EU giảm 50% số lượng cảnh báo đối với nông sản Việt

Tín hiệu khả quan từ thị trường khó tính

Theo Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong 9 tháng đầu năm 2025, số lượng cảnh báo từ EU đối với nông sản xuất khẩu của Việt Nam giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này cho thấy nỗ lực của doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc nâng cao chất lượng, kiểm soát dư lượng hóa chất và tuân thủ quy định an toàn thực phẩm.

Hiện chỉ còn bốn mặt hàng nông sản Việt bị kiểm tra tại biên giới EU, gồm sầu riêng (20%), thanh long (30%), đậu bắp và ớt chuông (50% kèm chứng thư). So với nhiều nước khác, đây là thành quả đáng ghi nhận.

Kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật là yêu cầu then chốt khi xuất khẩu nông sản sang EU (Ảnh minh họa).

Ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, cho biết việc giảm một nửa số cảnh báo từ EU là tín hiệu tích cực, thể hiện sự cải thiện trong công tác kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng ngành nông nghiệp không nên chủ quan, bởi chỉ cần một lô hàng vi phạm quy định an toàn thực phẩm cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín của cả ngành hàng.

FTA mở đường, nhưng tiêu chuẩn ngày càng cao

Sau hơn 5 năm thực thi Hiệp định EVFTA, nông sản Việt Nam đã từng bước chinh phục thị trường châu Âu, với các mặt hàng chủ lực như cà phê, hạt tiêu, thủy sản, rau quả… tăng trưởng ổn định. Bên cạnh đó, Hiệp định UKVFTA với Vương quốc Anh giúp xuất khẩu nông sản Việt duy trì mức tăng bình quân 10%/năm.

Tuy nhiên, lợi thế về thuế quan chỉ là một phần. Các hiệp định thế hệ mới đặt ra yêu cầu rất cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, nhãn mác và tính bền vững. EU thường xuyên cập nhật danh mục hoạt chất và mức dư lượng tối đa (MRL), khiến doanh nghiệp phải theo dõi liên tục để tránh vi phạm.

Theo đại diện Văn phòng SPS Việt Nam, có những trường hợp chỉ 3 kg ớt khô nếu vượt ngưỡng dư lượng cho phép cũng có thể bị cảnh báo và ảnh hưởng tới hình ảnh hàng Việt trên thị trường.

Thận trọng hành động trong giai đoạn chuyển đổi

Đối với thị trường Vương quốc Anh, sau Brexit, các quy định về xuất xứ và nhãn hàng đã thay đổi đáng kể. Từ ngày 1/1/2024, hàng hóa phải ghi rõ “Origin: non-UK” nếu không có thông tin quốc gia cụ thể, đồng thời bắt buộc thể hiện địa chỉ của nhà nhập khẩu tại Anh. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải tách biệt rõ nhãn cho thị trường EU và nhãn cho thị trường Anh, tránh nhầm lẫn về quy cách và nguồn gốc.

Mỗi trái cây đạt chuẩn xuất khẩu là kết quả của chuỗi nỗ lực từ người nông dân đến doanh nghiệp (Ảnh TL).

Ông Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, nhận định việc Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới đã mở ra cơ hội lớn cho nông sản trong nước tiếp cận các thị trường yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc.

Tuy nhiên, ông cho rằng bên cạnh cơ hội, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra cho ngành nông nghiệp, đặc biệt là yêu cầu phải nâng cao năng lực quản lý, đổi mới công nghệ sản xuất – chế biến và tăng cường kiểm soát chất lượng. Theo ông, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh hơn cho công nghệ và quản lý chất lượng nếu muốn giữ vững vị thế tại những thị trường khắt khe như EU và Vương quốc Anh.

Để duy trì kết quả tích cực và tránh nguy cơ tái cảnh báo từ EU, giới chuyên môn cho rằng ngành nông nghiệp Việt Nam cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ở cả cấp doanh nghiệp, địa phương và cơ quan quản lý.

Ở cấp doanh nghiệp, việc chủ động cập nhật các tiêu chuẩn mới của EU và Vương quốc Anh là hết sức quan trọng. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần đầu tư mạnh hơn vào hệ thống kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và quản lý dư lượng hóa chất nhằm đảm bảo sản phẩm đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe của thị trường.

Với chính quyền địa phương, nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục xây dựng và mở rộng các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, cấp mã số vùng trồng, đồng thời giám sát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là yếu tố then chốt giúp duy trì chất lượng ổn định và đảm bảo tính minh bạch trong chuỗi sản xuất.

Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cần tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã trong các khâu sản xuất, chế biến, đóng gói theo quy định quốc tế. Sự hỗ trợ kịp thời sẽ giúp khối doanh nghiệp này nâng cao năng lực tuân thủ, hạn chế rủi ro bị cảnh báo khi xuất khẩu sang EU và UK.

Việc phối hợp chặt chẽ giữa ba trụ cột, doanh nghiệp, địa phương và cơ quan quản lý, được xem là chìa khóa giúp nông sản Việt duy trì đà cải thiện chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn cao của thị trường quốc tế, qua đó củng cố uy tín của hàng Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc EU giảm một nửa số cảnh báo là bước tiến quan trọng trong hành trình nâng cao chất lượng nông sản Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh tiêu chuẩn châu Âu không ngừng thay đổi, đây cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm duy trì và củng cố niềm tin đối với thị trường. Giảm cảnh báo là tín hiệu tích cực, nhưng chỉ khi duy trì được chất lượng ổn định và minh bạch, nông sản Việt mới thực sự vững chân trên con đường hội nhập sâu rộng với thế giới.

Nguồn: EU giảm 50% số lượng cảnh báo đối với nông sản Việt