Thấy gì từ nghịch lý ‘giá cao, lỗ đậm’ của doanh nghiệp xuất khẩu gạo?

Nhìn từ thực tế của những doanh nghiệp (DN) xuất khẩu gạo đối mặt với thua lỗ giữa cơn sốt giá gạo, sẽ thấy vẫn còn đó nghịch lý “giá cao, lỗ đậm” do non nớt nắm bắt thông tin biến động thị trường, chủ quan trong các hợp đồng đã ký, cạnh tranh không lành mạnh... Đây cũng là bài học cho chung cho các DN xuất khẩu nông sản trong bối cảnh tỷ suất lợi nhuận ở ngành hàng này ngày càng giảm sút và có nhiều rủi ro.

Số liệu đưa ra từ Bộ NN&PTNT cho thấy trong 10 tháng 2023, giá gạo xuất khẩu (XK) ước đạt 558 USD/tấn, tăng 15,3% so cùng kỳ năm trước. Nhờ tăng giá cao như vậy đã giúp cho kim ngạch XK gạo đạt gần 4 tỷ USD, tăng 35% về giá trị so với cùng kỳ năm 2022.

“Non nớt” trước biến động thị trường

Với khả năng giá gạo XK vẫn duy trì mức giá cao trong 2 tháng còn lại của năm 2023 và dư địa XK vẫn còn lớn thì khả năng năm nay kim ngạch XK gạo sẽ đạt 4,2 - 4,3 tỷ USD. Đây cũng có thể sẽ là một trong những mốc cao nhất trong lịch sử hơn 30 tham gia XK gạo của Việt Nam.

-5470-1699010333.png

Giữa cơn sốt giá gạo tăng cao, các DN thu mua lúa gạo của nông dân đang phải cân nhắc để không phải tiếp tục chịu cảnh thua lỗ.

Tuy nhiên, song song với thành tích như vậy lại có một nghịch lý đang diễn ra ở không ít DN XK gạo là giá cao nhưng thua lỗ.

Như thông tin được một lãnh đạo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đưa tại một hội thảo về ngành hàng lúa gạo diễn ra vào cuối tuần qua, đó là tình hình giá gạo Việt Nam tăng nóng đã dẫn đến một số trường hợp DN (nhất là đối với những DN năng lực kinh tế yếu) thua lỗ nhiều.

Các DN XK gạo vẫn quen ký hợp đồng với nước ngoài sau đó mới thu mua gạo trong nước để thực hiện hợp đồng. Điều này khiến cho họ phải “lãnh đòn” khi giá thu mua gạo trong nước tăng cao.

Vấn đề mà các DN này không lường trước là khi thị trường gạo biến động, giá gạo trong nước tăng nhanh hơn giá mà DN đã ký hợp đồng XK. Cho nên việc rơi vào thua lỗ là khó tránh khỏi, nhất là những DN bán khống (ký hợp đồng khi chưa có chân hàng).

Không những thế, khi có biến động giá gạo tăng cao, buộc các DN XK gạo đàm phán lại, sự chậm trễ trong giao hàng. Điều này cũng làm cho chi phí vận chuyển, giao hàng trên toàn chuỗi đều tăng cao cũng góp phần làm tăng thêm thua lỗ.

Như vào thượng tuần tháng 11/2023, giá thu mua gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long vẫn đang dao động ở mức khá cao với nhiều loại gạo có giá từ 13.200 - 14.400 đồng/kg. Điều này khiến cho các DN XK gạo đang rất cân nhắc đối với từng hợp đồng XK cụ thể. Những DN thu mua chủ yếu là để thực hiện những đơn hàng đã ký trước, còn với mức giá cao rất khó để họ ký hợp đồng mới.

Cần lưu ý, với mức giá cao như hiện nay, các DN phải XK gạo 5% tấm ở mức 700 USD/tấn mới có lời, trong khi giá xuất nhóm gạo này hiện cao nhất cũng chỉ mở mức hơn 650 USD/tấn.

Nhìn vào nghịch lý thua lỗ như vậy, đứng ở góc nhìn của một DN trong ngành hàng lúa gạo, qua trao đổi với VnBusiness, ông Đinh Minh Tâm, Giám đốc Công ty TNHH Cỏ May, cho rằng bản thân DN sẽ quan sát, rút ra những bài học thực tế để tránh trường hợp rủi ro trong bán hàng.

Theo ông Tâm, các DN XK gạo cần nhìn thấy đâu là khó khăn và đâu là cơ hội đối với họ. Họ sẽ phải cân nhắc những điều kiện cần để đảm bảo khi thị trường biến động sẽ không làm cho họ gặp khó.

