Câu chuyện “Đầu tư lấy tầm nhìn làm định hướng”

Mô hình tạo không gian cho doanh nghiệp

Năm 2001, Công ty tư vấn quản lý quỹ đầu tư Mekong Capital được thành lập. Sau hơn hai thập kỷ, các quỹ của Mekong Capital đã hoàn thành 42 khoản đầu tư tại Việt Nam. Đến nay 28 khoản đã được thoái vốn hoàn toàn, điển hình nhất trong số đó là Công ty cổ phần Thế Giới Di Động (MWG). Quỹ Mekong Enterprise Fund III (MEF III) đầu tư vào Thế Giới Di Động vào tháng 5 năm 2007, khi công ty mới chỉ có 7 cửa hàng. Tính đến thời điểm Quỹ thoái vốn toàn bộ vào tháng 1 năm 2018, công ty đã vận hành hơn 2.000 cửa hàng. Mức tăng trưởng ngoạn mục này mang lại tỷ suất lợi nhuận gấp 57 lần cho khoản đầu tư của Quỹ trong 10 năm nắm giữ.

Mekong Capital đến nay đứng trong TOP 20 các quỹ đầu tư uy tín nhất tại Việt Nam, đã và đang tư vấn quản lý 5 quỹ, 2 trong số đó đang hoạt động là quỹ Mekong Enterprise Fund III (MEF III) ra mắt vào tháng 5 năm 2015 với tổng vốn cam kết 112 triệu đô la Mỹ và quỹ đầu tư mới nhất ra mắt năm 2020 - Mekong Enterprise Fund IV (MEF IV) với tổng vốn cam kết 246 triệu đô la Mỹ. MEF IV đang đầu tư vào 7 công ty gồm: Marou, Mutosi, Tập đoàn HSV, LiveSpo Global, Rever, Gene Solutions và mới đây nhất là Entobel.

Các công ty đã và đang thuộc danh mục đầu tư của Mekong Capital đều nằm trong số những công ty phát triển nhanh nhất và dẫn đầu thị trường trong ngành hàng tiêu dùng tại Việt Nam như bán lẻ, nhà hàng, hàng tiêu dùng, phân phối và giáo dục…, đã xây dựng được danh tiếng và uy tín gồm: Thế Giới Di Động, Golden Gate, Masan Consumer, Traphaco, Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận, ICP, F88, Pharmacity, YOLA, Pizza 4P’s, Vua Nệm, ABA Cooltrans, Nhất Tín Logistics, Trường quốc tế Việt - Úc…

Bên cạnh sự tăng trưởng ngoạn mục của Thế Giới Di Động được MEF II đầu tư, người tiêu dùng Việt Nam cũng đặc biệt ấn tượng với hai tên tuổi nổi lên những năm vừa qua sau khi được MEF III của Mekong Capital đầu tư là Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharmacity với chuỗi nhà thuốc tiện lợi Pharmacity, phát triển từ 45 cửa hàng lên 1071 cửa hàng và Công ty Cổ phần Kinh doanh F88 (F88), phát triển từ 10 chi nhánh lên hơn 800 chi nhánh chỉ sau 5 năm.

MEF III là quỹ đầu tiên chỉ tập trung đầu tư vào các doanh nghiệp trong lĩnh vực tiêu dùng ở Việt Nam, đã thực hiện 9 khoản đầu tư, tất cả đều vào lĩnh vực bán lẻ, nhà hàng, sản phẩm tiêu dùng và logistics. MEF III phát triển mô hình “Đầu tư lấy tầm nhìn làm định hướng”, các công ty thuộc danh mục của MEF III đều triển khai mô hình này một cách toàn diện hơn so với các khoản đầu tư của các quỹ ra đời trước. Từ đó, Quỹ cũng nhận thấy mối tương quan chặt chẽ giữa mô hình đầu tư và hiệu quả hoạt động của các công ty trong danh mục đầu tư của Quỹ, điều chưa từng có trong các quỹ trước đây.

“Đầu tư lấy tầm nhìn làm định hướng” được Mekong Capital phát triển theo phương pháp bản thể học, tức là dựa trên bối cảnh, không phải nhận thức. MEF III giúp các đối tác nhìn ra bối cảnh mới, từ đó có những hành động mang lại kết quả đột phá. Mô hình bao gồm 15 phạm trù và có thể coi đây như bộ kim chỉ nam để soi chiếu. Từ 15 khía cạnh này, công ty sẽ có cái nhìn rõ nét và hoàn chỉnh về những hành động cần làm để hiện thực hóa tầm nhìn và thực hiện những chuyển hóa cần thiết. Bản thân mô hình không phải là câu trả lời hay giải pháp, cũng không thể áp đặt cho các công ty trong danh mục. Đó chỉ là tạo không gian để các công ty khám phá và định hình lại cho mình hành trình đạt được tầm nhìn.

Câu chuyện thay đổi định kiến ở F88

Được thành lập năm 2013, F88 là đơn vị tiên phong và dẫn đầu trong mô hình chuỗi cho vay có tài sản bảo đảm phục vụ các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, cùng khách hàng cá nhân ở Việt Nam. Từng lâm vào cảnh túng thiếu do công việc kinh doanh trước đó không thuận lợi và phải chạy vạy khắp nơi, những cổ đông đồng sáng lập F88, nhận thấy tiềm năng của việc tạo cơ hội tiếp cận tài chính nhanh chóng nhằm cung cấp giải pháp vay gọn nhẹ cho các cá nhân và doanh nghiệp. Họ đều có chung lý tưởng xây dựng F88 là một doanh nghiệp mang đến dịch vụ tài chính nhanh chóng, thuận tiện và an toàn cho người tiêu dùng chưa tiếp cận hoặc không thể tiếp cận ngân hàng, thông qua đó thay đổi định kiến của xã hội về ngành cho vay cầm cố.

