Tháng Chạp có nghĩa là gì, vì sao tháng Chạp được gọi là tháng củ mật?
Tháng Chạp chính là tháng 12, nhưng cách gọi này chỉ dành cho lịch âm. Tháng 12 âm lịch thường được gọi là tháng củ mật. Tháng Chạp đến đồng nghĩa với việc Tết Nguyên đán sắp tới cửa.
Vì sao gọi tháng 12 âm lịch là tháng Chạp?
Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, chữ “chạp” là một biến âm của từ “lạp” trong tiếng Hán. Lễ tế thần vào dịp cuối năm âm lịch của người Trung Quốc xưa được gọi là Lạp, thế nên tháng này còn được gọi là Lạp nguyệt (nguyệt nghĩa là tháng). Khi nhắc tới chữ “lạp” tức là nói tới việc đi “lạp mả”, thăm nom, sửa dọn phần mộ tổ tiên để chuẩn bị đón Tết Nguyên đán.
Trong tiếng Hán, “lạp” cũng có nghĩa là lễ tất niên, nghĩa này cũng liên quan đến tập tục kể trên.
![]() |
| Tháng Chạp có nghĩa là gì? |
Văn hóa Việt Nam phần nào chịu ảnh hưởng qua lại với Trung Quốc, tháng 12 cũng là tháng nhiều lễ lạt cúng bái, nên dần dần có từ “giỗ chạp”. Người Việt Nam cũng coi trọng việc thăm nom, chăm sóc mồ mả cha ông trong tháng cuối năm, để năm hết tết đến khi thắp hương mời tổ tiên về nhà ăn tết thì phần mộ đều được tươm tất, thể hiện sự nhớ ơn và tình cảm ấm áp của gia đình, họ tộc.
Một cách lý giải khác: Chữ “lạp” trong tiếng Hán cũng có nghĩa là thịt. Tháng cuối năm là thời gian người ta tích trữ các loại thực phẩm để đối phó với mùa đông rét mướt, và cũng để chuẩn bị cho Tết Nguyên đán. Trong đó, thịt là loại thực phẩm quý giá, quan trọng.
Chữ “lạp” trong “lạp xường” (hay lạp xưởng, tùy cách đọc) cũng mang nghĩa này. Trong đó. “xưởng” hay “xường” có nghĩa là ruột (âm hán Việt là “trường”).
Đối với người Việt, tháng Chạp là tháng quan trọng trong năm, khi mọi người hướng đến cái Tết đoàn viên bên gia đình. Ai nấy đều hối hả, dốc sức hoàn tất các kế hoạch trong năm để khi năm mới đến, nhìn lại năm cũ thấy mình có nhiều thành tựu.
Về mặt tâm linh, tháng Chạp cũng là tháng có nhiều lễ nhất. Ngoài việc thắp hương vào mùng 1, ngày rằm như các tháng khác, các gia đình còn có lễ cúng ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp, lễ cúng tất niên vào chiều 30 Tết và lễ cúng Giao thừa vào khoảnh khắc cuối cùng của năm cũ, đầu tiên của năm mới.
Tháng củ mật nghĩa là gì?
Trên thực tế, “củ mật” không phải là loại củ nào cả. Đây là từ Hán Việt, trong đó “củ” có nghĩa xem xét, kiểm soát, như người xưa hay gọi là “củ soát”. Còn “mật” nghĩa là kín, khít, nghĩa là cẩn mật, không để lộ, để thất thoát.
“Củ mật”, hiểu đơn giản nghĩa là kiểm soát cẩn thận.
Vì sao tháng Chạp lại được gọi là tháng củ mật? Cách gọi này là lời nhắc nhở lẫn nhau của người xưa rằng trong tháng cuối cùng của năm, cần hết sức thận trọng, cẩn tắc, tránh tối đa các sai sót.
Ngày xưa, đây là tháng rất dễ mất trộm, bởi mọi người bận rộn, mệt mỏi nên dễ lơ là. Tháng cuối năm cũng là tháng thu hoạch, ai buôn bán cũng thu tiền về, ai có tiền cho vay cũng đòi về, rồi mua bán sắm sửa mọi thứ đón Tết. Trong khi đó, bọn đạo tặc cũng tăng cường hoạt động để kiếm tiền tiêu ai không giữ gìn cẩn mật sẽ dễ trở thành nạn nhân của chúng.
