Tài liệu quý về báo chí cách mạng miền Nam lần đầu công bố
| Công ty kiểm toán bị đình chỉ hoạt động vì làm giả tài liệu Gói thầu chỉnh lý tài liệu 7 tỷ tại Lâm Đồng: Tại sao thương thảo hợp đồng kéo dài? |
Trường hợp Báo Quân giải phóng - tờ báo của cách mạng miền Nam, phát hành từ tháng 11.1963 là một ví dụ. Cuốn sách Báo Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (1963-1975) vừa ra mắt của PGS-TS Hồ Sơn Đài (NXB Tổng hợp TP.HCM ấn hành) là một tác phẩm rất công phu, kịp thời, giúp cung cấp thêm một số thông tin quý giá vềbáo chí VN.

Báo Quân giải phóng
Ông Đài kể khi đọc bản thảo hồi ký Bốn mươi bảy năm quân ngũ của đại tá Nguyễn Viết Tá, mới biết ông Tá là nhân vật trực tiếp tham gia công tác tại Báo Quân giải phóng. Với manh mối này, ông Đài có ý định "tái hiện", "phục hồi" lại tờ báo này. Và ông đã bỏ ra 2 năm trời ròng rã thực hiện công tác tìm kiếm, sưu tầm, biên soạn tài liệu.
Về lai lịch tờ báo, ông Đài cho biết: "Sau một thời gian chuẩn bị, ngày 1.11.1963, Báo Quân giải phóng - cơ quan của Quân ủy, Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam VN, tiếng nói của các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam phát hành số đầu tiên". Tờ báo này gồm 4 trang, khổ 27 x 39 cm; lúc đó chưa có kỹ thuật in offset nên không in ảnh; minh họa là các hình vẽ từ bản khắc gỗ…


Tác giả Hồ Sơn Đài và cuốn sách Báo Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (1963-1975)
Điều đáng ghi nhận nhất là với tư cách của nghiên cứu lịch sử, ông Hồ Sơn Đài đã có nhiều khâu "xử lý" khoa học: không tách rời các tin bài, mà nhìn nhận từ hoàn cảnh lịch sử, bối cảnh chính trị của thời điểm từ năm 1963 - 1975. Nói cách khác, khi giới thiệu lại nội dung của các số báo, cũng là lúc ông Đài cho bạn đọc biết được tình hình chiến tranh diễn ra ở miền Nam một cách cụ thể.
Thêm một "động tác" cần thiết nữa, khác với những công bố về tài liệu nói chung, ở đây ông Đài còn thu thập thêm "ký ức của người trong cuộc". Nhờ đó, ta còn biết hoàn cảnh tác nghiệp, cách làm báo của một thời. Các tài liệu này có thể bổ sung thêm cho câu chuyện "đằng sau mặt báo" thời chiến tranh mà lâu nay ít ai biết đến.
Do thực hiện tại chiến trường, nhà báo còn là chiến sĩ cầm bút nên các sự kiện thời sự ngay sau khi vừa diễn ra đã kịp thời phản ánh lên mặt báo. Chẳng hạn về trường hợp hy sinh của Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân - liệt sĩ Trừ Văn Thố trong trận đánh đêm 18.10.1963 khi quân giải phóng tấn công đồn Cây Trường (Bình Dương): "Đồng chí Thố bị thương ở chân nhưng vẫn tiến lên. Hai quả thủ pháo cuối cùng của đồng chí đã ném. Hỏa điểm địch bị dập tắt. Nhưng một lúc sau nó lại hoạt động trở lại, ác liệt hơn. Để đảm bảo chiến thắng cho toàn đơn vị, đồng chí Thố nhích sát dần hỏa điểm địch, rồi trong nháy mắt lao thẳng đến hỏa điểm bịt lỗ châu mai. Hỏa lực địch tắt. Quân ta tiêu diệt hoàn toàn đồn Cây Trường". (số 3 - ngày 23.11.1963)…
Hàng ngàn tin bài trong tờ báo này, có thể bây giờ ta tiếp nhận rất đỗi bình thường bởi thời gian đã thuộc về quá khứ, thế nhưng để viết được những dòng chữ trong điều kiện ở chiến trường ác liệt không hề dễ dàng, có cả máu và nước mắt. Nhà văn, nhà báo Thanh Giang kể lại khi bám trụ ở vùng Gò Vấp năm 1968: "Trong căn hầm nổi, chúng tôi thắp cây đèn cầy khom lưng viết bài. Đạn pháo nổ ầm ầm, căn hầm chao như đưa võng. Một trái đạn pháo rơi trúng nắp hầm. Trong hầm người chết, Phú Bằng và Thanh Giang bị thương. Vết thương đổ máu trên trang viết nửa chừng".
