Tài liệu quý về báo chí cách mạng miền Nam lần đầu công bố

Nếu tính từ năm 1865 với sự ra đời của Gia Định Báo, đến nay đã hơn 150 năm nhưng chúng ta vẫn chưa có từ điển thư tịch báo chí VN. Một công việc không dễ dàng, bởi nhiều tờ báo hiện nay không còn lưu trữ do điều kiện khó khăn trong thời chiến tranh, hồ sơ, tư liệu bị thất lạc do thời gian quá lâu…
Công ty kiểm toán bị đình chỉ hoạt động vì làm giả tài liệu Gói thầu chỉnh lý tài liệu 7 tỷ tại Lâm Đồng: Tại sao thương thảo hợp đồng kéo dài?

Trường hợp Báo Quân giải phóng - tờ báo của cách mạng miền Nam, phát hành từ tháng 11.1963 là một ví dụ. Cuốn sách Báo Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (1963-1975) vừa ra mắt của PGS-TS Hồ Sơn Đài (NXB Tổng hợp TP.HCM ấn hành) là một tác phẩm rất công phu, kịp thời, giúp cung cấp thêm một số thông tin quý giá vềbáo chí VN.

Tài liệu quý về báo chí cách mạng miền Nam lần đầu công bố - Ảnh 1.

Báo Quân giải phóng

Ông Đài kể khi đọc bản thảo hồi ký Bốn mươi bảy năm quân ngũ của đại tá Nguyễn Viết Tá, mới biết ông Tá là nhân vật trực tiếp tham gia công tác tại Báo Quân giải phóng. Với manh mối này, ông Đài có ý định "tái hiện", "phục hồi" lại tờ báo này. Và ông đã bỏ ra 2 năm trời ròng rã thực hiện công tác tìm kiếm, sưu tầm, biên soạn tài liệu.

Về lai lịch tờ báo, ông Đài cho biết: "Sau một thời gian chuẩn bị, ngày 1.11.1963, Báo Quân giải phóng - cơ quan của Quân ủy, Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam VN, tiếng nói của các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam phát hành số đầu tiên". Tờ báo này gồm 4 trang, khổ 27 x 39 cm; lúc đó chưa có kỹ thuật in offset nên không in ảnh; minh họa là các hình vẽ từ bản khắc gỗ…

Tác giả Hồ Sơn Đài và cuốn sách Báo Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (1963-1975)

Điều đáng ghi nhận nhất là với tư cách của nghiên cứu lịch sử, ông Hồ Sơn Đài đã có nhiều khâu "xử lý" khoa học: không tách rời các tin bài, mà nhìn nhận từ hoàn cảnh lịch sử, bối cảnh chính trị của thời điểm từ năm 1963 - 1975. Nói cách khác, khi giới thiệu lại nội dung của các số báo, cũng là lúc ông Đài cho bạn đọc biết được tình hình chiến tranh diễn ra ở miền Nam một cách cụ thể.

Thêm một "động tác" cần thiết nữa, khác với những công bố về tài liệu nói chung, ở đây ông Đài còn thu thập thêm "ký ức của người trong cuộc". Nhờ đó, ta còn biết hoàn cảnh tác nghiệp, cách làm báo của một thời. Các tài liệu này có thể bổ sung thêm cho câu chuyện "đằng sau mặt báo" thời chiến tranh mà lâu nay ít ai biết đến.

Do thực hiện tại chiến trường, nhà báo còn là chiến sĩ cầm bút nên các sự kiện thời sự ngay sau khi vừa diễn ra đã kịp thời phản ánh lên mặt báo. Chẳng hạn về trường hợp hy sinh của Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân - liệt sĩ Trừ Văn Thố trong trận đánh đêm 18.10.1963 khi quân giải phóng tấn công đồn Cây Trường (Bình Dương): "Đồng chí Thố bị thương ở chân nhưng vẫn tiến lên. Hai quả thủ pháo cuối cùng của đồng chí đã ném. Hỏa điểm địch bị dập tắt. Nhưng một lúc sau nó lại hoạt động trở lại, ác liệt hơn. Để đảm bảo chiến thắng cho toàn đơn vị, đồng chí Thố nhích sát dần hỏa điểm địch, rồi trong nháy mắt lao thẳng đến hỏa điểm bịt lỗ châu mai. Hỏa lực địch tắt. Quân ta tiêu diệt hoàn toàn đồn Cây Trường". (số 3 - ngày 23.11.1963)…

Hàng ngàn tin bài trong tờ báo này, có thể bây giờ ta tiếp nhận rất đỗi bình thường bởi thời gian đã thuộc về quá khứ, thế nhưng để viết được những dòng chữ trong điều kiện ở chiến trường ác liệt không hề dễ dàng, có cả máu và nước mắt. Nhà văn, nhà báo Thanh Giang kể lại khi bám trụ ở vùng Gò Vấp năm 1968: "Trong căn hầm nổi, chúng tôi thắp cây đèn cầy khom lưng viết bài. Đạn pháo nổ ầm ầm, căn hầm chao như đưa võng. Một trái đạn pháo rơi trúng nắp hầm. Trong hầm người chết, Phú Bằng và Thanh Giang bị thương. Vết thương đổ máu trên trang viết nửa chừng".

