Điều gì giúp xuất siêu liên tục lập kỷ lục?

Hoạt động thương mại của Việt Nam đạt kết quả tích cực trong 3 tháng đầu năm 2024, với xuất siêu của kỳ quý 1 đã lập mốc kỷ lục mới. Phía sau xu hướng này là gì và liệu Việt Nam đang có những lợi thế nào?

Xuất siêu ấn tượng

Theo dữ liệu của Tổng cục Hải quan, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam năm 2023 thặng dư 28.3 tỷ USD. Trong đó, trị giá xuất khẩu đạt 257.21 tỷ USD, giảm 6% tương ứng giảm 16.4 tỷ USD và trị giá nhập khẩu là 209.06 tỷ USD, giảm 10.3% tương ứng giảm 24.1 tỷ USD so với năm 2023. Xét theo khu vực, cán cân thương mại của khối doanh nghiệp FDI đạt mức thặng dư 48.14 tỷ USD, ngược lại khối doanh nghiệp trong nước tiếp tục thâm hụt 19.84 tỷ USD.

Điều gì giúp xuất siêu liên tục lập kỷ lục? | Fili

Tiếp nối thành quả đó, quý 1 đầu năm nay tiếp tục chứng kiến xuất siêu của Việt Nam lên mức kỷ lục 8.08 tỷ USD, gấp 1.6 lần con số xuất siêu 4.93 tỷ USD của cùng kỳ năm 2023. Tuy nhiên điểm khác biệt lớn là nếu như năm 2023 xuất siêu đạt được là vì kim ngạch nhập khẩu duy trì xu hướng sụt giảm lớn hơn xuất khẩu xuyên suốt qua các tháng, ngược lại 3 tháng đầu năm nay chứng kiến cả xuất khẩu và nhập khẩu đều có sự tăng trưởng, với tộc độ tăng của xuất khẩu vượt trội hơn so với nhập khẩu.

Cụ thể, xuất khẩu hàng hóa tháng 1 tăng trưởng 42%, nhập khẩu tăng 33% so cùng kỳ năm 2023, giúp xuất siêu đạt 2.9 tỷ USD; lũy kế 2 tháng xuất khẩu tăng 19%, nhập khẩu tăng 18% nâng xuất siêu lên 4.7 tỷ USD; và lũy kế quý 1 xuất khẩu tăng 17% còn nhập khẩu tăng chưa đến 14%, giúp xuất siêu lên mức 8.08 tỷ USD như đã nói. Còn nếu tính riêng tháng 3, xuất khẩu tăng 14,2% so cùng kỳ tháng 3/2023, nhập khẩu chỉ tăng 9.7%. Đây là xu hướng khả quan, nếu duy trì tốt có thể nâng con số xuất siêu trong năm 2024 này lên một mốc kỷ lục mới.

Xét theo khu vực, kinh tế trong nước vẫn nhập siêu 4.49 tỷ USD trong quý 1 năm nay; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 12.57 tỷ USD. Tuy nhiên, một điểm tích cực nữa là mức nhập siêu của khu vực trong nước đã giảm gần 34% so với con số nhập siêu cùng kỳ năm 2023 (6.77 tỷ USD), trong khi xuất siêu của khối FDI vẫn duy trì xu thế đi lên với mức tăng trưởng 16% so cùng kỳ (10.84 tỷ USD).

Xét theo đối tác, Hoa Kỳ vẫn là quốc gia Việt Nam đạt thặng dư thương mại hàng hóa lớn nhất với 22.7 tỷ USD, tăng 27.9% so với cùng kỳ năm trước, kế tiếp là EU đạt 8.2 tỷ USD, tăng 15.8%. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chưa là gì so với mức tăng nhập siêu từ Trung Quốc lên đến 44.4% so với cùng kỳ, đạt 16.7 tỷ USD. Đáng lưu ý, nhập siêu từ ASEAN cũng tăng 10.9% lên 2.2 tỷ USD, cho thấy các doanh nghiệp Việt đang bị cạnh tranh quyết liệt ngay từ sân nhà bởi các đối thủ trong khu vực.

Yếu tố nào tác động?

