Cảnh báo nguy cơ thiếu gần 14.000 MW điện vào năm 2030

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, giai đoạn 2026-2030, nhu cầu điện thương phẩm dự kiến tăng 11,9-14,3% mỗi năm, trong khi phụ tải cực đại tăng 13,3-15,9% mỗi năm. Nhu cầu tăng mạnh trong bối cảnh nhiều dự án nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII chậm triển khai.

Sau hơn 3 năm thực hiện Quy hoạch điện VIII, mới khoảng 5% tổng công suất nguồn điện quy hoạch được đưa vào vận hành; 9% đã khởi công nhưng chưa vận hành, 28% đã lựa chọn nhà đầu tư nhưng chưa khởi công. Khoảng 45% số dự án vẫn chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Bộ Công Thương dự báo năm 2027, hệ thống có thể thiếu khoảng 4.256 MW công suất và 2,9 tỷ kWh điện. Con số này tăng lên 8.309 MW và 20,7 tỷ kWh vào năm 2028; 13.348 MW và 50,4 tỷ kWh vào năm 2029. Đến năm 2030, nguy cơ thiếu điện có thể lên tới 13.964 MW công suất và 61,18 tỷ kWh sản lượng.

Đáng chú ý, khu vực miền Bắc được dự báo chịu áp lực lớn hơn. Riêng năm 2028, miền Bắc có thể thiếu khoảng 9.678 MW công suất và 17,3 tỷ kWh điện; đến năm 2029 lần lượt là 14.081 MW và 36,14 tỷ kWh.

Để ứng phó nguy cơ thiếu điện, Bộ Công Thương đề xuất đẩy nhanh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, đầu tư 2.000-3.000 MW hệ thống lưu trữ điện (BESS) trong giai đoạn 2027-2028, đồng thời tăng nhập khẩu điện từ Lào và Trung Quốc.

Bộ cũng đề xuất đưa vào vận hành khoảng 1.000 MW điện mặt trời tập trung trong năm 2027 và 3.000 MW vào năm 2028, bổ sung khoảng 2.000 MW điện gió trên bờ và gần bờ trong năm 2028.

Giai đoạn 2029-2030, Bộ Công Thương tính toán bổ sung khoảng 5.300 MW nhiệt điện than, đi kèm lộ trình công nghệ thu giữ và xử lý phát thải; đồng thời phát triển thêm điện mặt trời, điện gió và tăng nhập khẩu điện từ Lào.

Cùng với nguồn điện, Bộ Công Thương yêu cầu đẩy nhanh các dự án lưới truyền tải, quản lý phụ tải và tiết kiệm điện. Mục tiêu là dịch chuyển khoảng 3.000 MW phụ tải khỏi giờ cao điểm, tiết kiệm ít nhất 3% điện năng và tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng.

Về Quy hoạch điện VIII, Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh theo hai bước: trước mắt cập nhật khẩn cấp để bổ sung các dự án có khả năng triển khai nhanh, xử lý nguy cơ thiếu điện trong giai đoạn 2027-2030; sau đó điều chỉnh tổng thể quy hoạch theo quy định của Luật Quy hoạch.

Nguồn:Cảnh báo nguy cơ thiếu gần 14.000 MW điện vào năm 2030