Nguồn: Tài liệu quý về báo chí cách mạng miền Nam lần đầu công bố

Lê Minh Quốc
thanhnien.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Châu Ngọc Quang tái xuất sân cỏ:

Châu Ngọc Quang tái xuất sân cỏ: 'Cú hích' quan trọng cho CLB Ninh Bình

Sau hơn nửa năm điều trị chấn thương đứt dây chằng, tiền vệ Châu Ngọc Quang đã trở lại tập luyện, mang theo hy vọng cho cả câu lạc bộ lẫn Đội tuyển Việt Nam.
Bất phân thắng bại

Bất phân thắng bại

Trận bán kết lượt đi Champions League giữa Aletico Madrid và Arsenal đã bất phân thắng bại khi 2 đội hòa nhau với tỉ số 1-1. Kết quả này hứa hẹn một trận cầu rực lửa trên Emirates ở trận lượt về.
Bùng nổ tranh cãi quả phạt đền trận PSG thắng Bayern Munich

Bùng nổ tranh cãi quả phạt đền trận PSG thắng Bayern Munich

Tranh cãi bùng nổ khi trọng tài cho PSG được hưởng quả phạt đền trong chiến thắng Bayern Munich 5-4 ở lượt đi bán kết Champions League hôm 29/4.
Man Utd ra phán quyết về tương lai Rashford: Newcastle hụt hơi vì bài toán tài chính

Man Utd ra phán quyết về tương lai Rashford: Newcastle hụt hơi vì bài toán tài chính

Newcastle United đối mặt rào cản lớn về lương bổng trong thương vụ Marcus Rashford, trong khi Man Utd kiên quyết chỉ bán đứt tiền đạo này để tái thiết đội hình.
V.League 26/4: Xuân Son bị bắt bài và tổn thất nhân sự của Hà Nội FC

V.League 26/4: Xuân Son bị bắt bài và tổn thất nhân sự của Hà Nội FC

Nam Định bị cầm chân trong ngày Xuân Son bị phong tỏa hoàn toàn; Hà Nội FC áp sát top 3 nhưng mất đội trưởng Văn Quyết vì án treo giò ở vòng đấu tới.
U17 Việt Nam lập kỷ lục 4 lần vô địch Đông Nam Á: Sức mạnh áp đảo của tân vương

U17 Việt Nam lập kỷ lục 4 lần vô địch Đông Nam Á: Sức mạnh áp đảo của tân vương

Đánh bại U17 Malaysia với tỷ số 3-0 trong trận chung kết, thầy trò HLV Cristiano Roland thiết lập kỷ lục vô địch nhiều nhất lịch sử và nối dài chuỗi 20 trận bất bại.

Các tin khác

Trải nghiệm chợ phiên Tây Bắc ở Hà Nội dịp 30/4

Trải nghiệm chợ phiên Tây Bắc ở Hà Nội dịp 30/4

Dịp nghỉ lễ 30/4, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ trở thành điểm hẹn đặc sắc với chuỗi hoạt động tái hiện không gian văn hóa vùng cao
Rộn ràng thi gói bánh chưng, giã bánh giầy tại Đền Hùng

Rộn ràng thi gói bánh chưng, giã bánh giầy tại Đền Hùng

Hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh giầy tỉnh Phú Thọ lần thứ I tại Đền Hùng quy tụ 180 nghệ nhân đến từ 18 đội tham gia.
Báo Indonesia kỳ vọng U17 Malaysia trả nợ sòng phẳng cho U17 Việt Nam

Báo Indonesia kỳ vọng U17 Malaysia trả nợ sòng phẳng cho U17 Việt Nam

Tờ CNN Indonesia cho rằng U17 Malaysia hoàn toàn trả nợ thành công đội tuyển U17 Việt Nam.
Man City chiếm ngôi đầu Ngoại hạng Anh: Chiến thắng nhọc nhằn và bài toán thể lực của Pep Guardiola

Man City chiếm ngôi đầu Ngoại hạng Anh: Chiến thắng nhọc nhằn và bài toán thể lực của Pep Guardiola

Erling Haaland ghi bàn duy nhất giúp Man City hạ Burnley 1-0 để dẫn đầu bảng. Tuy nhiên, HLV Pep Guardiola đang lo ngại về sự mệt mỏi của các học trò trước thềm bán kết FA Cup.
Arsenal và nỗi ám ảnh lịch sử: 7 cú sụp đổ kinh điển tại Ngoại hạng Anh

