“Cơ hội vàng” của kinh tế số: Phải hành động ngay nếu không muốn bị bỏ lại phía sau

Sức nóng từ kinh tế dữ liệu và làn sóng đầu tư mới

Giữa tháng 10/2025, giới đầu tư vào kinh tế số chú ý đặc biệt khi ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM thông tin về kế hoạch đầu tư 2 tỷ USD của Tập đoàn G42 (UAE) để xây dựng trung tâm siêu dữ liệu AI tại TP.HCM. Đây không chỉ là một tín hiệu tích cực mà còn là minh chứng cho sức hút ngày càng tăng của lĩnh vực kinh tế dữ liệu tại Việt Nam.

G42 là tập đoàn công nghệ hàng đầu của UAE, hoạt động trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, siêu tính toán, công nghệ dữ liệu và ứng dụng trong nhiều ngành then chốt. Vì vậy, việc thu hút được một nhà đầu tư công nghệ quy mô toàn cầu như G42 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia.

Thực tế, vài tháng trước, trong chuyến công tác tại Dubai, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã có buổi làm việc với ông Ali Al Amie, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Giám đốc thị trường mới nổi của G42. Khi đó, phía G42 bày tỏ mong muốn hợp tác với Việt Nam trong đầu tư trung tâm dữ liệu bền vững dưới 10 MW, phát triển hạ tầng AI, xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô cực đại (hyperscale), đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao. G42 sau đó đã đến Việt Nam khảo sát và làm việc với nhiều doanh nghiệp lớn để tìm kiếm cơ hội đầu tư vào hạ tầng số và trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Khám phá thêm

Thiết bị văn phòng

Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp

Đầu tư chứng khoán

Thương hiệu Sản phẩm

Tài chính Ngân hàng

Khóa học đầu tư chứng khoán

Giá cà phê

Tạp chí điện tử

Phần mềm kế toán

Chứng khoán

Theo ông Lê Quốc Anh, Phó Chủ tịch Mạng lưới Chuyên gia Dữ liệu toàn cầu (VDEN), đây đang là “thời điểm vàng” để Việt Nam bứt phá trong phát triển kinh tế dữ liệu. Lý do không chỉ nằm ở sự đồng thuận mạnh mẽ từ cấp lãnh đạo cao nhất trong việc coi dữ liệu là nền tảng cho đổi mới sáng tạo, mà còn xuất phát từ bối cảnh toàn cầu khi trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực phát triển ở hầu hết các ngành nghề.

Ông nhấn mạnh, AI chỉ có thể hoạt động hiệu quả khi có nguồn dữ liệu chuẩn hóa. “Nếu không có dữ liệu hoặc dữ liệu không chính xác, không chuẩn hóa, thì AI cũng không thể tạo ra kết quả đúng”, ông nói.

Một cơ hội vàng khác đến từ yếu tố dân số: Việt Nam đang ở giai đoạn “dân số vàng”, nguồn lao động giàu tiềm năng đang ở độ sung sức nhất. Nếu bỏ lỡ giai đoạn này, khi dân số bước sang giai đoạn già hóa, việc phát triển kinh tế dữ liệu sẽ đối mặt nhiều rào cản hơn. Điều này càng củng cố quyết tâm từ Chính phủ tới cộng đồng xã hội trong việc nhanh chóng nắm bắt cơ hội để xây dựng một nền kinh tế dựa trên dữ liệu.

Không chỉ nhà đầu tư từ Trung Đông, các đối tác châu Âu cũng đang thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ đến kinh tế số tại Việt Nam. Tại Diễn đàn quốc tế “Mở rộng đầu tư số: Kết nối ưu thế công nghệ châu Âu với tương lai số hóa của Việt Nam” tổ chức ngày 21/10 tại TP.HCM, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier khẳng định EU sẽ thúc đẩy hợp tác đầu tư vào công nghệ số, AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực số tại Việt Nam.