Thực ra, có không ít ý kiến cho rằng việc kinh doanh thua lỗ của một số DN trong ngành hàng lúa gạo còn có thể do các công ty này còn non nớt về thông tin thị trường, không theo dõi sát những biến động giá cả thị trường, bởi lẽ, thị trường nằm trong tay người bán và chính họ lẽ ra phải làm chủ thông tin.

Tỷ suất lợi nhuận giảm, rủi ro ngày càng tăng

Chưa kể, từng có chuyện mất giá vì cạnh tranh không lành mạnh trong XK gạo cũng làm cho DN thêm khó khăn. Điều này từng được ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch HĐQT CTCP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An lưu ý. Đó là do văn hóa thương mại kém của nhiều DN khiến cho ngành hàng lúa gạo Việt Nam không những không phát huy được lợi thế trời cho đó mà thậm chí còn làm mất đi rất nhiều tiền do cạnh tranh nội bộ không lành mạnh gây nên.

Trên thực tế, việc cạnh tranh không lành mạnh không chỉ diễn ra ở XK gạo mà còn có thể nhìn thấy rõ ở hoạt động XK sầu riêng trong thời gian qua. Đây cũng là bài học chung cho các DN XK nông sản. Nhất là nạn tranh mua, tranh bán sầu riêng, ép mua, ép bán, loạn giá, bẻ cọc sầu riêng, gian lận thương mại, không tuân thủ thỏa thuận hợp đồng, chất lượng sản phẩm không đạt yêu cầu…

Tình trạng này không chỉ tạo ra nguy cơ và hệ lụy rất lớn, ảnh hưởng đến chất lượng, uy tín thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường XK mà còn làm cho bản thân các DN này khó có thể thu được lợi nhuận lâu dài.

Ngoài những vấn đề như, trong báo cáo gần đây của FinnGroup về tình hình và triển vọng của DN ngành nông nghiệp Việt Nam trước biến động toàn cầu, với những phân tích sâu hơn về khả năng sinh lời của ngành nông nghiệp, cho thấy mức tỷ suất lợi nhuận của ngành dường như đang tiến đến điểm bão hòa.

Chẳng hạn như ngành hàng lúa gạo, tỷ suất lợi nhuận gộp đã giảm từ gần 17% vào năm 2021 xuống còn 13,5% hồi năm rồi, cho thấy sự suy giảm trong khả năng sinh lời. Còn tỷ suất lợi nhuận gộp của toàn ngành giảm từ 13,2% vào năm 2021 xuống còn 11,9% trong năm 2022.

Xu hướng này có thể do việc giá cả sản xuất leo thang của ngành nông nghiệp trong những năm gần đây. Theo FinnGroup, biến động về chi phí nguyên vật liệu đầu vào như phân bón, hạt giống và máy móc có thể gây áp lực đáng kể lên DN nông nghiệp, ảnh hưởng đến tổng lợi nhuận.

Thực tế cho thấy không chỉ triển vọng sinh lời giảm sút mà cùng với đó là những rủi ro, như nghịch lý “giá cao, lỗ đậm” của DN XK gạo, có thể sẽ càng góp phần làm giảm sự thu hút của ngành nông nghiệp đối với các DN. Nhất là sự chênh lệch lớn dần giữa số lượng DN ngừng hoạt động và số lượng DN tái hoạt động càng cho thấy thêm dấu hiệu lo ngại đặt ra cho triển vọng của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Ngoài ra, qua mô hình Chấm điểm của FiinGroup (một thuật toán giúp thực hiện phân tích và cung cấp cái nhìn khách quan hơn về rủi ro tín dụng) cho thấy vào cuối năm 2023, điểm số các ngành nông nghiệp được dự báo là sẽ giảm, mức rủi ro tăng lên đáng kể.

Theo đó, đã có sự xuất hiện nhiều hơn của các DN đối mặt với mức độ rủi ro rất cao và cao, cộng lại chiếm hơn 13% vào năm 2023 so với 10% vào năm 2022 của toàn ngành dựa trên chỉ số này. Hơn nữa, các rủi ro này được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong tương lai gần, với những khó khăn và bất định tiềm tàng mà các DN trong ngành có thể gặp phải.

Nguồn: Thấy gì từ nghịch lý ‘giá cao, lỗ đậm’ của doanh nghiệp xuất khẩu gạo?