Đúng như dự báo của giới phân tích, hoạt động thương mại của Việt Nam đã chạm đáy từ giữa năm ngoái và dần hồi phục kể từ đó đến nay. Đầu tiên, hàng tồn kho trên toàn thế giới nói chung và Hoa Kỳ nói riêng sau khi đạt đỉnh vào cuối năm 2022 đã bắt đầu giảm nhanh từ nửa cuối năm 2023, dẫn đến áp lực các doanh nghiệp tại nước này phải tăng cường nhập khẩu trở lại để đáp ứng khả năng tiêu thụ cũng như củng cố lại lượng hàng tồn kho. Đây có lẽ là phần nào nguyên nhân giải thích cho tốc độ xuất siêu tăng mạnh sang các đối tác thương mại hàng đầu như Hoa Kỳ và EU.

Đặc biệt, với xu hướng tái cấu trúc lại chuỗi cung ứng vẫn đang tiếp tục diễn ra, dòng vốn đầu tư quốc tế luôn tìm cách đa dạng hóa địa bàn sản xuất và thị trường tiêu thụ, tránh tập trung và phụ thuộc quá lớn vào công xưởng thế giới Trung Quốc, Việt Nam cũng là một trong số ít quốc gia hưởng lợi lớn trong thời gian qua. Điều này cũng giúp hoạt động thương mại của Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ và tận dụng được những thị trường lớn có sức cầu tiêu dùng mạnh như Hoa Kỳ hay EU.

Hàng tồn kho trên toàn thế giới nói chung và Hoa Kỳ nói riêng sau khi đạt đỉnh vào cuối năm 2022 đã bắt đầu giảm nhanh từ nửa cuối năm 2023, dẫn đến áp lực các doanh nghiệp tại nước này phải tăng cường nhập khẩu trở lại để đáp ứng khả năng tiêu thụ cũng như củng cố lại lượng hàng tồn kho. Đây có lẽ là phần nào nguyên nhân giải thích cho tốc độ xuất siêu tăng mạnh sang các đối tác thương mại hàng đầu như Hoa Kỳ và EU.

Về phần mình, Việt Nam cũng nỗ lực tận dụng lợi thế từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết trong những năm qua, cũng như việc nâng cấp mối quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện với các nước lớn gần đây như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Australia. Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có 16 FTA có hiệu lực. Đơn cử như một số mặt hàng may mặc đã được hưởng thuế nhập khẩu 0% vào thị trường EU theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam- EU (EVFTA). Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sau khi giảm sút trong năm 2023, quý 1 đầu năm nay đạt gần 7.76 tỷ USD, tăng 7.9% so với cùng kỳ.

Điểm đáng lưu ý là việc xuất siêu sang Hoa Kỳ tăng mạnh nhưng nhập siêu từ Trung Quốc còn mạnh hơn trong thời gian qua có thể dẫn đến lo ngại Việt Nam đang trở thành điểm trung chuyển cho hàng hóa Trung Quốc sang các thị trường khác nói riêng và Hoa Kỳ nói chung, nhằm tận dụng các ưu đãi về thuế quan theo các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết, cũng như lẩn tránh các sắc thuế mà Hoa Kỳ đang áp lên doanh nghiệp Trung Quốc từ cuộc thương chiến kéo dài trong 4 năm qua.

Theo cơ cấu hàng xuất nhập khẩu quý 1 đầu năm nay, có 2 mặt hàng nhập khẩu đạt kim ngạch trên 5 tỷ USD là điện tử, máy tính và linh kiện đạt 23.9 tỷ USD, tăng 23.6% so với cùng kỳ; thứ hai là máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác đạt 10.3 tỷ USD, tăng 12.1%. Tuy nhiên, đây cũng là 2 trong số 4 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 5 tỷ USD, gồm điện tử, máy tính và linh kiện gần 15.7 tỷ USD, tăng 30.3% so cùng kỳ; điện thoại và linh kiện 14.7 tỷ USD, tăng 9.7%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác gần 10.9 tỷ USD, tăng 10.2% và thứ 4 là hàng dệt may như đã nói.

Kết quả xuất siêu kỷ lục của Việt Nam một phần cũng nhờ vào các các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như các sản phẩm nông nghiệp, lương thực, thực phẩm đang được hưởng lợi khi giá tăng mạnh vào neo cao trên thị trường quốc tế trong thời gian qua, trong bối cảnh nhu cầu gia tăng vì lo ngại nguy cơ khủng hoảng và an ninh lương thực. Cụ thể, nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt kim ngạch xuất khẩu 8 tỷ USD, tăng vọt 33.5% so với cùng kỳ năm trước.