Nguồn: Tài liệu quý về báo chí cách mạng miền Nam lần đầu công bố
Tin liên quan
Doanh nghiệp linh hoạt ứng phó rủi ro, bảo toàn nguồn lực 12/04/2026 13:00
Các nền kinh tế châu Á đối mặt thách nào? 12/04/2026 11:00
Cùng chuyên mục
Đưa Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số vào cuộc sống
Đời sống 11/04/2026 16:12
Kỷ lục 25 trọng tài châu Á tại World Cup 2026: Bước ngoặt lịch sử của AFC
Đời sống 11/04/2026 16:05
Giai điệu World Cup: Những bản hùng ca lưu giữ ký ức bóng đá bất tử
Đời sống 09/04/2026 11:26
Dortmund muốn tái ngộ Jadon Sancho, Nottingham Forest định giá Elliot Anderson 120 triệu bảng
Đời sống 09/04/2026 11:12
Festival Võ thuật quốc tế 2026 sẽ tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long
Đời sống 08/04/2026 11:10
Harry Kane trở lại, Bayern Munich sẵn sàng đại chiến Real Madrid
Đời sống 07/04/2026 16:06
Các tin khác
Haaland lập hat-trick, cổ động viên Liverpool lũ lượt bỏ về
Đời sống 05/04/2026 10:29
Công bố cuộc thi Miss Galaxy Vietnam 2026
Đời sống 04/04/2026 11:10
Tuyển Việt Nam nhảy vọt lên vị trí 99 FIFA: Cú hích chiến lược cho Asian Cup 2027
Đời sống 04/04/2026 09:15
Chuỗi hoạt động đặc sắc tôn vinh giá trị văn hóa các dân tộc Việt Nam
Đời sống 02/04/2026 10:38
Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm diễn ra tại Khánh Hòa vào tháng 6
Đời sống 01/04/2026 15:46
Ninh Bình, Hoàng Anh Gia Lai mất ngôi sao ở trận đại chiến
Đời sống 01/04/2026 15:42
Arsenal khủng hoảng nhân sự: 10 trụ cột chấn thương trước thềm giai đoạn quyết định
Văn hóa - Thể thao 29/03/2026 22:46
Dàn nghệ sĩ Táo quân tái ngộ trong "Cuộc hẹn với tháng Ba"
Đời sống 29/03/2026 07:10
Bùi Vĩ Hào chính thức trở lại
Đời sống 27/03/2026 10:56
Live concert ‘Hà Nội bình yên’ tổ chức miễn phí ở phố đi bộ
Đời sống 27/03/2026 10:10
HLV Úc muốn đưa tuyển Malaysia dự World Cup
Đời sống 25/03/2026 09:56
5 điểm nhấn đáng chú ý ở vòng 31 Ngoại hạng Anh
Đời sống 24/03/2026 16:35
Thành tích đối đầu thú vị giữa HLV Pep Guardiola và trò cũ Mikel Arteta
Đời sống 22/03/2026 13:15
BTC Ngoại hạng Anh khẳng định Harry Maguire nhận thẻ đỏ đúng luật
Đời sống 21/03/2026 12:06
U20 nữ Việt Nam thử chân ‘quân xanh’ trước ngày dự giải châu Á
Đời sống 20/03/2026 16:10
Lưu giữ sắc màu văn hóa Tày, Nùng từ lễ hội Lồng Tồng ở Tây Nguyên
Đời sống 20/03/2026 16:07
Lộ diện 4 cặp tứ kết Champions League mùa 2025-2026
Đời sống 19/03/2026 10:38
CLB Barca có quyết định quan trọng
Đời sống 18/03/2026 10:05
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58