Hàng hoá không rõ xuất xứ, thiếu hợp chuẩn hợp quy đang bị ‘thả nổi’?

Hàng hoá không có chứng nhận hợp quy, gắn dấu hợp quy CR vẫn bán đầy các chợ, cửa hàng bán lẻ tại nhiều địa phương ở khu vực Bắc Trung Bộ

Hàng hoá không rõ xuất xứ vẫn tràn lan

Theo Cục phó Cục Quản lý thị trường Nghệ An, ông Nguyễn Hồng Phong, hiện nay các hành vi gian lận, giả mạo xuất xứ, lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa có chiều hướng gia tăng, với nhiều hình thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi như: giả, nhái nhãn hiệu nổi tiếng cùng loại, cố tình không dán nhãn hoặc nhãn không ghi nguồn gốc xuất xứ, ngày sản xuất, nơi sản xuất, nhập khẩu, hàng sản xuất trong nước nhưng lại ghi công nghệ bởi nước khác để đánh lừa người tiêu dùng về xuất xứ.

Lợi dụng tâm lý của người dân vùng nông thôn thích mua hàng giá rẻ, nhiều tiểu thương, thậm chí là những con buôn đã tìm kiếm các hàng hoá trôi nổi, không rõ nguồn gố, chất lượng “tù mù” đem về các vùng nông thông để tìm “đất sống”.

Bên cạnh các chợ dân sinh, chợ cóc, theo tìm hiểu của phóng viên, ngay trên các trục đường liên thôn, liên xã tại một số huyện, thị/thành phố ở các địa phương khu vực Bắc Trung Bộ đều dễ dàng tìm mua rất nhiều loại hàng từ quần áo, chăn đệm, giày dép đến đồ gia dụng… được gắn mác Made in Việt Nam theo kiểu đổ đống, với giá bán siêu rẻ. Đơn cử một đôi giày nữ chỉ có giá khoảng 50 - 100.000 đồng, áo thun nam 100.000 đồng/3 chiếc, balô, túi xách chỉ từ 50.000 đồng/sản phẩm; rổ, rá, dao, thớt đều đồng giá 10.000 đồng/món; xong nồi chảo rán cùng giá 26.000 đồng...

Những người bán hàng luôn mạnh miệng chào bán, giới thiệu đây là hàng Việt Nam chất lượng cao, các nhà sản xuất đang có chương trình khuyến mãi, xả kho nên giảm giá sốc hoặc bán giá ưu đãi cho bà con...

Và đương nhiên, hầu hết các bà, các chị đi chợ đều bị hấp dẫn bởi những lời chào mời có cánh và đinh ninh rằng mình đã có được cơ hội mua hàng Việt giá rẻ cho dù mặt hàng đại hạ giá này hầu như không có nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và những công ty được gắn trên mác cũng chẳng ai biết ở đâu.

Không chỉ vậy, ngay trên những sạp hàng tạp hóa, từ bánh kẹo đến nước mắm, bột giặt… cũng có đầy đủ chủng loại, nhưng hầu hết là hàng nhái các thương hiệu lớn với những tên gọi “na ná” giống nhau. Chẳng hạn, gói bánh Chocopie của Orion thì cũng có loại khác với bao bì gần giống nhưng được gắn nhãn Chocopai hoặc Choco.bic; bánh Custas và Custard, nước khoáng Aquafina và Aqualav, bột ngọt Ajinomoto thì cũng có loại là Ajmote.

Theo lời một người bán, cùng một mặt hàng với hai tên gọi gần giống nhau nhưng những loại hàng này chỉ có giá bằng 1/2 hàng chính hãng và thường những hàng có giá rẻ sẽ bán chạy hơn nhiều so với hàng chính hãng.

Theo ông Nguyễn Hồng Phong, chiêu thức của các đối tượng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái đưa người mua vào “ma trận”, gây nhầm lẫn, đánh lừa người mua. Trong khi, hiểu biết về pháp luật nói chung và quy định ghi nhãn hàng hóa nói riêng của người tiêu dùng còn hạn chế.

“Việc kiểm tra hàng giả đối với nhiều sản phẩm đang còn khó khăn, đặc biệt là trình độ làm giả ngày càng tinh vi, đòi hỏi phải có kết quả giám định của cơ quan chuyên môn hoặc nhà sản xuất”, ông Phong cho biết.

Sản phẩm dệt may thiếu chứng nhận hợp quy vẫn bán tràn lan

Theo quy định, sản phẩm dệt may trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường bắt buộc phải công bố hợp quy, chứng nhận và gắn dấu hợp quy CR trên nhãn mác sản phẩm. Thế nhưng, theo ghi nhận của PV Thương Trường tại các chợ truyền thống, thậm chí một vài cửa hành kinh doanh các đồ may mặc phần lớn đều không có chứng nhận hợp quy, gắn dấu hợp quy CR trên sản phẩm hàng hoá.

Thông tư số 07/2018/TT-BCT sửa đổi Thông tư số 21/2017/TT-BCT, do Bộ Công Thương ban hành quy định, bắt đầu từ ngày 1/1/2019, các sản phẩm dệt may, hàng may mặc trước khi đưa ra thị trường bắt buộc phải được kiểm tra và dán nhãn chứng nhận hợp quy, chứng nhận phù hợp quy chuẩn QCVN 01:2017/BCT về mức giới hạn hàm lượng Formaldehyt và các Amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm Azo trong sản phẩm dệt may.

