Đánh thức dư địa tăng trưởng mới, mở ra không gian bứt phá cho ngành Du lịch

Hai kịch bản tăng trưởng cho năm 2026

Đại diện Cục Du lịch cho biết, tiếp nối đà tăng trưởng của năm 2025, ngay trong quý I/2026, du lịch Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực với trên 6,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2025, đây là mức cao nhất của quý I các năm từ trước đến nay. Khách du lịch nội địa ước đạt khoảng 37 triệu lượt, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 267 nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong quý I, bối cảnh quốc tế xuất hiện nhiều yếu tố tác động bất lợi, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, làm gia tăng giá nhiên liệu, kéo theo chi phí vận tải hàng không và dịch vụ du lịch tăng cao. Dù thị trường khách Trung Đông chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng lượng khách quốc tế của Việt Nam, nhưng các tác động gián tiếp tới tâm lý tiêu dùng, chi tiêu du lịch và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là khá rõ nét.

Trước bối cảnh đó, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhận diện một số cơ hội nổi bật như xu hướng dịch chuyển dòng khách quốc tế tới các điểm đến an toàn, gần và tiết kiệm hơn; gia tăng dòng khách từ các thị trường gần; đồng thời tạo cơ hội để Việt Nam tiếp tục khẳng định thương hiệu điểm đến an toàn, thân thiện, hấp dẫn. Song song với đó là các thách thức như giá vé máy bay tăng, gián đoạn các tuyến hàng không quốc tế, xu hướng thắt chặt chi tiêu toàn cầu và cạnh tranh gay gắt từ các nước trong khu vực Đông Nam Á về chính sách thị thực, xúc tiến và kích cầu.

Trên cơ sở phân tích các yếu tố thuận lợi và khó khăn, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam xây dựng hai kịch bản tăng trưởng cho năm 2026. Ở kịch bản cao, trong điều kiện tình hình quốc tế sớm ổn định, các xung đột được kiểm soát và các giải pháp hỗ trợ phát huy hiệu quả, ngành phấn đấu hoàn thành mục tiêu Chính phủ giao là 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa và tổng thu 1,125 triệu tỷ đồng.

Trong đó, quý I đã đạt trên 6,7 triệu lượt khách quốc tế và 37 triệu lượt khách nội địa; quý II dự kiến đạt khoảng 5,6 triệu lượt khách quốc tế và 44 triệu lượt khách nội địa; quý III đạt 5,6 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa; quý IV đạt khoảng 7 triệu lượt khách quốc tế và 24 triệu lượt khách nội địa.

Ở kịch bản thấp, trong trường hợp xung đột địa chính trị kéo dài, kinh tế thế giới tiếp tục suy giảm hoặc phát sinh thiên tai, dịch bệnh, ngành dự kiến đạt khoảng 22,5 triệu lượt khách quốc tế và 130 triệu lượt khách nội địa. Theo đó, quý II ước đạt khoảng 5 triệu lượt khách quốc tế và 35 triệu lượt khách nội địa; quý III đạt khoảng 4,8 triệu lượt khách quốc tế và 35 triệu lượt khách nội địa; quý IV đạt khoảng 5,9 triệu lượt khách quốc tế và 23 triệu lượt khách nội địa.

Đối với giai đoạn 2026-2031, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam xây dựng ba kịch bản tăng trưởng. Kịch bản thận trọng đặt mức tăng khách quốc tế khoảng 8-10%/năm, đến năm 2030 đạt khoảng 35-38 triệu lượt khách. Kịch bản cơ sở đạt mức tăng 12-15%/năm, hướng tới 40-45 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030. Ở kịch bản tăng trưởng cao, trong điều kiện có đột phá về thị thực, hàng không và chuyển đổi số, khách quốc tế có thể tăng 15-18%/năm, phấn đấu đến năm 2030 đạt 45-50 triệu lượt khách.

