Số dư chứng chỉ tiền gửi tăng mạnh, ngân hàng vẫn chịu áp lực huy động vốn

Số dư chứng chỉ tiền gửi tăng mạnh tại nhiều ngân hàng

Báo cáo tài chính quý III/2026 của một số ngân hàng cho thấy xu hướng gia tăng mạnh huy động vốn thông qua phát hành chứng chỉ tiền gửi. Đáng chú ý, không chỉ những ngân hàng có quy mô phát hành lớn tiếp tục mở rộng số dư, mà nhiều nhà băng còn ghi nhận tốc độ tăng trưởng lên tới ba chữ số chỉ sau 9 tháng đầu năm.

Xét về tốc độ tăng trưởng, VPBank dẫn đầu trong nhóm ngân hàng đã công bố báo cáo tài chính quý III (tính đến 28/10), với số dư chứng chỉ tiền gửi tại ngày 30/9/2026 đạt 160.913 tỷ đồng, tăng 97.451 tỷ đồng, tương đương 153,6% so với mức 63.463 tỷ đồng cuối năm 2025.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm khách hàng tổ chức kinh tế, khi số dư chứng chỉ tiền gửi phát hành cho nhóm này tăng từ 37.157 tỷ đồng lên 111.274 tỷ đồng, tương đương mức tăng 199,5%. Trong khi đó, chứng chỉ tiền gửi phát hành cho khách hàng cá nhân đạt 49.639 tỷ đồng, tăng 88,7%.

Tính chung, tổng số dư giấy tờ có giá đã phát hành của VPBank đạt 193.694 tỷ đồng, tăng 80,8% so với cuối năm 2025, trong đó chứng chỉ tiền gửi chiếm khoảng 83,1%.

Xếp sau VPBank về tốc độ tăng trưởng là ACB với mức tăng 112,8%, đưa số dư chứng chỉ tiền gửi từ 80.940 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 172.273 tỷ đồng vào cuối tháng 9/2026. Như vậy, chỉ sau 9 tháng, quy mô chứng chỉ tiền gửi của ACB đã tăng thêm 91.333 tỷ đồng, tương đương hơn gấp đôi so với đầu năm.

Trong khi đó, ABBank ghi nhận tốc độ tăng trưởng chứng chỉ tiền gửi 72,02%, với số dư đạt 23.395 tỷ đồng vào cuối quý III/2026, tăng 9.795 tỷ đồng so với cuối năm trước.

Phần lớn chứng chỉ tiền gửi của ABBank tập trung ở kỳ hạn từ 12 tháng đến dưới 5 năm, với số dư 21.563 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong khi chứng chỉ tiền gửi tăng mạnh, dư nợ trái phiếu phát hành của ngân hàng lại giảm từ 14.200 tỷ đồng xuống 4.000 tỷ đồng, khiến tổng số dư giấy tờ có giá phát hành giảm nhẹ. Diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển đáng kể trong cơ cấu huy động qua giấy tờ có giá của ABBank, theo hướng tăng tỷ trọng chứng chỉ tiền gửi và thu hẹp trái phiếu.

Xét về quy mô tuyệt đối, Techcombank dẫn đầu nhóm ngân hàng được khảo sát, với số dư chứng chỉ tiền gửi đang lưu hành đạt 186.275 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026, tăng 28.657 tỷ đồng, tương đương 18,2% so với cuối năm 2025.Trong đó, chứng chỉ tiền gửi phát hành cho khách hàng cá nhân đạt 100.455 tỷ đồng, tăng 7,7%, trong khi số dư phát hành cho các tổ chức kinh tế đạt 85.821 tỷ đồng, tăng 33,5%.

Tính chung các loại giấy tờ có giá đã phát hành, Techcombank ghi nhận số dư 237.047 tỷ đồng, tăng 10,2% so với cuối năm 2025, trong đó, chứng chỉ tiền gửi chiếm khoảng 78,6%.

Ở nhóm ngân hàng có quy mô phát hành thấp hơn, LPBank ghi nhận số dư chứng chỉ tiền gửi đạt 99.145 tỷ đồng vào cuối tháng 9/2026. Đáng chú ý, chứng chỉ tiền gửi có kỳ hạn từ 12 tháng đến 5 năm tăng mạnh từ 7.123 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 44.505 tỷ đồng. Cùng với đó, số dư trái phiếu phát hành của LPBank tăng 19,6%, lên 33.295 tỷ đồng, góp phần đưa tổng số dư giấy tờ có giá phát hành tăng 54,7% so với đầu năm.

Còn KienlongBank, tại ngày 30/9/2026, số dư chứng chỉ tiền gửi của ngân hàng đạt 70.437 tỷ đồng, tăng khoảng 3.900 tỷ đồng, tương đương 5,9% so với cuối năm 2025.

Nhu cầu huy động vốn vẫn ở mức cao

Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư mới đây, bà Bùi Thị Thu Thủy, Giám đốc Cao cấp Quản trị Tài chính Doanh nghiệp, Khối Tài chính Kế hoạch Techcombank nhận định việc gia tăng tỷ trọng chứng chỉ tiền gửi xuất phát từ xu hướng dịch chuyển tài sản của khách hàng.