Cuối cùng, với tỷ giá USD/VNĐ sau khi tăng hơn 4.2% trong năm 2023 (tính trên thị trường phi chính thức), từ đầu năm đến nay đã tiếp tục đi lên, cũng có thể đã giúp hàng xuất khẩu của Việt Nam cạnh tranh hơn so với các đối tác thương mại chính. Cụ thể trong quý 1 đầu năm nay, giá USD tự do đã tăng thêm 2.8%, trong khi giá giao dịch tại các ngân hàng cũng tăng hơn 1.6%. Thậm chí có những thời điểm như giữa tháng 3 vừa qua, giá USD tự do tăng đến 3.5% so với đầu năm.

Nguồn: Điều gì giúp xuất siêu liên tục lập kỷ lục?

Phan Thuỵ
fili.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Apax Holdings bị xử phạt hơn 112 triệu đồng do website ngưng hoạt động

Apax Holdings bị xử phạt hơn 112 triệu đồng do website ngưng hoạt động

Tiếp nối Apax English, Apax Holdings của Shark Thủy bị xử phạt số tiền hơn 112 triệu đồng.
Xây dựng Hòa Bình cần làm gì khi nặng gánh nợ, khoản phải thu chiếm hết phần lớn tài sản?

Xây dựng Hòa Bình cần làm gì khi nặng gánh nợ, khoản phải thu chiếm hết phần lớn tài sản?

Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đặt ra hàng loạt kế hoạch để gỡ khó trước bối cảnh khoản phải thu chiếm hết phần lớn tài sản, khiến trích lập dự phòng lớn, nguồn vốn mất cân đối, gánh nặng nợ vay cao gấp 30 lần vốn chủ sở hữu.
Hà Nội cần 16 tỷ USD cấp tốc hoàn thành gần 100km đường sắt đô thị đến năm 2030

Hà Nội cần 16 tỷ USD cấp tốc hoàn thành gần 100km đường sắt đô thị đến năm 2030

Trong vòng 6 năm tới đây, Hà Nội phấn đấu hoàn thành thi công xây dựng thêm 96,9km đường sắt đô thị khổ đường đôi 1.435mm, gồm 03 đoạn Tuyến số 2; 02 đoạn Tuyến số 3 và Tuyến số 5, nâng tổng số km đường sắt đô thị vận hành trên địa bàn Thủ đô lên 109,8km. Tổng mức đầu tư các tuyến metro kể trên khoảng 16,208 tỷ USD...
Yêu cầu báo cáo đề xuất cho Luật Đất đai có hiệu lực sớm từ 1/7/2024

Yêu cầu báo cáo đề xuất cho Luật Đất đai có hiệu lực sớm từ 1/7/2024

Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 218/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp về việc triển khai xây dựng một số đề án của Chính phủ trình Quốc hội.
Doanh nghiệp muốn bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công thương vẫn muốn giữ

Doanh nghiệp muốn bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công thương vẫn muốn giữ

Nhiều “ông lớn” xăng dầu như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), Thanh Lễ… kiến nghị bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, tránh những vụ việc sử dụng sai mục đích như Xuyên Việt Oil, Hải Hà, Thiên Minh Đức thời gian qua.
Nhiều đồng tiền châu Á chịu sức ép lớn từ USD

Nhiều đồng tiền châu Á chịu sức ép lớn từ USD

Các chính phủ châu Á đang hành động để ngăn chặn sự sụt giảm của đồng nội tệ vốn đã chịu ảnh hưởng khi đồng đô la Mỹ mạnh lên trong năm nay.

Các tin khác

Xây dựng không phép,  Công ty TNHH Ja Solar Ne Việt Nam bị phạt 130 triệu đồng

Xây dựng không phép, Công ty TNHH Ja Solar Ne Việt Nam bị phạt 130 triệu đồng

Công ty TNHH Ja Solar Ne Việt Nam bị phạt 130 triệu đồng vì xây dựng nhiều hạng mục không có giấy phép tại Khu công nghiệp Việt Hàn.
Tỷ giá có dấu hiệu hạ nhiệt

Tỷ giá có dấu hiệu hạ nhiệt

Tỷ giá đã nhích tăng trở lại sau 2 tuần liên tục giữ ở mức thấp hơn vùng giá cao trước đó nhờ động thái can thiệp bán ngoại tệ giao ngay từ quỹ dự trữ ngoại hối của NHNN.
Người dân "khóc" vì giá vàng, chuyên gia kiến nghị dừng đấu thầu