Diễn đàn cũng tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt kết nối trực tiếp với các tập đoàn công nghệ, định chế tài chính và tổ chức nghiên cứu hàng đầu châu Âu, mở ra kỳ vọng về những thương vụ hợp tác rót vốn vào lĩnh vực dữ liệu và hạ tầng số.

Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM bày tỏ mong muốn các ngân hàng và tổ chức tài chính châu Âu tận dụng các công cụ trong chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu” (Global Gateway), đặc biệt là cơ chế đầu tư kỹ thuật số, để tham gia đầu tư vào các lĩnh vực hạ tầng số, công nghệ cao và bán dẫn tại thành phố.

Đây được xem là “thời điểm vàng” để Việt Nam gia tăng sức hút dòng vốn đầu tư vào kinh tế số, đặc biệt trong các lĩnh vực giàu tiềm năng như kinh tế dữ liệu.

Không thể chậm chân trước “cơ hội vàng”

Trước làn sóng vốn toàn cầu đang dịch chuyển mạnh vào các lĩnh vực số hóa, các chuyên gia cho rằng đây là thời điểm bản lề để Việt Nam khẳng định vị thế một cường quốc công nghệ mới nổi và trở thành điểm đến của các “đại bàng” công nghệ toàn cầu. Nếu chậm chân, “cửa sổ cơ hội vàng” có thể khép lại rất nhanh.

Trong đó, fintech được xem là một trong những mũi nhọn có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn. TS. Phạm Nguyễn Anh Huy, chuyên gia tài chính nhận định công nghệ sẽ tiếp tục đóng vai trò quyết định trong mở rộng khả năng tiếp cận tài chính, nhất là khi AI và blockchain đang phổ biến với tốc độ chưa từng có. Đây cũng chính là những lĩnh vực được Chính phủ xác định là động lực tăng trưởng mới.

TS. Huy đánh giá cao việc Chính phủ đã ban hành các khung thử nghiệm (sandbox) cho sản phẩm fintech, song nhấn mạnh cần đẩy nhanh tiến trình lựa chọn doanh nghiệp tham gia và mở rộng danh mục sản phẩm được cấp phép. Điều này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh Luật Công nghiệp công nghệ số sắp có hiệu lực và các nghị quyết về hình thành trung tâm tài chính quốc tế đang đi vào triển khai.

Tuy nhiên, để gia tăng sức hút đầu tư trong nền kinh tế số, Việt Nam phải giải quyết đồng thời những “điểm nghẽn” nền tảng. TS. Bùi Xuân Minh, chuyên gia nghiên cứu thiết kế bán dẫn và công nghiệp 4.0 chỉ ra rằng chúng ta đang đối mặt với sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, hạ tầng nghiên cứu chưa đầy đủ và hệ thống logistics chuyên biệt còn hạn chế.

“Cạnh tranh trong lĩnh vực số không chỉ dựa trên vốn. Việt Nam cần một hệ sinh thái hoàn chỉnh với hành lang pháp lý chặt chẽ về sở hữu trí tuệ, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo và năng lực triển khai ở cấp hệ thống”, TS. Minh nhấn mạnh.

Ông cảnh báo: nếu không đầu tư thực chất vào đào tạo nhân lực công nghệ cao, củng cố hạ tầng số và cơ chế bảo vệ tài sản trí tuệ, Việt Nam rất dễ bỏ lỡ “cơ hội vàng” trong cuộc đua toàn cầu về kinh tế dữ liệu và công nghệ số.

Trong lĩnh vực bán dẫn, một cấu phần then chốt của công nghiệp số, TS. Minh đề xuất Chính phủ phải giữ vai trò dẫn dắt, xây dựng cơ chế ưu đãi mạnh mẽ về thuế, vốn và R&D. Bên cạnh thu hút đầu tư vào sản xuất và nghiên cứu, Việt Nam cần đầu tư xây dựng một nhà máy chế tạo bán dẫn quốc gia, đồng thời nâng cấp hệ thống điện – nước – logistics với độ tin cậy cao để đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghệ cao.

Nguồn: “Cơ hội vàng” của kinh tế số: Phải hành động ngay nếu không muốn bị bỏ lại phía sau