Rau củ tăng giá mạnh, tín hiệu cảnh báo mặt bằng giá mới

Rau củ quả tại TP. HCM tăng giá mạnh

Tại TP. HCM, giá nhiều loại rau củ ở các chợ truyền thống tiếp tục tăng. Có mặt hàng chỉ nhích thêm 10.000–20.000 đồng/kg, nhưng cũng có loại đã tăng gấp đôi, nhất là khi mưa lớn và ngập lụt liên tiếp xảy ra tại nhiều địa phương.

Hiện rau cải, xà lách giá bán lẻ mức 70.000 đồng/kg, tăng 10.000 đồng/kg so với tuần đầu tháng 11; đặc biệt, giá hành lá tăng tới 30.000 đồng/kg, hiện bán ở mức 70.000 đồng/kg.

Giá cà chua tăng từ 30.000 đồng lên 60.000 đồng/kg; dưa leo từ 15.000 đồng lên 30.000 đồng/kg; cà rốt từ 30.000 đồng lên 45.000 đồng/kg.

Rau muống, xà lách, giá cải xanh từ mức 15.000 - 20.000 đồng/kg đã tăng lên 35.000 đồng đến hơn 40.000 đồng/kg. Tính theo tỷ lệ, thì giá rau xanh đã tăng từ 30 % tới hơn 100% so với tháng 10.

Giá rau tăng khiến các tiểu thương không dám nhập hàng nhiều vì sợ không bán hết. Về phía người tiêu dùng, nhiều bà nội trợ than phiền rằng giá rau củ tăng quá nhanh khiến chi phí sinh hoạt đội lên đáng kể. Riêng tiền mua rau cho gia đình 5 người đã tăng từ khoảng 50.000 đồng lên hơn 100.000 đồng mỗi ngày, tức hơn gấp đôi so với trước đây.

Do giá bán tăng nên lượng khách hàng mua rau củ đã giảm khoảng 50% so với 2 tuần trước.

Tại các chợ đầu mối tại TP. HCM như Bình Điền, Hóc Môn và Thủ Đức, ghi nhận từ Ban quản lý, lượng rau nhập về chợ giảm so với trước, đặc biệt là rau ăn lá.

Theo đại diện Sở Công Thương TP. HCM, 60-70% nguồn cung rau củ cho TP. HCM đến từ Lâm Đồng, chủ yếu là nhóm rau ôn đới và các loại rau phục vụ tiêu dùng hằng ngày. Tiếp theo là các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, chiếm 20-30% với nhóm rau quả ngắn ngày như bầu, bí, dưa leo, rau gia vị và trái cây. Nguồn còn lại đến từ các tỉnh miền Đông Nam Bộ và lượng nhập khẩu, chiếm 10-20%.

Sở Công Thương cho biết một số mặt hàng giảm so với trước do tình hình thời tiết bất lợi. Tại Lâm Đồng, mưa lớn kéo dài khiến nhiều vùng sản xuất xuất hiện sạt lở, làm gián đoạn việc vận chuyển về TP. HCM. Ở Đồng bằng sông Cửu Long, ngập úng, triều cường và mưa trái mùa gây thiệt hại đối với các loại rau màu và trái cây. Những yếu tố này khiến một số mặt hàng bị hụt nguồn cung cục bộ và giá bán tăng lên.

Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung cục bộ trong thời gian tới, Sở Công Thương đã đưa ra giải pháp là thành phố sẽ chủ động điều phối nguồn hàng, làm việc với hệ thống phân phối và doanh nghiệp để tăng cường tìm nguồn cung thay thế ở những địa phương ít chịu ảnh hưởng của mưa bão, đồng thời khuyến khích nhập khẩu bổ sung. Chương trình bình ổn thị trường sẽ tiếp tục được triển khai, yêu cầu doanh nghiệp duy trì giá bán ổn định và thực hiện các chương trình khuyến mãi nhằm giảm áp lực chi tiêu cho người dân.