Người dân "khóc" vì giá vàng, chuyên gia kiến nghị dừng đấu thầu

Sau chuỗi ngày “phi mã”, giá vàng các thương hiệu trong nước bất ngờ đảo chiều “lao dốc”. Nhà đầu tư “khóc ròng” vì biến động khó lường. Giới chuyên môn kiến nghị dừng cơ chế đấu thầu vàng như hiện nay.
Cơ hội xuất khẩu trực tuyến "sải cánh" từ lợi thế các FTA

Cơ hội xuất khẩu trực tuyến "sải cánh" từ lợi thế các FTA

Bắt kịp xu hướng xuất khẩu trực tuyến, các doanh nghiệp có cơ hội bình đẳng vươn ra thị trường thế giới, thay vì những hạn chế trong xuất khẩu truyền thống.
Tiêu điểm kinh tế tuần qua: Thanh kiểm tra thị trường vàng

Tiêu điểm kinh tế tuần qua: Thanh kiểm tra thị trường vàng

Thanh tra, kiểm tra chuyên ngành thị trường vàng, đề xuất chính sách mới quản lý thuốc lá điện tử,… là những tin đáng chú ý tuần qua.
Tập đoàn DOJI - Công ty CP tập đoàn vàng bạc đá quý DOJI

Tập đoàn DOJI - Công ty CP tập đoàn vàng bạc đá quý DOJI

Công ty CP Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI tiền thân là Công ty Phát triển Công nghệ và Thương mại TTD được thành lập ngày 28/07/1994.
Home Credit rút khỏi thị trường Ấn Độ

Home Credit rút khỏi thị trường Ấn Độ

Tương tự việc bán Home Credit Việt Nam, thương vụ này được đánh giá là một phần trong sự chuyển hướng tập trung vào các thị trường phương tây của Tập đoàn PPF.
Công bố thông tin không đúng thời hạn, Công ty In Tổng hợp Bình Dương bị phạt

Công bố thông tin không đúng thời hạn, Công ty In Tổng hợp Bình Dương bị phạt

Công ty cổ phần In Tổng hợp Bình Dương (Công ty In Tổng hợp Bình Dương) bị UBCK nhà nước phạt 75.000.000 triệu đồng với 2 lỗi vi phạm do công bố thông tin không đúng thời hạn theo quy định và không bổ nhiệm người phụ trách quản trị công ty.
Vì sao các trung tâm đăng kiểm chỉ "thích" nhận tiền mặt?

Vì sao các trung tâm đăng kiểm chỉ "thích" nhận tiền mặt?

Trong khi các trung tâm đăng kiểm kêu khó thu phí qua chuyển khoản thì nhiều chủ xe cho biết, việc không nhận thanh toán qua chuyển khoản gây không ít phiền phức cho họ khi đi đăng kiểm.
Mất mùa vải, nông dân Bắc Giang thất thu hàng nghìn tỉ

Mất mùa vải, nông dân Bắc Giang thất thu hàng nghìn tỉ

Giá vải đầu mùa bán tại vườn cao ngất ngưởng khiến nông dân Bắc Giang đang tiếc hùi hụi khi cây vải mất mùa rất nặng. Ước tính các nhà vườn thất thu, thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng.
Nâng giá trị xuất khẩu gạo gắn với đảm bảo an ninh lương thực

Nâng giá trị xuất khẩu gạo gắn với đảm bảo an ninh lương thực

Doanh nghiệp thời gian qua đã tận dụng được nhu cầu nhập khẩu gạo tăng cao từ các thị trường truyền thống, vì vậy Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) tiếp tục nỗ lực nâng cao giá trị xuất khẩu gạo gắn với đảm bảo an ninh lương thực trong mọi tình huống theo chỉ đạo của Chính phủ.
Doanh nghiệp thực phẩm Việt lọt tầm ngắm vốn ngoại

Doanh nghiệp thực phẩm Việt lọt tầm ngắm vốn ngoại

Với dân số gần 100 triệu người, Việt Nam được đánh giá là thị trường nhiều tiềm năng cho ngành thực phẩm phát triển. Vì vậy, các doanh nghiệp quốc tế trong ngành thực phẩm đã tung một lượng vốn lớn thu mua doanh nghiệp Việt thông qua hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A).
Kiểm tra việc bán vé, kê khai, niêm yết giá vé bay của các hãng hàng không

