Mở rộng không gian xuất khẩu

Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam

Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), lũy kế từ đầu năm nay đến hết ngày 15/11/2025, kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước cán mốc 801,02 tỷ USD, tăng trên 17% so với cùng kỳ năm 2024. Dữ liệu này tiếp tục cho thấy độ mở tích cực của nền kinh tế Việt Nam, trong đó xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt các kịch bản tăng trưởng.

Mở rộng thị trường

Thị trường xuất khẩu của Việt Nam không ngừng mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ ngoại giao. Một trong số đó là việc Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược với Algeria, Kuwait và Nam Phi.

Algeria có diện tích lớn nhất châu Phi với dung lượng thị trường 48 triệu dân. Các doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu sang Algeria nhiều mặt hàng, bao gồm cà phê, hồ tiêu, hạt điều, thủy sản, da giày, dệt may, thiết bị điện - điện tử, vật liệu xây dựng; hợp tác logistics, dịch vụ Halal và năng lượng mặt trời. Trong 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch hai chiều đã tăng 200% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt gần 500 triệu USD.

Algeria còn là “cửa ngõ” vào Bắc Phi, vùng Sahara, với khả năng tiếp cận các thị trường châu Phi nói chung. Điều này mở ra cơ hội cho hàng Việt Nam từ Algeria đi tiếp sang các nước trong khu vực.

Với thị trường Trung Đông, Kuwait là đối tác đang được mở rộng của Việt Nam. Kim ngạch thương mại hai chiều đạt 7,3 tỷ USD năm 2024 và dự báo có thể đạt từ 12 - 15 tỷ USD đến năm 2030. Có 4 nhóm hàng hóa mà quốc gia vùng Vịnh này rất cần: nông sản, thực phẩm chế biến; dệt may, da giày, hàng tiêu dùng; thiết bị điện, điện tử, linh kiện nhẹ, viễn thông; vật liệu xây dựng, máy móc cơ khí.

Mặc dù tiềm năng thị trường Kuwait và Algeria rất lớn, song các doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TP HCM chỉ ra rằng, Việt Nam chưa có nhiều tổ chức chứng nhận Halal được công nhận rộng rãi quốc tế, và hoạt động cấp chứng nhận Halal trong nước còn phân tán. Điều này sẽ ảnh hưởng tới việc xuất khẩu sang thị trường Hồi giáo như Kuwait, Algeria...

Đối với Nam Phi, quốc gia này hiện là đối tác thương mại lớn nhất và cũng là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi. Năm 2024, tổng giá trị xuất nhập khẩu hai chiều đạt gần 1,7 tỷ USD, tăng 47,2% so với năm 2023, trong đó Việt Nam xuất khẩu đạt 773,2 triệu USD, tăng 1,3%. Riêng 10 tháng năm 2025, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Nam Phi đạt trên 1,1 tỷ USD.

Về cơ cấu hàng hóa, các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Nam Phi bao gồm điện thoại các loại và linh kiện, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, máy móc thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác, giày dép, hàng dệt may… Việt Nam nhập khẩu từ Nam Phi chủ yếu là hàng rau quả, đá quý và kim loại quý, kim loại thường, hóa chất…

Giá trị xuất khẩu của một số nhóm hàng lớn lũy kế từ 01/01/2025 đến 15/11/2025 và cùng kỳ năm 2024. Nguồn: Cục Hải quan

Chiến lược khai thác thị trường

Thành công trong xuất khẩu bắt đầu từ việc hiểu rõ nhu cầu của đối tác. Algeria có nhu cầu lớn về lương thực, nông sản và vật liệu xây dựng. Việc phân tích và xác định phân khúc thị trường mục tiêu giúp doanh nghiệp định hướng sản phẩm, từ mức giá rẻ đến trung cấp hay cao cấp, phù hợp với thị hiếu địa phương.

Ông Hoàng Đức Nhuận, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Algeria, cho biết: “Quốc gia này đang nhập khẩu 100% cà phê tiêu dùng trong nước với số lượng khoảng 130.000 tấn/năm, kim ngạch 300 triệu USD. Tuy nhiên, Algeria ưu tiên nhập khẩu cà phê thô và khuyến khích doanh nghiệp, bao gồm cả doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sản xuất thành phẩm tại chỗ”.

Trong khi đó, Kuwait tập trung vào thực phẩm nhập khẩu, hàng tiêu dùng cao cấp và sản phẩm công nghệ. Do đó, các doanh nghiệp cần đảm bảo các chứng nhận chất lượng, kiểm dịch thực phẩm, nhãn mác theo tiêu chuẩn Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC).

Kinh nghiệm cho thấy, hợp tác với các nhà nhập khẩu hoặc đại lý uy tín là “chìa khóa” để tiếp cận thị trường hiệu quả. Theo đó, các doanh nghiệp có thể thông qua các hội chợ thương mại quốc tế như “SIAP Algeria” hay “Kuwait Trade Expo” để tìm kiếm đối tác và quảng bá sản phẩm. Tại Trung Đông, thương mại điện tử và mạng xã hội là kênh bán hàng ngày càng quan trọng, đặc biệt đối với các mặt hàng cao cấp.

Cả Algeria và Kuwait đều chịu ảnh hưởng Hồi giáo, nên nhãn mác và bao bì sản phẩm cần chú ý đến yếu tố Halal nếu là thực phẩm. Do vậy, Việt Nam cần xây dựng đội ngũ chuyên gia có kiến thức toàn diện về chuỗi giá trị Halal.

Ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Indonesia cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam nên liên kết với doanh nghiệp ở các quốc gia có ngành công nghiệp Halal phát triển. Điều này vừa giúp nâng cao nhận thức về tiêu chuẩn Halal, vừa mở rộng cơ hội xuất khẩu, đồng thời hình thành chuỗi cung ứng khép kín từ vùng nguyên liệu, sản xuất đến phân phối và xuất khẩu.

Đối với thị trường Nam Phi, các doanh nghiệp Việt Nam nên tìm hiểu kỹ lưỡng và gặp gỡ trực tiếp đối tác trước khi quyết định hợp tác kinh doanh; đồng thời chi tiết hóa và ràng buộc pháp lý các nội dung, nhất là liên quan đến tiến độ giao hàng và thanh toán. Ngoài ra, phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán và cơ quan thương vụ để được hỗ trợ kịp thời về mặt thông tin, pháp lý trong giao dịch với các đối tác Nam Phi.

Nguồn: Mở rộng không gian xuất khẩu