“Khi mặt bằng lãi suất huy động gia tăng, khách hàng có xu hướng chủ động dịch chuyển tài sản sang các công cụ có lợi suất cao hơn, bao gồm tiền gửi có kỳ hạn và chứng chỉ tiền gửi”, bà Thủy cho hay.

Ở chiều ngược lại, việc đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi cũng giúp các ngân hàng đáp ứng nhu cầu tìm kiếm kênh tích lũy tài sản an toàn, có lợi suất hấp dẫn của khách hàng, đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn huy động và bổ sung nguồn lực phục vụ tăng trưởng tín dụng.

Đáng chú ý, xu hướng này diễn ra trong bối cảnh các ngân hàng đang chịu áp lực cân đối giữa nhu cầu huy động vốn ngày càng lớn và yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi theo định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Khi dư địa cạnh tranh bằng lãi suất tiền gửi truyền thống bị thu hẹp, chứng chỉ tiền gửi có thể trở thành một kênh huy động được các nhà băng chú trọng hơn nhằm duy trì sức hấp dẫn đối với khách hàng và bảo đảm nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh.

SSI Research nhận định hoạt động phát hành chứng chỉ tiền gửi dự kiến sẽ tiếp tục tăng tốc như một công cụ bổ sung nhằm thu hẹp chênh lệch tín dụng – huy động.

Nhu cầu vốn tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh và đầu tư công sẽ tiếp tục mở rộng.

Dư nợ tín dụng đã cao hơn huy động kể từ tháng 7/2022 đến nay. Theo số liệu của NHNN, trong 9 tháng năm 2026, tăng trưởng tín dụng toàn ngành đạt 10,89%, trong khi tăng trưởng huy động đạt 9,78%. Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động được thu hẹp đáng kể so với hai quý đầu năm, giúp thanh khoản thị trường liên ngân hàng ổn định hơn.

Dù vậy, theo lãnh đạo Techcombank, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 9,5% – 10% của Chính phủ, nhu cầu vốn tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh và đầu tư công sẽ tiếp tục mở rộng. “Do đó, việc đảm bảo nguồn vốn huy động ổn định duy trì tăng trưởng tín dụng vẫn là thách thức lớn đối với toàn hệ thống”, bà Thủy nói.

Đồng quan điểm, Chứng khoán Mirae Asset nhận định nhu cầu tín dụng được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao cho cả giai đoạn 2026–2030 trong bối cảnh Việt Nam quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao với tổng kế hoạch đầu tư công 8,2 triệu tỷ đồng. Dự kiến tín dụng có thể tăng đến 16,5% để hỗ trợ đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2027.

“Trong kịch bản thận trọng, chúng tôi cho rằng NHNN tăng cường kiểm soát tín dụng các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro trước các cơn gió ngược bên ngoài, tuy nhiên, để hỗ trợ mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP ở mức cao khoảng 8% thì tăng trưởng tín dụng sẽ ở mức khoảng 13,5%. Như vậy, dù trong kịch bản thận trọng, áp lực lên huy động vẫn cao trong năm 2027”, phía Mirae Asset nhận định.

Song, việc gia tăng tỷ trọng của chứng chỉ tiền gửi trong tổng cơ cấu nguồn vốn là một trong những nguyên nhân trực tiếp làm tăng chi phí huy động, gây áp lực thu hẹp biên lãi thuần (NIM) của các ngân hàng. Bà Bùi Thị Thuy Thủy cho biết, tại Techcombank, lãi suất huy động 12 tháng đã điều chỉnh từ 4,4% (quý II) lên 4,7% (quý III) chủ yếu do sự gia tăng tỷ trọng của công cụ này.

Trong bối cảnh đó, để đảm bảo hiệu quả chi phí vốn và bảo vệ biên lợi nhuận, bà Thủy cho biết Techcombank không chủ trương phụ thuộc vào nguồn vốn này, mà vẫn kiên trì chiến lược tái tạo nguồn vốn CASA giá rẻ. Ngân hàng tập trung thúc đẩy dòng tiền giao dịch qua hệ sinh thái, nâng cấp trải nghiệm kênh số, mở rộng chương trình hội viên (Techcombank One) và cung cấp giải pháp cho nhóm khách hàng Merchant/SME.

Tuy nhiên, không phải ngân hàng nào cũng có lợi thế về hệ sinh thái, nền tảng khách hàng và năng lực thu hút dòng tiền giao dịch. Với những nhà băng có tỷ lệ CASA thấp, khả năng huy động nguồn vốn giá rẻ còn hạn chế, việc gia tăng phát hành chứng chỉ tiền gửi có thể trở thành một giải pháp để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng, song cũng đồng nghĩa với áp lực chi phí huy động lớn hơn.

Nguồn:Số dư chứng chỉ tiền gửi tăng mạnh, ngân hàng vẫn chịu áp lực huy động vốn