Từ “thẻ vàng” đến “thẻ xanh”: Cơ hội tái định vị ngành thủy sản
Sau đợt kiểm tra của Đoàn thanh tra Ủy ban châu Âu (EC) trong tháng 3/2026 vừa qua, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đang tập trung làm rõ những tồn tại, hạn chế đã được Đoàn thanh tra IUU của EC chỉ ra.
![]() |
| Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đang tập trung làm rõ những tồn tại, hạn chế đã được Đoàn thanh tra IUU của EC chỉ ra trong đợt kiểm tra mới đây |
Sau hơn 8 năm nỗ lực, tuy chưa đạt mục tiêu gỡ cảnh báo, nhưng những chuyển biến tích cực đã tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn quyết định.
Mới đây nhất, trong đợt kiểm tra lần thứ 5 của Đoàn thanh tra Ủy ban châu Âu (EC) từ ngày 9 đến 19/3/2026, phía EC đã có những đánh giá tích cực về việc thực hiện phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Việt Nam. Trong buổi làm việc của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà với Đoàn thanh tra IUU của EC ngày 19/3/2026, ông Fernando Andresen Guimaraes, Vụ trưởng Vụ Quản trị đại dương quốc tế và Nghề cá bền vững, Tổng Vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản (DG MARE), Trưởng Đoàn thanh tra IUU cho rằng, Việt Nam đã có những nỗ lực vượt bậc, đạt được bước tiến lớn nhằm loại bỏ IUU vì lợi ích quốc gia, vì mục tiêu phát triển bền vững và kinh tế xanh. Đơn cử như việc xây dựng, vận hành Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), hệ thống Truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đã đạt gần 100%... đặc biệt, cách tiếp cận toàn diện, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các phiên họp định kỳ của Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, Đoàn thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC) đã làm việc tại Việt Nam về chống khai thác IUU, đưa ra các khuyến nghị sơ bộ trên 4 nhóm vấn đề: hoàn thiện pháp lý, quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc và thực thi pháp luật.
Đối với khung pháp lý, EC đề nghị bổ sung các chế tài mạnh như tước giấy phép khai thác, tịch thu tàu cá với hành vi vi phạm nghiêm trọng; coi việc tháo, vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình (VMS) là vi phạm nghiêm trọng và cần xử phạt ở mức cao nhất.
Về quản lý tàu cá, yêu cầu đặt ra là tất cả tàu phải được đánh dấu, kẻ số đăng ký đúng quy định, kể cả khi neo đậu. Đồng thời, tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra, kiểm soát tàu xuất – nhập bến và hoạt động trên biển nhằm ngăn chặn vi phạm từ sớm.
Ở khâu truy xuất nguồn gốc, EC nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu từ cảng đến doanh nghiệp và xuất khẩu, đặc biệt với các lô hàng vận chuyển bằng container; đồng thời tăng cường kiểm tra tại doanh nghiệp để phát hiện và xử lý hành vi sử dụng nguyên liệu bất hợp pháp.
![]() |
| EC đã đưa ra các khuyến nghị sơ bộ trên 4 nhóm vấn đề: hoàn thiện pháp lý, quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc và thực thi pháp luật |
Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã khẩn trương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch khắc phục, phân nhóm nhiệm vụ theo lộ trình ngắn, trung và dài hạn, hướng tới hoàn thiện báo cáo gửi EC trước thời điểm công bố chính thức.
Song song với hoàn thiện chính sách, Bộ đang xây dựng nghị định mới thay thế quy định hiện hành theo hướng tăng mạnh mức xử phạt. Nhiều hành vi vi phạm được đề xuất nâng mức phạt lên hàng trăm triệu đồng, thậm chí tới 1 tỷ đồng, như tắt thiết bị VMS, vượt ranh giới khai thác, hay hợp thức hóa nguồn gốc thủy sản.
Không chỉ tập trung vào tàu cá, các hoạt động trong chuỗi hậu cần như thu gom, vận chuyển, mua bán thủy sản IUU cũng được đưa vào diện kiểm soát nghiêm ngặt, với chế tài lũy tiến theo khối lượng và hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động, tước giấy phép.
Trên thực tế, hành trình khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” khai thác hải sản không hề dễ dàng. Việt Nam đã luôn thể hiện sự nỗ lực và kiên trì để có thể gỡ “thẻ vàng”. Điều này không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường châu Âu, một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của thuỷ sản Việt Nam. Trên hết, là để giữ vững uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu ngày càng quan tâm đến yếu tố bền vững, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, việc không tuân thủ quy định IUU sẽ khiến ngành thuỷ sản khó có thể phát triển lâu dài. Ngược lại, khi đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe, sản phẩm thủy sản Việt Nam không chỉ giữ được thị trường, mà còn có cơ hội mở rộng thị phần, nâng cao giá trị.
Như vậy, gỡ “thẻ vàng” không phải là “đích đến”, mà là cánh cửa mở ra một giai đoạn phát triển mới của ngành thuỷ sản. Khi đó, chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm trở thành lợi thế cạnh tranh.