![]() |
| Vì sao tháng Chạp được gọi là tháng củ mật? |
Một yếu tố cần “củ mật” nữa chính là cẩn thận củi lửa. Tháng cuối năm tiệc tùng cỗ bàn nhiều, rồi say sưa lơ là, rất dễ sơ sểnh gây ra hỏa hoạn. Thời tiết hanh khô cũng góp phần khiến các đám cháy dễ bùng lên, nhà cửa của cải ra tro thế là mất tết.
Với người hiện đại, tháng Chạp càng có nhiều điều cần “củ mật”. Đây là tháng mà mọi người bận rộn điên cuồng, cực kỳ mệt mỏi nhưng vẫn tham gia vào rất nhiều bữa tiệc tất niên. Hệ quả của sự quá sức, kém tỉnh táo là tai nạn giao thông, ngộ độc rượu, ngộ độc thực phẩm, là đột quỵ, chảy máu dạ dày… và nhiều tai họa khác.
Tin liên quan
Sẽ có Nghị định hỗ trợ lãi suất tín dụng xanh trong tháng 12 12/09/2025 10:00
Thống đốc Fed ủng hộ cắt giảm lãi suất vào tháng 12 04/12/2024 16:00
4 chính sách mới nổi bật có hiệu lực áp dụng ngay sau Tết Nguyên đán 14/02/2024 18:24
Cùng chuyên mục
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 5/3/2026: Tuổi Ngọ tình cảm bền chặt
Nghe - Xem - Đọc 04/03/2026 18:00
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 4/3/2026: Tuổi Tý gia đình hoà thuận
Đời sống 03/03/2026 18:00
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/3/2026: Tuổi Sửu tài chính không biến động
Đời sống 02/03/2026 18:00
“XIN LỖI - BIẾT ƠN” - một kênh TikTok chọn gieo hạt thiện lành giữa dòng chảy lướt nhanh
Đời sống 02/03/2026 15:46
Lan tỏa bản sắc văn hóa các dân tộc trong Ngày hội Sắc xuân 2026
Đời sống 01/03/2026 10:10
Độc đáo Lễ hội ‘Trò Trám’ ở Phú Thọ
Đời sống 28/02/2026 16:19
Các tin khác
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/2/2026: Tuổi Mùi công việc may mắn
Nghe - Xem - Đọc 26/02/2026 18:00
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc 2026 xứng tầm Di sản Thế giới
Đời sống 26/02/2026 08:15
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 26/2/2026: Tuổi Thìn quan điểm khác biệt
Nghe - Xem - Đọc 25/02/2026 18:00
‘Lễ hội Tết Doi’ của người Mường được công nhận Di sản quốc gia
Đời sống 25/02/2026 11:16
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 25/2/2026: Tuổi Tuất tiền bạc gặp vận xui
Nghe - Xem - Đọc 24/02/2026 18:00
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/2/2026: Tuổi Thân tình cảm nhận tin vui
Đời sống 23/02/2026 18:00
Nhận định Everton vs MU (03h00 ngày 24/2): Khi phong độ đối đầu khát vọng
Đời sống 23/02/2026 16:25
Khách hàng, cổ đông doanh nghiệp nào sẽ nhận "lì xì" Tết ngay đầu năm?
Tài chính 23/02/2026 07:00
Những ngày sách không thể quên trên đất nước Cuba
Đời sống 22/02/2026 23:59
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 23/2/2026: Tuổi Tý công việc thuận lợi
Đời sống 22/02/2026 17:28
Khai hội Chùa Hương Tích, mở màn năm du lịch Hà Tĩnh 2026
Đời sống 22/02/2026 17:08
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/2/2026: Tuổi Sửu tình cảm êm đẹp
Nghe - Xem - Đọc 20/02/2026 18:00
Miễn phí tham quan 17 di tích, danh lam thắng cảnh tại Hà Nội dịp Tết Bính Ngọ 2026
Du lịch 20/02/2026 13:06
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/2/2026: Tuổi Hợi thu nhập ổn định
Nghe - Xem - Đọc 20/02/2026 12:38
Độc đáo tục rước ‘đá thiêng’ xin vía đầu năm ở Thanh Hóa
Đời sống 18/02/2026 17:32
Hoa hậu Yến Nhi làm điều đặc biệt cho gia đình dịp cuối năm
Đời sống 17/02/2026 11:10
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 17/2/2026: Tuổi Ngọ chi tiêu hợp lý
Đời sống 16/02/2026 23:18
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 15/2/2026: Tuổi Mùi kinh doanh nhiều lợi nhuận
Nghe - Xem - Đọc 14/02/2026 23:56
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58

