Bám sát tín hiệu thị trường, kỳ vọng giá gạo xuất khẩu sớm khôi phục

Giá gạo xuất khẩu thấp kéo giảm giá lúa trong nước

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn ba năm qua do nhu cầu chậm chạp và nguồn cung dồi dào, trong khi giá gạo của Ấn Độ vẫn ổn định gần mức thấp nhất trong 19 tháng.

Theo các thương nhân, giá gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 380-390 USD/tấn, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 8/2021 và giảm so với mức 397 USD/tấn vào tuần trước.

"Giá giảm do nguồn cung dồi dào trong khi nhu cầu vẫn yếu. Vụ thu hoạch Đông Xuân đã bắt đầu và dự kiến sẽ đạt đỉnh vào tháng tới," một thương nhân tại tỉnh An Giang, Đồng bằng sông Cửu Long cho biết.

Đồng thời nói thêm rằng các nhà nhập khẩu từ Philippines đã giảm tốc độ mua vào nhưng đang dần quay trở lại vì họ cho rằng giá gạo Việt Nam đã chạm đáy. Philippines là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam.

Gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ được báo giá ở mức 416 - 425 USD/tấn, không đổi so với tuần trước. Đây là mức giá thấp nhất kể từ cuối tháng 6/2023. Gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ có giá từ 395 - 405 USD/tấn.

Với diễn biến trên, giá lúa gạo trên thị trường nội địa có xu hướng giảm. Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, giá lúa thường tại ruộng tuần qua cao nhất là 5.450 đồng/kg, giá bình quân là 5.307 đồng/kg, giảm 64 đồng/kg. Giá lúa thường tại kho giảm trung bình 269 đồng/kg, ở mức 6.542 đồng/kg; giá cao nhất là 6.950 đồng/kg.

Theo cập nhật của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn An Giang, giá một số loại lúa được thương lái thu mua như IR 50404 từ 5.400 – 5.600 đồng/kg, tăng 200 đồng/kg; OM 5451 ở mức từ 5.800 – 6.100 đồng/kg, đài thơm 8 (tươi) và OM 18 (tươi) dao động từ 6.400 – 6.600 đồng/kg, giảm 100 đồng/kg…

Các địa phương của Cần Thơ đang bước vào giai đoạn thu hoạch lúa tập trung. Giá nhiều loại lúa ở mức thấp hơn từ 2.000 - 2.500 đồng/kg so với vụ Đông Xuân 2023 - 2024. Hiện giá lúa dao động từ 5.000 - 7.500 đồng/kg, tùy nhóm giống lúa.

Khi giá lúa giảm cũng kéo theo giá gạo cũng giảm. Cụ thể, gạo 5% tấm tại ĐBSCL có giá cao nhất 12.000 đồng/kg, giá bình quân 10.107 đồng/kg, giảm 50 đồng/kg. Gạo 15% tấm có giá cao nhất 11.600 đồng/kg, giá bình quân 9.942 đồng/kg, giảm 67 đồng/kg. Gạo 25% tấm có giá cao nhất 9.800 đồng/kg, giá bình quân 9.092 đồng/kg, giảm 133 đồng/kg.

Giá gạo xát trắng loại 1 giảm mạnh nhất với 440 đồng/kg, giá trung bình là 10.750 đồng/kg. Gạo lứt loại 1 giảm 367 đồng/kg, trung bình là 8.633 đồng/kg.

Tìm cách ứng phó

Hiện mức giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang thấp nhất trong nhóm 4 nước xuất khẩu gạo hàng đầu. Trước tình hình này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã giảm diện tích gieo cấy lúa xuống mức 7 triệu ha trên cả nước, sản lượng ước giảm 323.000 tấn so với cùng kỳ.

Thời điểm tháng 3 - 4, nhiều quốc gia sẽ mở lại các gói thầu nhập khẩu, thị trường được kỳ vọng sẽ khởi sắc hơn.

Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: "Bộ Công Thương đang xúc tiến với Indonesia để giữ khối lượng xuất ổn định, giá cả theo thời điểm. Ngoài ra thúc đẩy xuất khẩu gạo sang các thị trường tiềm năng như Halal để giữ vững được quy mô xuất khẩu vốn có".

Chủ động về giải pháp, nhưng chúng ta cũng không chủ quan trước những biến động thị trường. Mặc dù Việt Nam vẫn là nguồn cung gạo quan trọng của Đông Nam Á, Trung Quốc… nhưng sản lượng gạo của các quốc gia xuất khẩu lớn đều tăng so với niên vụ trước, khiến cuộc đua trở nên khó đoán định.

"Phải theo dõi sát sao động thái trên thị trường, đặc biệt với các nước xuất khẩu gạo lớn như Ấn Độ, Thái Lan để chúng ta có điều chỉnh cho phù hợp. Với sản xuất trong nước, chúng ta chuyển mạnh sang trồng các loại gạo lúa có giá trị cao", ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương khuyến cáo.

Cho rằng, giá gạo điều tiết theo cung cầu thị trường, nhưng VFA thông tin thêm, hiện gạo thơm và gạo Japonica có thị trường riêng, nên giá vẫn tốt. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu được gạo thơm, gạo đặc sản với giá 800 - 1.200 USD/tấn.

Mặc dù giá gạo tẻ xuất khẩu đã xuống dưới mức 400 USD/tấn trong tháng 2/2025, nhưng giá gạo xuất khẩu bình quân của tháng vẫn trên mốc 600 USD/tấn, nhờ sức kéo của gạo thơm và gạo đặc sản.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến cho biết: “Dù áp lực gia tăng do giá gạo xuất khẩu đi xuống, nhưng Việt Nam vẫn có lợi thế lớn nếu chú trọng vào chất lượng gạo. Tín hiệu tích cực là các dòng gạo thơm, dẻo cao cấp như ST25 tiếp tục nhận được sự ưa chuộng từ các thị trường khó tính”.

Dự báo của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, xuất khẩu gạo toàn cầu năm 2025 sẽ đạt 56,3 triệu tấn, tăng 2,3 triệu tấn so với dự báo trước đó.

Nguồn cung dồi dào làm gia tăng áp lực cạnh tranh giữa các quốc gia xuất khẩu. Do đó, Việt Nam phải linh hoạt hơn trong chiến lược xuất khẩu, tập trung nâng cao chất lượng các sản phẩm gạo có giá cao đang có lợi thế.

Xuất khẩu sản phẩm gạo hữu cơ, giảm phát thải đang là hướng đi mới của nhiều doanh nghiệp, khi có thể bán với giá hơn 1.000 USD/tấn. Công ty Lúa gạo Việt Nam cho biết, vừa tăng lợi nhuận tới hàng triệu USD cho mỗi đơn hàng, nhờ đầu tư sản xuất các dòng gạo chất lượng cao.

Năm nay, Việt Nam dự kiến có hơn 7,5 triệu tấn gạo phục vụ xuất khẩu, trong đó khoảng 75% là gạo chất lượng cao và gạo thơm. Việc tập trung xuất khẩu gạo phân khúc cao cấp sẽ là cơ sở để doanh nghiệp chủ động đàm phán về giá bán tương xứng với giá trị, giảm áp lực giá từ thị trường lương thực dự trữ.

Chuyên gia trong ngành lúa gạo, ông Nguyễn Chánh Trung cho hay, lúc này dù giá gạo đang trong chiều hướng giảm, nhưng thực tế giá lúa ST25 hay Japonica không hề rẻ và chúng ta vẫn đang ở đầu vụ. Thị trường vẫn có những điểm sáng nhất định, nhu cầu với gạo chất lượng cao vẫn tốt, các nhà máy mua vào nhiều và sản xuất bình thường.

Nguồn: Bám sát tín hiệu thị trường, kỳ vọng giá gạo xuất khẩu sớm khôi phục