Rủi ro tỷ giá đồng yên đảo chiều nếu BOJ gây thất vọng

Đợt tăng giá mạnh nhất 18 tháng đang diễn ra của đồng yên Nhật Bản có thể duy trì hay không sẽ phụ thuộc vào việc liệu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có rút khỏi lộ trình tăng lãi suất thận trọng, và thay vào đó đẩy nhanh tốc độ thắt chặt, hay không.
Bên cạnh đó, đồng yên cũng đối mặt với nguy cơ giảm giá mạnh trở lại nếu lại chịu tác động từ các yếu tố từng đẩy tỷ giá đồng tiền này xuống mức thấp nhất trong 40 năm vào tháng 7 năm nay.
Những phát biểu cứng rắn bất ngờ từ phía BOJ vào đầu tháng 9 này, cùng với việc Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi BOJ "hành động đúng đắn", đã thúc đẩy một đợt tăng giá chóng mặt, với mức tăng lên tới 5%, của đồng yên so với đồng USD.
Đà tăng của đồng yên còn được củng cố bởi những đồn đoán ngày càng tăng rằng quỹ hưu trí chính phủ Nhật Bản, với quy mô 2 nghìn tỷ USD, có thể sẽ dẫn đầu làn sóng chuyển một lượng vốn đầu tư lớn từ nước ngoài về nước.
Tuần trước, đồng yên leo lên mức cao nhất gần 7 tháng, đạt 152,89 yên/USD, nhờ kỳ vọng BOJ sẽ tăng gấp đôi tốc độ nâng lãi suất lên mức mỗi quý một lần, đưa lãi suất vượt mốc 2% trong năm 2027 so với mức 1% hiện tại.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, các nhà phân tích đang đưa ra cảnh báo rằng có nguy cơ cao thị trường sẽ thất vọng với quyết định chính sách mà BOJ đưa ra khi kết thúc cuộc họp ngày 17-18/9.
Sáng nay (16/9), đồng yên đương đầu áp lực giảm giá so với USD, giao dịch ở mức gần 155,3 yên/USD, cho thấy tâm lý của thị trường đang trở nên thận trọng hơn trước khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hoàn tất cuộc họp ngày 15-16/9 và trước khi cuộc họp của BOJ bắt đầu.
"Ngay cả khi BOJ tăng lãi suất lần này, họ cũng khó có thể đưa ra lập trường cứng rắn hơn mức thị trường đang kỳ vọng”, ông Masafumi Yamamoto, trưởng bộ phận chiến lược tiền tệ tại công ty Mizuho Securities ở Tokyo, nhận định. Ông cũng cảnh báo nguy cơ tỷ giá đồng yên giảm trở lại mức 157 yên/USD.
"Thị trường đang kỳ vọng quá đà. Mức lãi suất cuối cùng của chu kỳ tăng này theo như kỳ vọng của thị trường là trên 2% là quá cao. Điều đó sẽ gây tổn hại cho nền kinh tế Nhật Bản”, ông Yamamoto nói với hãng tin Reuters.
Ngoài ra, việc gia tăng các dự báo về chính sách thắt chặt của Fed cũng có khả năng sẽ củng cố sức mạnh đồng USD và gây bất lợi cho đồng yên.
Thị trường hiện coi việc Fed đưa ra một quyết định tăng lãi suất vào ngày 16/9 là điều gần như chắc chắn, kèm theo là khả năng Fed sẽ có một lộ trình tăng lãi suất mỗi quý một lần trong 12 tháng tới. Nếu những dự báo này trở thành hiện thực, điều đó đồng nghĩa với việc những kỳ vọng về lập trường cứng rắn của BOJ - yếu tố giúp đẩy giá đồng yên lên cao trong thời gian gần đây - sẽ bị "triệt tiêu hoàn toàn", ông Yamamoto nhấn mạnh.
Việc cả Fed và BOJ cùng thắt chặt chính sách sẽ duy trì khoảng cách lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm giữa Mỹ và Bản ở 2 điểm phần trăm. Chênh lệch lợi suất lớn như vậy chính là một trong những nguyên nhân cơ bản khiến đồng yên suy yếu so với đồng USD trong phần lớn thập kỷ qua.
Một yếu tố khác có thể gây áp lực khiến đồng yên mất giá trở lại là sự suy giảm tỷ lệ trao đổi (terms of trade) của Nhật Bản, với sự phụ thuộc vào dầu nhập khẩu của nước này càng trở nên rõ rệt hơn do cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran.
Tình hình hiện tại có thể tạo điều kiện cho các nhà giao dịch nhanh chóng tái lập các vị thế giao dịch chênh lệch lãi suất "carry trade" - vay lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác - sau khi các vị thế này bị đóng ồ ạt trong thời gian gần đây vì đồng yên tăng giá.
Theo một thước đo, vào thời điểm đầu tháng 9, giao dịch “carry trade” đã đạt mức cao kỷ lục. Sau đó, khi đà phục hồi của đồng yên được đẩy mạnh, vị thế đầu cơ đối với đồng tiền này đã chuyển sang trạng thái mua ròng lần đầu tiên kể từ tháng 2 - theo dữ liệu mới nhất từ Ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai Mỹ (CFTC).
Các nhà phân tích lại coi việc đóng hàng loạt các vị thế “carry trade” này là tín hiệu tiêu cực đối với đồng yên, vì tạo dư địa cho giới đầu cơ tái lập các vị thế bán khống.
Ngoài ra, với tâm lý lạc quan về các giao dịch liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ vẫn duy trì, dòng vốn từ Nhật Bản nhiều khả năng sẽ tiếp tục chảy vào thị trường chứng khoán Mỹ - theo các nhà phân tích. Dữ liệu hàng tháng do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 8/9 cho thấy, trong tháng 8, các nhà đầu tư Nhật Bản đã có đợt mua ròng cổ phiếu nước ngoài lớn nhất trong vòng 5 tháng, rót 1,3 nghìn tỷ yên - tương đương 8,4 tỷ USD - vào thị trường chứng khoán quốc tế.
Một số nhà đầu tư vẫn đang chuẩn bị đón đầu dòng vốn được dự báo sẽ hồi hương về Nhật Bản, với quy mô có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.
Tuần qua, đã xuất hiện nhiều đồn đoán rằng Quỹ Đầu tư hưu trí chính phủ Nhật Bản (GPIF) có thể đang chuẩn bị tăng cường đầu tư vào cổ phiếu và trái phiếu trong nước, sau khi quỹ này công bố biên bản cuộc họp gần đây của Hội đồng Quản trị.
Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản gần đây đã vượt mốc 3% lần đầu tiên sau 3 thập kỷ, mở ra cơ hội đầu tư cho các quỹ lớn như GPIF. Ngoài ra, vào tháng 7, cả Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Bộ trưởng Bộ Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama đều kêu gọi các quỹ hưu trí tăng cường đầu tư trong nước.
Dù vậy, ông Koichi Sugisaki, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô tại Nhật Bản của ngân hàng Morgan Stanley, nhận định rằng bất kỳ động thái hồi hương vốn nào cũng "chỉ là dòng vốn tạm thời, tương tự như các biện pháp can thiệp vào thị trường ngoại hối" và sẽ không làm thay đổi các yếu tố cơ bản đang hậu thuẫn dự báo cho rằng tỷ giá đồng yên có thể giảm về mức 167 yên đổi 1 USD.

Nguồn: Rủi ro tỷ giá đồng yên đảo chiều nếu BOJ gây thất vọng