Áo quần không dấu CR, không rõ xuất xứ vẫn ngang nhiên bày bán công khai một số cơ sở bán lẻ đồ trẻ em tại Tp Vinh (Nghệ An)

Tuy nhiên, tình trạng không tuân thủ quy định pháp luật về vấn đề này vẫn diễn ra thường xuyên, và dường như không có ai kiểm soát, vấn đề này như đang bị cơ quan chức năng “thả nổi”.

Quan sát từ nhiều năm nay, việc các sản phẩm dệt may không rõ nguồn gốc xuất xứ, không chứng nhận hợp quy và gắn dấu hợp quy CR vẫn diễn ra hết sức bình thường. Tại chợ Vinh – chợ đầu mối lớn ở khu vực Bắc Trung Bộ (thuộc Nghệ An), không gian bán lẻ của chợ tuy rất đa dạng, nhưng theo quan sát, trong đình chỉ chủ yếu tập trung các ki ốt kinh doanh đồ may mặc như quần, áo, áo thun, quần bò, đồ len mùa đông, đồ trẻ em…

Theo quan sát, phần lớn quần áo đang bày bán tại chợ này phần lớn đều nhập khẩu từ Trung Quốc, bởi đa phần các nhãn mác được gắn theo sản phẩm đều có chữ Trung Quốc. Khi phóng viên tò mò hỏi chuyện, “đây dường như toàn hàng nhập từ Trung Quốc?”, một tiểu thương nhanh nhảu trả lời “đây đa phần là hàng Trung Quốc, và cũng chỉ có Trung Quốc mới là nơi cung cấp chính”.

Dù các nhãn mác có tiếng nước ngoài, nhưng đều không có nhãn phụ tiếng Việt, các thông tin ghi sơ sài không thể hiện rõ ràng thông tin về nguồn gốc, xuất xử sản phẩm. Thậm chí, phóng viên trong vai người mua hàng thắc mắc, tại sao nhãn sản phẩm mặt sau là tiếng Trung, trong khi mặt trước lại ghi thông tin made in Việt Nam?, một chủ cửa hàng cho biết “đây là nhãn mác lấy thương hiệu của cửa hàng chị đính vào, chứ mần chi có nhãn mô…”. Điều đó càng cho thấy, các sản phẩm may mặc như quần áo đang bày bán tại chợ Vinh dường như không rõ nguồn gốc từ đâu? Dù theo quan sát của người viết và những chia sẻ của các tiểu thương ở đây, đa phần đều có nhãn mác tiếng Hoa và xuất xứ từ Trung Quốc.

Tương tự chợ Vinh, một số chợ khác trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh cũng đầy ắp các sản phẩm dệt may như quần áo trẻ em, quần áo người lớn, áo ấm mùa đông… đều không dấu CR, không rõ xuất xứ.

Ngoài ra, tình trạng các cơ sở kinh doanh bán lẻ giày dép kinh doanh hàng hoá giả mạo nhãn hiệu cũng hết sức phổ biến. Mới đây, lực lượng quản lý thị trường tỉnh Hà Tĩnh đã kiểm tra hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh chuyên bán giày thể thao gắn nhãn hiệu “Nike” và “Adidas”. Thế nhưng qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện số hàng hoá mang các nhãn hiệu giày thể thao nổi tiếng này được mua trôi nổi trên thị trường, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp.

Việc kinh doanh hàng giả, hàng nhái ngày càng phức tạp. Mặc dù lực lượng chức năng thường xuyên kiểm tra và xử lý hàng giả, hàng nhái từ chợ, trung tâm thương mại, nhưng nhiều tiểu thương, các chủ cơ sở kinh doanh vẫn tiếp tục tái phạm, hình thức ngày càng tinh vi hơn.

Tăng cường kiểm tra thường xuyên hơn

Trao đổi với PV Thương Trường, đại diện Cục Quản lý thị trường Nghệ An, cho rằng một số chợ truyền thống có nguồn hàng lớn, việc xuất hiện hàng giả, hàng nhái khó tránh khỏi.

Tình hình kinh doanh tại chợ những năm gần đây khá khó khăn, đa phần thị hiếu khách hàng thay đổi, người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu khiến tiểu thương phải loay hoay tìm khách hàng.

Trước thực tế trên, lực lượng quản lý thị trường địa phương đã chủ động tập trung tuyên truyền, hướng dẫn, phổ biến pháp luật cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống, các mặt hàng thực phẩm chế biến, bao gói sẵn, các mặt hàng thực phẩm thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Công Thương như rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến, dầu thực vật, bột, tinh bột, bánh, kẹo, mứt...; tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tác hại của việc sử dụng thực phẩm giả, kém chất lượng, thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm; đồng thời hướng dẫn các tổ chức, các nhân không kinh doanh các sản phẩm hàng hóa gây ảnh hưởng đến sức khỏe, góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo các luật sư, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc làm trì trệ sự phát triển kinh tế, gây bất ổn xã hội, làm thiệt hại cho giới doanh nghiệp, ảnh hưởng nặng nề đến người tiêu dùng về nhiều mặt. Mặc dù, hàng giả, hàng nhái bị truy quét quyết liệt nhưng chưa dứt điểm. trong đó có nguyên nhân từ chế tài xử phạt còn quá nhẹ so với lợi nhuận thu được từ việc kinh doanh hàng lậu, hàng giả.

Lãnh đạo Cục Quản lý thị trường Nghệ An cũng yêu cầu các đội Quản lý thị trường tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển, buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn mác và xuất xứ Việt Nam, giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp tại các chợ và cơ sở kinh doanh trên địa bàn.

Nguồn: Hàng hoá không rõ xuất xứ, thiếu hợp chuẩn hợp quy đang bị ‘thả nổi’?