Nhiều gói thầu “vẽ” yêu cầu nhân sự thanh quyết toán: Cần thiết hay không?

Hàng trăm gói thầu xây lắp trên cả nước mời thầu trong tháng 1/2026 yêu cầu vị trí nhân sự phụ trách thanh toán, quyết toán. Ảnh: Tiên Giang

Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu, đại diện một số sở tài chính tại các địa phương cho biết, qua công tác kiểm tra hoạt động đấu thầu tại nhiều chủ đầu tư, tình trạng đưa vào hồ sơ mời thầu (HSMT) các vị trí nhân sự chủ chốt không cần thiết, không phù hợp vẫn tồn tại. Theo Sở Tài chính tỉnh Cà Mau, việc yêu cầu vị trí cán bộ phụ trách khối lượng, thanh quyết toán công trình với kinh nghiệm “từng phụ trách và hoàn thành ở vị trí như yêu cầu ít nhất 1 hợp đồng thi công xây dựng công trình tương tự”... rất phổ biến.

Đại diện Sở Tài chính TP.HCM chia sẻ, từ thực tế rà soát quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu các gói thầu có phát sinh kiến nghị, thành lập hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị trong đấu thầu cho thấy, có nhiều HSMT yêu cầu quá nhiều nhân sự chủ chốt, nhiều vị trí không cần thiết như nhân sự phụ trách thanh, quyết toán, làm phát sinh chi phí, tốn kém cho nhà thầu, gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng.

Một số sở tài chính khác nêu quan điểm, cán bộ phụ trách hồ sơ thanh quyết toán không phải chức danh, cá nhân hành nghề hoạt động xây dựng, nhà thầu có thể thuê đơn vị làm dịch vụ kế toán để thực hiện công việc trên. Do đó, việc đưa ra yêu cầu này là không cần thiết, cần loại bỏ khỏi các HSMT.

Theo khảo sát của phóng viên Báo Đấu thầu, chỉ riêng trong tháng 1/2026, hàng trăm gói thầu xây lắp trên cả nước được công bố mời thầu rộng rãi yêu cầu vị trí nhân sự này.

Đơn cử, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Thuận Thành (tỉnh Bắc Ninh) đang mời thầu Gói thầu số 04 Xây lắp + thiết bị cấp điện (36,9 tỷ đồng) thuộc Dự án Đầu tư xây dựng mở rộng nghĩa trang tại phường Thuận Thành. HSMT yêu cầu vị trí cán bộ quản lý thanh quyết toán tốt nghiệp chuyên ngành về kinh tế xây dựng, có kinh nghiệm thực hiện hợp đồng thi công xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Hà Nam II đang mời thầu Gói thầu Xây lắp và thiết bị thuộc Dự án Xây dựng trụ sở Agribank Chi nhánh Bình Lục Hà Nam II. Gói thầu có giá 19,773 tỷ đồng, yêu cầu cán bộ kỹ thuật phụ trách thanh quyết toán tốt nghiệp chuyên ngành kinh tế xây dựng hoặc chuyên ngành xây dựng, có chứng chỉ định giá xây dựng hạng III trở lên; đã thực hiện và hoàn thành ít nhất 1 công trình dân dụng cấp III trở lên với chức danh tương đương.

Tại Gói thầu Thi công xây lắp (12,4 tỷ đồng) thuộc Dự án Bê tông nhựa nóng đường từ Khu dân cư Nam Long đến Trường Thiếu Niên III xã Trừ Văn Thố do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bàu Bàng (TP.HCM) mời thầu, HSMT yêu cầu cán bộ phụ trách phần hồ sơ thanh quyết toán tốt nghiệp từ cao đẳng trở lên chuyên ngành đào tạo về kinh tế xây dựng hoặc kinh tế kỹ thuật hoặc các ngành kỹ thuật có liên quan..., có tối thiểu 1 năm công tác (hoặc tối thiểu 1 hợp đồng) làm cán bộ phụ trách phần hồ sơ thanh quyết toán, từng thực hiện công việc tương tự tại công trình giao thông (trong đó có hạng mục: đường giao thông và hệ thống thoát nước), từ cấp IV trở lên đã hoàn thành.

Trung tâm Quy hoạch, kiểm định xây dựng và bảo trì đường bộ tỉnh Đồng Nai hiện là chủ đầu tư của loạt gói thầu xây lắp lớn như: Sửa chữa hư hỏng nền mặt đường, hoàn thiện hệ thống an toàn giao thông (ATGT) theo QCVN 41:2024 đoạn Km20+000 đến Km24+400, Quốc lộ 51 (hơn 108 tỷ đồng); Sửa chữa hư hỏng nền mặt đường, hoàn thiện hệ thống ATGT theo QCVN 41:2024 đoạn Km0+000 đến Km5+300, Quốc lộ 51 (hơn 86 tỷ đồng); Sửa chữa hư hỏng nền mặt đường, hoàn thiện hệ thống ATGT theo QCVN 41:2024 các đoạn: Km10+200 đến Km12+000; Km14+000 đến Km16+000, Quốc lộ 51 (hơn 88 tỷ đồng). HSMT các gói thầu này đều yêu cầu vị trí cán bộ phụ trách thanh toán, quyết toán.

Yêu cầu về cán bộ phụ trách thanh quyết toán cũng hiện hữu trong HSMT các gói thầu do Ban Quản lý dự án khu vực 10 (Đồng Nai) mời thầu như: Gói thầu số 14 (xây lắp + thiết bị) Thi công xây dựng và cung cấp, lắp đặt thiết bị công trình (hơn 51 tỷ đồng) thuộc Dự án Trường Tiểu học Lê Lợi; Gói thầu số 09 (xây lắp) Thi công xây dựng nhóm công trình dân dụng, hạ tầng kỹ thuật các hạng mục còn lại (hơn 27 tỷ đồng) thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng Trường Tiểu học Trưng Vương (điểm chính).

Chuyên gia đấu thầu cho biết, theo yêu cầu của pháp luật về xây dựng, thanh quyết toán là trách nhiệm của chủ đầu tư. Theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP, nhân sự chủ chốt bao gồm các vị trí: chỉ huy trưởng công trình, cán bộ phụ trách kỹ thuật, an toàn lao động và các vị trí công việc quan trọng khác. Yêu cầu nhân sự chủ chốt đối với vị trí thanh quyết toán sẽ phát sinh rủi ro cho chính chủ đầu tư khi vấp kiến nghị của nhà thầu.

Nguồn: Nhiều gói thầu “vẽ” yêu cầu nhân sự thanh quyết toán: Cần thiết hay không?