Những ngày đầu, mỗi phòng giao dịch của F88 chỉ có khoảng 10 khoản vay mỗi ngày. Một số khách hàng nhìn vào không nghĩ F88 là cửa hàng cầm đồ vì quá khang trang. Một số khác lại xem F88 không khác gì ngân hàng với những thủ tục phức tạp. Đối với những người chưa từng cầm đồ, khi nhìn thấy hai chữ “cầm đồ”, họ cảm thấy sợ. Họ cũng có tâm lý ngại bị người khác nhìn thấy nên không dám bước vào phòng giao dịch, hoặc họ vào nhưng vẫn mang khẩu trang kín bưng, khiến cho dịch vụ này càng trở nên “đáng sợ hơn” trong mắt mọi người. F88 gặp khó khăn không chỉ với khách hàng mà cả trong nội bộ. Công tác tuyển dụng chọn được 10 người, thì ngay sau đó quá nửa từ chối đến phỏng vấn.

Sau chặng đường 3 năm vật lộn với thị trường, F88 chỉ mới mở được 11 phòng giao dịch. Tuy nhiên, được sự tư vấn và hỗ trợ của những chuyên gia đầy kinh nghiệm từ Mekong Capital, những nhà sáng lập F88 đã thu được những kết quả đột phá hướng tới tầm nhìn chung: “Thay đổi định kiến của xã hội đối với ngành nghề cầm đồ truyền thống đã tồn tại lâu đời tại Việt Nam”. Đồng thời, vào lúc đó, các nhà đầu tư cũng nhận thấy tiềm năng và thế mạnh cùng mô hình quản trị tốt của F88.

Trong hai năm 2017 và 2018, F88 đã thành công bố nhận được vốn đầu tư từ hai quỹ MEF III và Granite Oak - Quỹ đầu tư đa ngành có trụ sở tại Dublin , New York và London, vận hành hoạt động toàn cầu theo 3 lĩnh vực chính là đầu tư vốn cổ phần chưa niêm yết, đầu tư mạo hiểm và bất động sản.

Với hai đối tác chiến lược đồng hành, F88 bước vào một cuộc chơi lớn hơn, không còn là công ty khởi nghiệp của một nhóm nhỏ những người làm việc cùng nhau, họ tuyên bố một tầm nhìn mới, đó là trở thành chuỗi cho vay cầm cố bằng tài sản bảo đảm hàng đầu tại Việt Nam. Các nhà đồng sáng lập F88 và đội ngũ tư vấn Mekong đã tuyên bố bộ giá trị cốt lõi mới bao gồm: Trung thực, Tận tâm, Integrity, Lắng nghe trọn vẹn và trao đổi thẳng thắn. Họ liên tục thực hành các giá trị cốt lõi mới này mỗi ngày để có thể trở thành tấm gương cho nhân viên noi theo. Giờ đây, mỗi nhân viên F88 đóng vai trò như một đại sứ làm thay đổi định kiến của xã hội về dịch vụ cầm cố.

Năm 2019, F88 có được chứng nhận “Bảo vệ khách hàng” (gọi tắt là CPC) sau gần 1 năm đánh giá và khảo sát xét duyệt hồ sơ bảo vệ khách hàng tại tổ chức quốc tế Smart Campaign, đây là tiêu chuẩn bảo vệ người tiêu dùng tài chính đầu tiên trên thế giới. Chứng nhận CPC được 5.048 tổ chức và cá nhân chứng thực và cam kết ủng hộ các nguyên lý Bảo vệ khách hàng (Client Protection Principles - CPP) trong đó có: 1.841 tổ chức tài chính vi mô, 199 hiệp hội, 192 nhà đầu tư và nhà tài trợ tổ chức, 390 tổ chức hỗ trợ, 2.423 cá nhân hỗ trợ, 3 tổ chức fintech.

Từ đó tới nay, F88 liên tục có kết quả kinh doanh tốt, thực hiện thành công kế hoạch kinh doanh và đạt lợi nhuận cao, tăng dư nợ đến 88 lần và tăng gấp 47 lần số lượng phòng giao dịch. Tính đến hết năm 2022 vừa qua, 800 điểm giao dịch của F88 đã phủ khắp 63 tỉnh thành Việt Nam.

Năm 2021, F88 đã nhận được xếp hạng tín dụng BBB (ổn định) từ Finn Ratings. Kỳ vọng của Finn cho thấy triển vọng ổn định của F88 vào tương lai giữ vững vị trí đầu ngành cho vay phi truyền thống khi công ty vững vàng về mặt lợi nhuận và sở hữu chất lượng tài sản tốt. Công ty đã và đang mở rộng hoạt động của mình, không chỉ giới hạn trong các phòng giao dịch mang thương hiệu F88, mà còn hợp tác với các nhà bán lẻ và đối tác công nghệ hàng đầu tại Việt Nam, giúp cung cấp dịch vụ rộng khắp trên mạng lưới khoảng 4.000 văn phòng giao dịch F88 và cửa hàng của đối tác.

Được biết, 2023 và những năm sắp tới, F88 đang hướng tới mục tiêu đạt 10 triệu khách hàng, trở thành công ty dịch vụ tài chính số 1 Việt Nam cho những đối tượng không có khả năng tiếp cận ngân hàng, doanh nghiệp siêu nhỏ, vừa và nhỏ (MSME), cung cấp giải pháp tài chính với giá cả phải chăng, minh bạch và nhanh chóng thông qua hệ thống chi nhánh đa kênh của F88, kênh kỹ thuật số của F88 và hệ thống đối tác hợp kênh.