Ảnh minh họa

Cục Du lịch cho biết, sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ trước mắt, trung hạn và dài hạn. Trong ngắn hạn, trọng tâm là tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Nghị quyết số 82 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững; các công điện, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời đẩy nhanh sửa đổi Luật Du lịch 2017, sửa đổi các nghị định liên quan và hoàn thiện Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong thời kỳ mới.

Cùng với đó là rà soát, điều chỉnh Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 để phù hợp với bối cảnh mới sau đại dịch COVID-19; tăng cường định vị thương hiệu điểm đến Việt Nam an toàn, thân thiện, hấp dẫn; đa dạng hóa thị trường khách, tập trung vào các thị trường truyền thống có khả năng chi tiêu cao; đẩy mạnh xúc tiến quảng bá và ưu tiên chuyển đổi số, đặc biệt là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số ngành du lịch.

Ở trung và dài hạn, ngành sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, liên kết sản phẩm, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và đặc biệt là tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp du lịch. Theo Cục trưởng, hiện cả nước có hơn 4.000 doanh nghiệp lữ hành quốc tế nhưng trên 90% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, rất thiếu những doanh nghiệp quy mô lớn để cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đề xuất tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị; hoàn thiện chính sách thị thực theo hướng thuận lợi, linh hoạt hơn cho các thị trường tiềm năng và nhóm khách có khả năng chi trả cao; triển khai các chương trình kích cầu du lịch mang tầm quốc gia; sớm thành lập các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam tại các thị trường trọng điểm ở nước ngoài.

Cục cũng kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn về phát triển sản phẩm, đặc biệt là du lịch gắn với công nghiệp văn hóa, du lịch golf, du lịch tàu biển, du lịch đường sông, phát triển khu du lịch quốc gia, khu vực biên giới đất liền; đồng thời đề xuất nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan đến tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế nhằm tháo gỡ khó khăn cho du lịch MICE và các đoàn khách lớn kết hợp hội nghị, sự kiện.

Đánh thức dư địa tăng trưởng mới

Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong trong bối cảnh Quốc hội khóa XVI đã kiện toàn Chính phủ mới với tinh thần hành động quyết liệt, yêu cầu đặt ra đối với các ngành, lĩnh vực, trong đó có du lịch, ngày càng cao hơn.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua, đặc biệt trong giai đoạn hậu Covid-19, du lịch đã thực sự trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội của đất nước, đóng vai trò tiên phong trong phục hồi tăng trưởng. Tuy nhiên, khi bước sang giai đoạn phát triển mới, dư địa tăng trưởng theo chiều rộng ngày càng thu hẹp, đòi hỏi ngành phải thay đổi mạnh mẽ về tư duy, phương thức điều hành và cách tiếp cận mục tiêu.

Thứ trưởng Hồ An Phong cho biết, giai đoạn đầu sau dịch, tốc độ tăng trưởng cao là điều dễ thấy do xuất phát điểm thấp, thị trường bật tăng mạnh theo đà phục hồi. Nhưng khi quy mô ngành ngày càng lớn, việc duy trì mức tăng trưởng cao sẽ khó hơn rất nhiều. Càng về sau, tăng trưởng càng phải dựa trên chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng thực chất.

Vì vậy, ngành du lịch không thể tiếp tục chỉ chạy theo số lượng khách mà cần chuyển mạnh từ tư duy số lượng sang tư duy đóng góp kinh tế, chất lượng tăng trưởng và hiệu quả tổng thể. Điều quan trọng không chỉ là bao nhiêu lượt khách, mà là mức chi tiêu, thời gian lưu trú, khả năng lan tỏa tới các ngành khác, đóng góp vào GDP và mức độ bền vững của điểm đến.

Từ định hướng đó, Thứ trưởng yêu cầu ngành tập trung tái cấu trúc hệ thống sản phẩm theo phân khúc chất lượng cao, nâng tỷ trọng lưu trú 4-5 sao, phát triển mạnh các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí chất lượng, vận tải du lịch chuyên biệt và các dịch vụ gia tăng giá trị.