Thế Vinh
vnbusiness.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Giá vàng hôm nay 30/4: Trầm lắng và đi ngang trong kỳ nghỉ lễ

Giá vàng hôm nay 30/4: Trầm lắng và đi ngang trong kỳ nghỉ lễ

Giá vàng trong nước bất động trong ngày đầu nghỉ lễ 30/4 - 1/5. Trong khi đó, giá vàng thế giới tiếp tục đổ đèo sau quyết định của Fed.
Công nghệ mở “cú hích” mới cho thủy sản Việt

Công nghệ mở “cú hích” mới cho thủy sản Việt

Áp lực cạnh tranh, tiêu chuẩn khắt khe và biến đổi khí hậu, khiến ngành thủy sản cần động lực tăng trưởng mới. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được kỳ vọng trở thành chìa giai đoạn tới.
Người Việt chuyển hướng dùng xe điện, Honda chịu sức ép lớn

Người Việt chuyển hướng dùng xe điện, Honda chịu sức ép lớn

Honda Motor đang gấp rút tìm cách lấy lại vị thế sau khi bị bỏ lại phía sau trên thị trường xe máy điện tại Việt Nam và Ấn Độ.
Việt Nam hút vốn FDI trong bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng

Việt Nam hút vốn FDI trong bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng

Bước sang quý I/2026, Việt Nam tiếp tục duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.
Kỳ vọng vào mức tăng trưởng lợi nhuận từ toàn bộ doanh nghiệp niêm yết

Kỳ vọng vào mức tăng trưởng lợi nhuận từ toàn bộ doanh nghiệp niêm yết

Ông Petri Deryng, nhà điều hành quỹ PYN Elite Fund, cho biết "chúng tôi kỳ vọng vào mức tăng trưởng lợi nhuận vững chắc từ toàn bộ doanh nghiệp niêm yết của Việt Nam".
Dòng tiền đi đâu khi lãi suất hạ? Ba xu hướng lớn định hình thị trường

Dòng tiền đi đâu khi lãi suất hạ? Ba xu hướng lớn định hình thị trường

Mặt bằng lãi suất huy động đang bước vào chu kỳ giảm sau hàng loạt động thái điều hành từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Tuy nhiên, diễn biến của dòng tiền trên thị trường không đi theo kịch bản “chảy mạnh” ngay lập tức, mà đang vận động chậm, phân hóa và có chọn lọc.

Các tin khác

BSR quý I/2026 tăng trưởng mạnh, tổng doanh thu đạt 46.462 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng

BSR quý I/2026 tăng trưởng mạnh, tổng doanh thu đạt 46.462 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng

Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (mã chứng khoán: BSR) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026 với kết quả sản xuất kinh doanh tăng trưởng rất ấn tượng. Theo đó, tổng doanh thu hợp nhất đạt 46.462 tỷ đồng, và lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng - mức cao nhất so với cùng kỳ và vượt xa kỳ vọng của thị trường.
Xu hướng đổi mới sáng tạo thế giới và cơ hội cho Việt Nam

Xu hướng đổi mới sáng tạo thế giới và cơ hội cho Việt Nam

Học hỏi liên tục và ĐMST thường xuyên là giá trị cốt lõi tác động kinh doanh, trở thành năng lực nội sinh có tính chất nền tảng quyết định sự phát triển bền vững khi thế giới bước vào kỷ nguyên BANI.
Triển vọng lãi suất toàn cầu trước áp lực lạm phát trở lại

Triển vọng lãi suất toàn cầu trước áp lực lạm phát trở lại

Giá dầu tăng trong bối cảnh xung đột Trung Đông đang buộc giới đầu tư phải đánh giá lại toàn diện triển vọng lạm phát, cũng như định hướng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn.
Lãi suất cho vay còn rất cao, bao giờ ngân hàng mới có đợt giảm sâu?

Lãi suất cho vay còn rất cao, bao giờ ngân hàng mới có đợt giảm sâu?

Dù lãi suất huy động đồng loạt giảm trong 2 tuần qua nhưng lãi vay vẫn điều chỉnh chậm, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến các doanh nghiệp chịu áp lực từ nhiều phía.
Thị trường tiền mã hóa ngập trong sắc đỏ bấp chấp dòng tiền vẫn tiếp tục đổ vào

Thị trường tiền mã hóa ngập trong sắc đỏ bấp chấp dòng tiền vẫn tiếp tục đổ vào

Bitcoin đã trải qua ngày đầu tuần không yên ả khi giảm mạnh chỉ trong 24 giờ, bất chấp các nỗ lực mua vào của các cá voi
Giá vàng hôm nay 29/4: Giảm mạnh trước kỳ nghỉ lễ