Ngoài ra, việc kiểm soát lưu thông hàng hóa sẽ được siết chặt, phối hợp với các tỉnh để tháo gỡ khó khăn trong vận chuyển, xử lý kịp thời vướng mắc phát sinh và tăng cường kiểm tra nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, tăng giá bất hợp lý.

Mặt bằng chi phí mới đang dần hình thành

Từ góc nhìn của chuyên gia, PGS, TS Ngô Trí Long, Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu thị trường giá cả Bộ Tài chính, cho hay CPI bình quân 10 tháng tăng 3,27%, lạm phát cơ bản tăng 3,2%, đều thấp hơn trần 4,5% của Quốc hội cho phép. Tuy nhiên, cảm nhận lạm phát của người dân lại mạnh hơn, do các nhóm hàng thiết yếu tăng giá nhanh hơn mức bình quân chung.

Cơ cấu lạm phát đang chuyển từ lạm phát do xăng dầu sang lạm phát chi phí sinh hoạt. Giá dịch vụ y tế tăng khoảng 13,4%, nhà ở - vật liệu xây dựng tăng 6,2%, hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng hơn 3,1%, giáo dục tăng gần 2%. Trong khi đó, nhóm giao thông giảm hơn 2,6% nhờ giá xăng dầu hạ. Điều này khiến nhiều hộ gia đình dù lạm phát chung dưới 4%, nhưng chi tiêu thực tế cho ăn uống, thuốc men, nhà ở, học phí lại nặng nề hơn.

Theo ông Long, đợt tăng giá rau củ, thực phẩm hiện nay đúng là chịu tác động rất mạnh của thiên tai, bão lũ nhưng không chỉ là “cục bộ”. Tính đến đầu tháng 10, thiên tai đã gây thiệt hại ước khoảng 35.000 tỷ đồng (khoảng 1,3 tỷ USD), chưa tính các đợt ngập lụt sau đó và chi phí sửa chữa phương tiện, nhà cửa của người dân.

Về thống kê, nhóm "lương thực, thực phẩm, ăn uống ngoài gia đình" chiếm khoảng 1/3 rổ CPI, nên chỉ cần tăng vài điểm phần trăm đã kéo chỉ số giá chung lên đáng kể. Khi thiên tai ập đến dồn dập vào quý III và IV, đã cộng hưởng thêm một “làn sóng” tăng giá mới trên nền giá vốn đã cao sẵn.

Nếu nhìn toàn nền kinh tế, lạm phát đến nay vẫn "trong tầm kiểm soát", nhưng rõ ràng mặt bằng giá đã cao hơn giai đoạn vài năm trước. Theo Cục Thống kê, 10 tháng đầu năm 2025, CPI bình quân tăng 3,27% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy chưa có tình trạng "phi mã", nhưng phải thấy là mặt bằng giá 2024–2025 đã được "đẩy lên một nấc".

Bên cạnh thiên tai, đang có một loạt yếu tố chi phí đẩy mang tính cơ cấu: tỷ giá, giá năng lượng, điều chỉnh giá dịch vụ công, giải ngân đầu tư công. Nếu nói thuần túy về thống kê vĩ mô, có thể khẳng định đến thời điểm này, Việt Nam chưa rơi vào vòng xoáy lạm phát cao mới; CPI cả năm nhiều khả năng vẫn xoay quanh 3,3-3,7%, dưới ngưỡng mục tiêu.

Tuy nhiên, với người tiêu dùng, nhất là công nhân, lao động thu nhập thấp, mặt bằng giá các mặt hàng thiết yếu đã và đang hình thành một "mức mới", và khó có khả năng quay lại mặt bằng trước 2022-2023, bởi chi phí sản xuất - lưu thông - dịch vụ công đều đã tăng cấu trúc.

Nguồn:Rau củ tăng giá mạnh, tín hiệu cảnh báo mặt bằng giá mới