Theo Thứ trưởng, cùng một tài nguyên nhưng nếu biết tổ chức thành sản phẩm chất lượng, định vị đúng phân khúc và bán với giá trị cao thì hiệu quả kinh tế sẽ khác biệt hoàn toàn, đồng thời giảm áp lực lên môi trường và hạ tầng. Đây chính là hướng đi cần thiết để du lịch phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Một nội dung được Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là xây dựng bộ chỉ số thống kê mới của ngành, phản ánh đầy đủ đóng góp thực chất của du lịch đối với nền kinh tế. Theo đó, cần đo lường không chỉ doanh thu lưu trú mà cả các giá trị lan tỏa sang hàng không, vận tải, viễn thông, tài chính, bán lẻ, bất động sản, ăn uống và các dịch vụ liên quan. Thứ trưởng cho rằng, chỉ khi lượng hóa được đầy đủ đóng góp của du lịch vào GDP thì mới có thể quản trị, điều hành tăng trưởng một cách khoa học.

Về thị trường, Thứ trưởng khẳng định cần tiếp tục kiên định với chiến lược đa dạng hóa thị trường quốc tế, đồng thời đặc biệt coi trọng thị trường nội địa - động lực quan trọng thúc đẩy dịch chuyển tiêu dùng, kích hoạt các chuỗi giá trị kinh tế ở từng địa phương. Thứ trưởng Hồ An Phong đánh giá cao kết quả mở rộng thị trường thời gian qua khi Việt Nam đã từng bước tiếp cận sâu hơn các khu vực tiềm năng như Nam Mỹ, Nam Á và một số thị trường mới nổi.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh hiệu quả rõ nét của chính sách thị thực thông thoáng và linh hoạt, coi đây là một trong những đòn bẩy quan trọng để mở rộng thị trường. Tuy nhiên, việc đề xuất mở rộng chính sách visa cần được chuẩn bị hết sức bài bản, có đánh giá tác động cụ thể theo từng nhóm thị trường, từng cấp độ miễn thị thực, nhằm bảo đảm hiệu quả thực chất và sức thuyết phục trong quá trình tham mưu Chính phủ.

Ngoài ra, cần xác định rõ trách nhiệm tăng trưởng tới từng địa phương, từng ngành và từng lĩnh vực dịch vụ. Theo đó, cần xác định rõ các địa phương trọng điểm du lịch, xây dựng KPI cụ thể về lưu trú, doanh thu, vận tải, sản phẩm, vui chơi giải trí và tăng trưởng khách, gắn với cơ chế theo dõi, đánh giá định kỳ. Thứ trưởng nhấn mạnh, hoạt động du lịch không diễn ra ở cơ quan quản lý trung ương mà diễn ra tại điểm đến, tại địa phương, vì vậy tăng trưởng phải gắn chặt với trách nhiệm của địa phương, doanh nghiệp và hệ sinh thái dịch vụ liên quan.

Bên cạnh các động lực truyền thống, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục mở rộng các dư địa tăng trưởng mới, trong đó có du lịch đường sắt, đường thủy, đường biển, du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe, du lịch nông nghiệp và du lịch MICE.

Đặc biệt, du lịch đường sắt liên vận với Trung Quốc và xa hơn là châu Âu cần sớm được cụ thể hóa bằng các tuyến sản phẩm chuyên đề, tour liên quốc gia và các hành trình trải nghiệm mang tính biểu tượng. Đối với du lịch đường thủy và tàu biển, cần tích hợp phát triển dịch vụ du lịch, hình thành hệ sinh thái logistics riêng cho khách du lịch nhằm khai thác hiệu quả lợi thế đường biển và đường sông của Việt Nam.

Nguồn: Đánh thức dư địa tăng trưởng mới, mở ra không gian bứt phá cho ngành Du lịch