Giá vàng hôm nay 29/4: Giảm mạnh trước kỳ nghỉ lễ

Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC đồng loạt được các thương hiệu lớn điều chỉnh giảm mạnh ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên sáng 29/4.
Áp lực trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn dồn về quý cuối năm

Áp lực trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn dồn về quý cuối năm

Theo nhận định của các chuyên gia, áp lực đáo hạn của doanh nghiệp trên thị trường trái phiếu vào cuối năm rất lớn.
Giá USD tự do tiếp tục tăng, tiến sát mốc 27.000 đồng

Giá USD tự do tiếp tục tăng, tiến sát mốc 27.000 đồng

Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
AAV bị hủy niêm yết sau 3 năm thua lỗ, cổ đông lớn thoái vốn

AAV bị hủy niêm yết sau 3 năm thua lỗ, cổ đông lớn thoái vốn

Chuỗi thua lỗ kéo dài đã khiến cổ phiếu của CTCP AAV Group chính thức rời sàn HNX từ giữa tháng 5/2026. Trong bối cảnh đó, động thái bán ra quy mô lớn của một thành viên HĐQT càng làm gia tăng áp lực lên thị giá cổ phiếu.
Giá vàng hôm nay 28/4: Đuối sức, chưa thể "tái chiếm" mốc 169 triệu/lượng

Giá vàng hôm nay 28/4: Đuối sức, chưa thể "tái chiếm" mốc 169 triệu/lượng

Giá vàng trong nước vẫn được các thương hiệu lớn giữ nguyên so với phiên trước đó. trong khi giá vàng thế giới liên tục được điều chỉnh giảm.
Đầu tư hạ tầng trong giai đoạn chiến lược: Hoàn thiện chính sách, khơi thông vốn

Đầu tư hạ tầng trong giai đoạn chiến lược: Hoàn thiện chính sách, khơi thông vốn

Đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại là một trong những yếu tố then chốt tạo nên đột phá chiến lược trong việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Ngân hàng khởi động quý đầu năm với kết quả ra sao?

Ngân hàng khởi động quý đầu năm với kết quả ra sao?

Mặc dù có sự kiểm soát hạn mức song tăng trưởng tín dụng vẫn tích cực trong quý I/2026. Các ngân hàng đã "hé lộ" dần những kết quả kinh doanh lạc quan...
Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore

Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore

3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của Singapore sang Việt Nam đạt 7,7 tỷ SGD, tăng 6,5%; nhập khẩu của Singapore từ Việt Nam đạt 5,8 tỷ SGD, tăng 128,7%.
Tin tức ngân hàng nổi bật tuần qua: SACOMBANK chuyển mình chiến lược sau Đại hội cổ đông 2025

Tin tức ngân hàng nổi bật tuần qua: SACOMBANK chuyển mình chiến lược sau Đại hội cổ đông 2025

Tuần qua đã có nhiều ngân hàng đã có những động thái quan trọng nhằm mở rộng dịch vụ đầu xuân và thu hút khách hàng với hàng loạt diễn biến đáng chú ý liên quan đến hoạt động kinh doanh: NHNN cấp phép ngân hàng 100% vốn Hàn Quốc sau 9 năm; Vì sao NAB chọn Việt Nam làm “cứ điểm” an ninh công nghệ; SACOMBANK chuyển mình chiến lược sau Đại hội cổ đông 2025...
Giá vàng hôm nay 27/4: Gần như đi ngang

Giá vàng hôm nay 27/4: Gần như đi ngang

Giá vàng trong nước gần như bất động tại các thương hiệu lớn trong khi giá vàng thế giới tiếp tục lao dốc, giảm mạnh trong phiên đầu tuần.
Lãi suất huy động giảm chưa đủ mạnh, mặt bằng chung vẫn còn cao

Lãi suất huy động giảm chưa đủ mạnh, mặt bằng chung vẫn còn cao

Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
Bitcoin chững lại dưới 78.000 USD/BTC, thị trường chịu áp lực vĩ mô

Bitcoin chững lại dưới 78.000 USD/BTC, thị trường chịu áp lực vĩ mô

Đà tăng của Bitcoin đang chững lại khi các yếu tố vĩ mô, từ lạm phát tại Nhật Bản đến rủi ro leo thang xung đột ở Trung Đông, đồng loạt gây sức ép lên thị trường.
Ngân hàng chờ tháo "điểm nghẽn" dòng vốn?

Ngân hàng chờ tháo "điểm nghẽn" dòng vốn?

Một trong những hướng nới lỏng, tạo sự linh hoạt nguồn vốn hơn cho các ngân hàng, là xem xét sửa đổi hoặc gia hạn lộ trình tại Thông tư 26.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động