: Cẩn trọng “bẫy tăng giá”

Giá vàng tuần tới: Cẩn trọng “bẫy tăng giá”

Dù giá vàng đã tăng khá tích cực từ đầu tháng 8, nhưng nhiều chuyên gia vẫn chưa thực sự tin tưởng vào đà tăng giá vàng ngắn hạn. Do đó, các nhà đầu tư cần cẩn trọng với diễn biến giá vàng tuần tới.
Doanh nghiệp xuất khẩu gỗ cần xác định đúng mã HS để áp dụng thuế suất xuất khẩu

Doanh nghiệp xuất khẩu gỗ cần xác định đúng mã HS để áp dụng thuế suất xuất khẩu

Cục Hải quan vừa làm rõ căn cứ xác định mã HS, thuế suất thuế xuất khẩu đối với gỗ tròn, gỗ xẻ và một số sản phẩm gỗ. Việc khai báo đầy đủ đặc điểm hàng hóa được xem là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp xác định đúng mã số, áp dụng chính sách thuế phù hợp và hạn chế vướng mắc khi làm thủ tục hải quan.
Lợi thế cạnh tranh mới định hình chuỗi cung ứng điện tử

Lợi thế cạnh tranh mới định hình chuỗi cung ứng điện tử

Các doanh nghiệp điện tử Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với lợi thế cạnh tranh đang thay đổi nhanh, định hình chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.
Giá vàng đứng trước chu kỳ tăng mới, đâu là những lực đỡ chính?

Giá vàng đứng trước chu kỳ tăng mới, đâu là những lực đỡ chính?

Giá vàng thế giới trở lại trên vùng 4.300 USD/ounce trong bối cảnh áp lực từ lãi suất và đồng USD có dấu hiệu hạ nhiệt. Nhiều tổ chức tài chính cho rằng những điều kiện từng kìm hãm kim loại quý đang dần đảo chiều.
“Chìa khóa” triển khai ESG thực chất

“Chìa khóa” triển khai ESG thực chất

Để ESG (môi trường, xã hội và quản trị) đi vào thực chất, không ít ý kiến cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế.
Hút vốn FDI chất lượng cao cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Hút vốn FDI chất lượng cao cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tích cực, trong đó FDI chất lượng cao góp phần hiện thực mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
BSR tăng 12,5% năng lực tồn chứa dầu thô tại NMLD Dung Quất

BSR tăng 12,5% năng lực tồn chứa dầu thô tại NMLD Dung Quất

Việc đưa vào vận hành bể chứa dầu thô mới dung tích 65.000 m³ đã nâng tổng năng lực tồn chứa của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất lên 585.000 m³, tăng 12,5% so với trước. Công trình giúp BSR chủ động hơn về nguồn nguyên liệu, tăng tính linh hoạt trong nhập khẩu và chế biến dầu thô, đồng thời góp phần nâng cao năng lực dự trữ và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Giá xăng dầu và thực phẩm "hạ nhiệt", CPI tháng 7 giảm 0,12% so với tháng trước

Giá xăng dầu và thực phẩm "hạ nhiệt", CPI tháng 7 giảm 0,12% so với tháng trước

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết tháng 7 là tháng thứ hai liên tiếp CPI giảm, sau khi giảm 0,39% trong tháng 6. Nguyên nhân chủ yếu do giá xăng dầu và giá lương thực, thực phẩm “hạ nhiệt”.
Báo cáo việc làm Mỹ có tạo đòn bẩy giá vàng tuần tới?

Báo cáo việc làm Mỹ có tạo đòn bẩy giá vàng tuần tới?

Báo cáo việc làm Mỹ sẽ ảnh hưởng lớn tới định hướng chính sách lãi suất của FED, qua đó tác động mạnh đến giá vàng tuần tới.
Văn Phú báo lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2026 tăng 37% so với cùng kỳ

Văn Phú báo lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2026 tăng 37% so với cùng kỳ

Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Văn Phú (mã chứng khoán: VPI) kết thúc 6 tháng đầu năm 2026 với doanh thu và lợi nhuận sau thuế lần lượt ở mức 1.136,8 tỷ đồng và 197,1 tỷ đồng, tăng 166% và 37% so với cùng giai đoạn năm 2025.
Vượt thách thức, kinh tế Việt Nam bước vào chặng nước rút những tháng cuối năm

Vượt thách thức, kinh tế Việt Nam bước vào chặng nước rút những tháng cuối năm

Tăng trưởng GDP đạt mức cao sau nhiều năm, song những biến động từ bên ngoài cùng sức ép lạm phát, tỷ giá và chi phí vốn đang đặt ra yêu cầu điều hành linh hoạt hơn để giữ ổn định kinh tế vĩ mô.
Vinh danh Doanh nghiệp tại CIAME Asia Vietnam 2026: Những dấu ấn tiên phong kiến tạo nền nông nghiệp hiện đại

Vinh danh Doanh nghiệp tại CIAME Asia Vietnam 2026: Những dấu ấn tiên phong kiến tạo nền nông nghiệp hiện đại

Tại Triển lãm Công nghệ Máy móc Nông nghiệp Quốc tế Việt Nam – CIAME Asia Vietnam 2026, Lễ Vinh danh Doanh nghiệp vì sự phát triển nông nghiệp, công nghiệp nông thôn 2026 đã diễn ra trang trọng, ghi nhận và tôn vinh những doanh nghiệp tiêu biểu có nhiều đóng góp trong sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và đồng hành cùng sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam.
Giá vàng tuần tới: Tác động nào từ cuộc họp của FED?

Giá vàng tuần tới: Tác động nào từ cuộc họp của FED?

Cuộc họp của FED và những định hướng chính sách tiền tệ của FED có thể sẽ tác động mạnh đến xu hướng giá vàng tuần tới.
Thuế quan mới của Mỹ: Chuỗi cung ứng toàn cầu trước "khúc cua"

Thuế quan mới của Mỹ: Chuỗi cung ứng toàn cầu trước "khúc cua"

Thuế quan mới của Mỹ không chỉ gây sức ép lên các đối tác thương mại mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn lao động và chuỗi cung ứng, tạo cả cơ hội lẫn thách thức cho các nền kinh tế xuất khẩu.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động