Kiểm tra việc bán vé, kê khai, niêm yết giá vé bay của các hãng hàng không

Sau chỉ đạo của Bộ Giao thông Vận tải, Cục Hàng không Việt Nam sẽ kiểm tra hoạt động bán vé, kê khai, niêm yết giá vé máy bay tại các hãng hàng không.
Đồng Nai: Công ty Cổ phần Đầu tư LDG bị cưỡng chế thuế

Đồng Nai: Công ty Cổ phần Đầu tư LDG bị cưỡng chế thuế

Chi cục Thuế khu vực Trảng Bom – Thống Nhất (Cục thuế Đồng Nai) vừa có quyết định về việc cưỡng chế thuế đối với Công ty Cổ phần Đầu tư LDG.
Vì sao doanh nghiệp ngành hàng không báo lãi kỷ lục?

Vì sao doanh nghiệp ngành hàng không báo lãi kỷ lục?

Nhiều quan điểm cho rằng, nhu cầu phục hồi mạnh, cùng với việc giá vé máy bay cao và Pacific Airlines được xóa nợ nhiều nghìn tỉ đồng đã giúp Vietnam Airlines ghi nhận lãi hợp nhất quý 1/2024 đạt 4.441 tỉ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ đậm. Bên cạnh đó, Vietjet Air (VJC) và Bamboo Airways cũng ghi nhận kết quả kinh doanh hồi phục tích cực.
Thanh Hóa thu hơn 3.800 tỷ đồng từ du lịch trong kỳ nghỉ lễ

Thanh Hóa thu hơn 3.800 tỷ đồng từ du lịch trong kỳ nghỉ lễ

Tổng thu du lịch của Thanh Hóa trong kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5 đón hơn 1,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt hơn 3.800 tỷ đồng.
Giải ngân đầu tư công và cú hích từ các đại dự án

Giải ngân đầu tư công và cú hích từ các đại dự án

Giải ngân vốn đầu tư công vẫn là giải pháp mang tính động lực cho tăng trưởng kinh tế, vì vậy, Chính phủ vẫn đang tiếp tục quyết liệt đốc thúc.
Hàng loạt BĐS “vàng” được nêu trong vụ ly hôn của cựu Giám đốc Sở tỉnh Quảng Nam

Hàng loạt BĐS “vàng” được nêu trong vụ ly hôn của cựu Giám đốc Sở tỉnh Quảng Nam

Nhiều bất động sản nằm tại các tuyến đường có giá trị cao tại TP Đà Nẵng được nêu tên trong vụ xử ly hôn của ông Lê Phước Hoài Bảo – cựu Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh Quảng Nam và vợ. Vụ việc do Toà án nhân dân quận Cẩm Lệ (TP Đà Nẵng) thụ lý.
Xem thêm
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giới thiệu Phổ biến kiến thức Pháp luật

Giới thiệu Phổ biến kiến thức Pháp luật

Phổ biến, cập nhật kiến thức pháp luật là hoạt động nghiên cứu, tìm hiểu, bổ sung kiến thức, các quy định pháp luật mới ban hành. Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc cập nhật kiến thức pháp luật có vai trò rất quan trọng, góp phần hình thành tri thức pháp lý, thái độ, hành vi xử sự của mọi người phù hợp với đòi hỏi của hệ thống pháp luật. Tại tỉnh Quảng Ninh, việc phổ biến, cập nhật kiến thức pháp luật cho những người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở có ý nghĩa quan trọng, góp phần giữ vững ổn định chính trị, an ninh, trật tự trên địa bàn.
Phổ biến Luật tiếp cận thông tin

Phổ biến Luật tiếp cận thông tin

Luật này quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, nguyên tắc, trình tự, thủ tục thực hiện quyền tiếp cận thông tin, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Hướng đến Chuyển đổi số sâu rộng

Hướng đến Chuyển đổi số sâu rộng

Trong thời kỳ hội nhập và phát triển, chuyển đổi số ngày càng đóng vai trò quan trọng, quyết định hiệu quả thành công của doanh nghiệp. Và, một thực tế cho thấy, các doanh nghiệp trên toàn thế giới thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, từ bán lẻ, tài chính và chăm sóc sức khỏe, cho đến khu vực công, đều đang khởi động các dự án chuyển đổi số để cải thiện trải nghiệm khách hàng và tăng hiệu quả hoạt động.
Giao diện di động