Arsenal và nỗi ám ảnh lịch sử: 7 cú sụp đổ kinh điển tại Ngoại hạng Anh

Thất bại trước Man City đẩy Arsenal vào vòng xoáy tâm lý cực hạn. Nhìn lại lịch sử Premier League, những 'vết xe đổ' của Liverpool hay Newcastle vẫn là bài học đắt giá.
Bảo tồn văn hóa - động lực cho phát triển du lịch bền vững

Bảo tồn văn hóa - động lực cho phát triển du lịch bền vững

Trong xu hướng du lịch ngày càng chú trọng trải nghiệm bản địa, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn trở thành động lực quan trọng để Lâm Đồng thúc đẩy du lịch phát triển theo hướng bền vững.
Frank Lampard đưa Coventry trở lại Ngoại hạng Anh

Frank Lampard đưa Coventry trở lại Ngoại hạng Anh

Với trận hòa 1-1 trên sân Ewood Park của Blackburn, HLV Frank Lampard đã đưa Coventry trở lại Ngoại hạng Anh sau 25 năm chờ đợi.
Man City đại chiến Arsenal tại Etihad: Khúc cua định đoạt ngôi vương Ngoại hạng Anh

Man City đại chiến Arsenal tại Etihad: Khúc cua định đoạt ngôi vương Ngoại hạng Anh

Vòng 33 Ngoại hạng Anh chứng kiến trận "chung kết" giữa Man City và Arsenal, cùng cuộc khủng hoảng nhân sự của Man Utd trước thềm đại chiến Chelsea.
Đánh thức dư địa tăng trưởng mới, mở ra không gian bứt phá cho ngành Du lịch

Đánh thức dư địa tăng trưởng mới, mở ra không gian bứt phá cho ngành Du lịch

Trong quý I/2026, du lịch Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực với trên 6,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2025, đây là mức cao nhất của quý I các năm từ trước đến nay.
Messi mua đứt đội bóng châu Âu

Messi mua đứt đội bóng châu Âu

Lionel Messi (39 tuổi) đã hoàn tất việc mua đứt, sở hữu 100% giá trị một câu lạc bộ bóng đá, nhằm chuẩn bị cho cuộc sống sau khi giải nghệ.
Truyền thông Đông Nam Á: U17 Malaysia gục ngã trước Việt Nam

Truyền thông Đông Nam Á: U17 Malaysia gục ngã trước Việt Nam

Báo chí khu vực quan tâm đặc biệt tới chiến thắng ấn tượng của đội tuyển U17 Việt Nam ở giải Đông Nam Á.
Bóng đá nữ Việt Nam: Cải tổ để không tụt hậu

Bóng đá nữ Việt Nam: Cải tổ để không tụt hậu

Một thập kỷ thành công đã đặt nền móng vững chắc cho bóng đá nữ Việt Nam, nhưng mọi chu kỳ rồi cũng đến lúc khép lại.
Yamal đưa Barcelona tiến gần ngôi vương La Liga

Yamal đưa Barcelona tiến gần ngôi vương La Liga

Barcelona đè bẹp Espanyol 4-1 ở derby xứ Catalan để nới cách biệt với Real Madrid lên 9 điểm, qua đó chiếm ưu thế lớn trong cuộc đua vô địch La Liga
Sắc men trẻ trên nền gốm trăm năm Thanh Hà

Sắc men trẻ trên nền gốm trăm năm Thanh Hà

Nếu tạo hình là 'xương sống' của gốm, thì men chính là 'linh hồn' quyết định thần thái và sức sống của mỗi sản phẩm.
Đưa Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số vào cuộc sống

Đưa Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số vào cuộc sống

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, nhằm định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân khi tham gia không gian mạng theo chuẩn mực văn hóa, đạo đức và pháp luật.
Kỷ lục 25 trọng tài châu Á tại World Cup 2026: Bước ngoặt lịch sử của AFC

Kỷ lục 25 trọng tài châu Á tại World Cup 2026: Bước ngoặt lịch sử của AFC

Với 25 đại diện được FIFA lựa chọn tham gia điều hành tại World Cup 2026, bóng đá châu Á không chỉ tăng về số lượng mà còn khẳng định chất lượng vượt trội của đội ngũ trọng tài.
Giai điệu World Cup: Những bản hùng ca lưu giữ ký ức bóng đá bất tử

Giai điệu World Cup: Những bản hùng ca lưu giữ ký ức bóng đá bất tử

Từ vũ điệu Latin năm 1998 đến giấc mơ vĩ đại của Messi tại Qatar, âm nhạc chính là sợi dây kết nối cảm xúc, biến những trận cầu lịch sử thành ký ức không thể phai mờ.
Dortmund muốn tái ngộ Jadon Sancho, Nottingham Forest định giá Elliot Anderson 120 triệu bảng

Dortmund muốn tái ngộ Jadon Sancho, Nottingham Forest định giá Elliot Anderson 120 triệu bảng

Thị trường chuyển nhượng sáng 9/4 sôi động với kế hoạch đưa Jadon Sancho trở lại Đức của Dortmund và mức định giá kỷ lục cho Elliot Anderson từ Nottingham Forest.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động