Chỉ đạo về “mục tiêu kép” của Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra một yêu cầu cao hơn: Đó không chỉ là gỡ bỏ một cảnh báo, mà phải xây dựng một nền tảng phát triển bền vững cho toàn ngành. Ngành thủy sản chỉ thực sự có “thẻ xanh” khi hoạt động khai thác được kiểm soát, nguồn lợi được bảo vệ và chuỗi giá trị được vận hành minh bạch.
Khi mục tiêu ấy được thực hiện một cách nhất quán, “thẻ vàng” sẽ không còn là áp lực, mà trở thành động lực phát triển cho một ngành vốn khai thác với phương thức truyền thống sang một ngành kinh tế biển hiện đại, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng.
Điều này tiếp tục đòi hỏi sự chuyển mình mạnh mẽ, từ quy hoạch lại đội tàu, kiểm soát sản lượng khai thác, phát triển nuôi trồng công nghệ cao. Đặc biệt, cần xây dựng chuỗi giá trị khép kín, nâng cao năng lực quản lý và thực thi pháp luật.
Quan trọng hơn, đó là việc “hành nghề trên biển có trách nhiệm” của từng ngư dân. Khi khai thác ngư trường chuyển biến mạnh mẽ từ thói quen sang tuân thủ quy định, dám từ bỏ lợi ích trước mắt để hướng tới lợi ích lâu dài, “thẻ vàng” IUU sẽ “xanh” trên từng chuyến tàu cá ngư dân vươn khơi bám biển.
Nguồn: Từ “thẻ vàng” đến “thẻ xanh”: Cơ hội tái định vị ngành thủy sản
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Giá vàng hôm nay 8/5: Vàng nhẫn cân bằng giá với vàng miếng
Thị trường 08/05/2026 11:21
Thị trường văn phòng chuyển đổi để cạnh tranh
Thị trường 08/05/2026 09:00
Giá vàng hôm nay 7/5: Vàng nhẫn ‘đảo chiều’ tăng mạnh
Kinh tế - Tài chính 07/05/2026 13:16
Doanh nghiệp sầu riêng xoay trục trước áp lực dư cung
Thị trường 07/05/2026 11:00
Gỡ nút thắt cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo
Thị trường 06/05/2026 13:00
Giá vàng hôm nay 6/5: Hãm đà lao dốc
Thị trường 06/05/2026 11:00
Các tin khác
"Vỡ mộng" kinh doanh sân pickleball tại Hà Nội
Thị trường 05/05/2026 14:20
Giá vàng hôm nay 5/5: Vàng nhẫn ‘bốc hơi’ cả triệu đồng/lượng
Thị trường 05/05/2026 11:10
Đổi ngoại tệ ở tiệm vàng, "chợ đen"... nguy cơ mất trắng tiền
Thị trường 05/05/2026 08:15
Du lịch TP.HCM và Đà Nẵng thu hàng nghìn tỷ dịp lễ 30/4 - 1/5
Thị trường 04/05/2026 10:14
Giá vàng hôm nay 4/5: Vàng miếng bật tăng
Thị trường 04/05/2026 10:12
Giá vàng tuần qua: Người "ôm vàng" lỗ nặng khi giá vàng liên tục giảm
Thị trường 03/05/2026 11:53
Giá rẻ và vòng lặp tiêu dùng: Mua sắm không còn điểm dừng
Thị trường 02/05/2026 15:00
Doanh nghiệp dệt may xoay trục tăng trưởng
Thị trường 01/05/2026 15:00
Giá vàng hôm nay 1/5: Chưa có sóng mới, vàng miếng neo giữ giá
Thị trường 01/05/2026 13:03
Giá vàng hôm nay 30/4: Trầm lắng và đi ngang trong kỳ nghỉ lễ
Thị trường 30/04/2026 13:05
Công nghệ mở “cú hích” mới cho thủy sản Việt
Thị trường 30/04/2026 11:00
Người Việt chuyển hướng dùng xe điện, Honda chịu sức ép lớn
Kinh tế - Tài chính 30/04/2026 09:10
Giá vàng hôm nay 29/4: Giảm mạnh trước kỳ nghỉ lễ
Thị trường 29/04/2026 09:35
Giá vàng hôm nay 28/4: Đuối sức, chưa thể "tái chiếm" mốc 169 triệu/lượng
Thị trường 28/04/2026 10:44
Giá vàng hôm nay 27/4: Gần như đi ngang
Thị trường 27/04/2026 12:49
Giá vàng tuần qua: Vàng nhẫn, vàng miếng "đua nhau" giảm
Thị trường 26/04/2026 11:27
Vượt rào cản, đưa hàng Việt vào thị trường Halal rộng lớn
Thị trường 25/04/2026 15:00
Giá vàng hôm nay 25/4: Đồng loạt giảm mạnh
Kinh tế - Tài chính 25/04/2026 14:21
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58

