Giải pháp để Đà Nẵng trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa?

Đà Nẵng là đô thị duy nhất miền Trung sở hữu cả di sản phong phú lẫn công nghệ hiện đại, đây được ví như “kho báu” để phát triển công nghiệp văn hóa.

Nhận diện thách thức

Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045 đã mở ra khuôn khổ mới để các địa phương như Đà Nẵng bứt phá. Chiến lược này nhấn mạnh hệ sinh thái sáng tạo, kết nối nguồn lực nhà nước, tư nhân, cộng đồng, trong đó thiết kế sáng tạo được xem là ngành mũi nhọn.

Nhiều sự kiện lớn được tổ chức tại Đà Nẵng như Lễ hội pháo hoa quốc tế, Lễ hộ Quan thế âm,... thu hút được lượng lớn khách du lịch, người dân đến để lưu trú, trải nghiệm.

Chiến lược đặt trọng tâm vào phát triển công nghiệp văn hóa theo vùng, hình thành các trung tâm kết nối có sức lan tỏa; xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp sáng tạo gắn với sản xuất-quảng bá-tiêu dùng. Giai đoạn đến 2030 tập trung đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu, ưu tiên các thị trường có đông người Việt Nam; đến năm 2045 nâng cao tính cạnh tranh để mở rộng mạnh mẽ ra thị trường quốc tế.

Theo bà Trương Thị Hồng Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng địa phương đang đứng trước cơ hội lớn khi Trung ương thể chế hóa phát triển “nguồn lực văn hóa, sức mạnh mềm văn hóa”. Vị này cho hay, Đà Nẵng có lợi thế trở thành trung tâm văn hóa – nghệ thuật của duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời là hạt nhân hệ sinh thái công nghiệp văn hóa vùng.

“Trong bối cảnh “sức mạnh mềm” ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của sức cạnh tranh quốc gia và đô thị, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực phát triển mới, là năng lượng sáng tạo thúc đẩy kinh tế và nâng tầm vị thế của mỗi địa phương. Thành phố đang hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, mở rộng không gian sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái văn hóa – sáng tạo mang bản sắc riêng, chuyển từ phát triển ngành đơn lẻ sang chuỗi giá trị liên kết di sản – bản sắc – công nghệ – đổi mới sáng tạo”, bà Hạnh nói.

Thông tin từ bà Hạnh, những năm qua Đà Nẵng đã nỗ lực đầu tư hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, mở rộng không gian sáng tạo và tổ chức nhiều sự kiện có tầm khu vực và quốc tế. Trong đó có thể kể tới Lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng, Liên hoan Phim châu Á - Đà Nẵng,... Cùng với đó là các tour trải nghiệm di sản - làng nghề - nghệ thuật đường phố đã tạo nên sắc thái riêng, góp phần định hình thương hiệu văn hóa Đà Nẵng trong bản đồ các đô thị sáng tạo.

Tuy nhiên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng cũng thẳng thắn rằng vẫn còn nhiều hạn để lĩnh vực thực sự phát triển. Các hạn chế xuất phát từ quy mô doanh nghiệp công nghiệp văn hóa còn nhỏ; thiếu các thương hiệu dẫn dắt; nguồn nhân lực sáng tạo chưa theo kịp yêu cầu; cơ chế, thị trường và môi trường sáng tạo chưa thực sự thuận lợi.

“Đó chính là những nút thắt cần được tháo gỡ bằng tầm nhìn đổi mới, chính sách phù hợp và sự chung sức của toàn xã hội”, bà Hạnh cho hay.

Giải pháp nào tối ưu?

Nói về lợi thế của Đà Nẵng, PGS, TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho rằng địa phương có lợi thế khi có thể gắn với thủ công, làng nghề và không gian di sản Hội An. Sau sáp nhập, PGS, TS Phương nhận định Đà Nẵng không chỉ lớn hơn về địa giới mà còn hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm sáng tạo giống Kyoto – Osaka hay Seoul – Incheon.

Đà Nẵng có lợi thế khi có thể gắn với thủ công, làng nghề và không gian di sản Hội An, Mỹ Sơn.

“Khu vực trung tâm với Hải Châu, Sơn Trà, An Thượng có thể trở thành “động cơ sáng tạo” về quảng cáo, nội dung số, lễ hội, MICE. Còn lại, ba phường thuộc Hội An đóng vai trò “lõi di sản – bản sắc”, trong khi Điện Bàn và vùng phụ cận là không gian sản xuất – dịch vụ sáng tạo”, vị này nhận định.

Về định hướng, PGS, TS Nguyễn Thị Thu Phương đề xuất Đà Nẵng hướng tới mô hình “đô thị đa trung tâm sáng tạo” với ba phân khu. Cụ thể, động cơ sáng tạo tại trung tâm thành phố (tập trung nguồn lực công nghệ, truyền thông, dịch vụ và thị trường du lịch quốc tế); Phân khu di sản tại Hội An (giữ bản sắc, khai thác cảnh quan văn hóa, làng nghề truyền thống); Vùng sản xuất – dịch vụ sáng tạo để biến ý tưởng thành sản phẩm văn hóa có khả năng thương mại hóa.

“Để tích hợp được không gian hay xây dựng thành công ngành công nghiệp văn hoá, Đà Nẵng cần tích hợp, xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu hoàn chỉnh từ di sản, nghệ nhân, làng nghề vào Kho dữ liệu sáng tạo Đà Nẵng. Từ đó làm cơ sở để xây dựng dịch vụ mới, hỗ trợ sản xuất nội dung số, thiết kế sản phẩm văn hóa, định hình du lịch trải nghiệm và triển khai các mô hình kinh tế dữ liệu văn hóa”, PGS, TS Nguyễn Thị Thu Phương đề xuất.

Tương tự, GS Kang Hyun-jong - Trưởng khoa Nhân vật và Hoạt hình, Đại học Yuhan (Hàn Quốc) đề xuất nhiều mô hình mới thu hút dòng khách đến Đà Nẵng. Trong đó, có thể biến đoạn bãi biển Mỹ Khê thành công viên nghệ thuật truyền thông tương tác đầu tiên trên thế giới - trở thành “tấm canvas khổng lồ” với nghệ thuật cát 3D, tranh cát kỹ thuật số, vườn điêu khắc Champa, màn trình diễn drone kể chuyện văn hóa,...

Ngoài ra, còn có tổ chức biểu diễn ban đêm tại Ngũ Hành Sơn, tận dụng hang động, vách đá như “nhà hát tự nhiên”, kết hợp võ thuật truyền thống, trình chiếu lịch sử – thần thoại và trải nghiệm hoạt hình tương tác. Cùng với đó, có thể xây dựng các bộ phim hoạt hình bằng công nghệ AI để quảng bá hình ảnh du lịch Đà Nẵng và hợp tác đào tạo giữa các trường đại học tại Đà Nẵng và Đại học Yohan Hàn Quốc để kết nối, đào tạo nguồn nhân lực sáng tạo cho Đà Nẵng trong tương lai.

“Khi AI, văn hóa và giáo dục kết hợp, thành phố sẽ tự chuyển mình thành hệ sinh thái sáng tạo. Đây là thời điểm để Đà Nẵng định hình lại các ngành công nghiệp tương lai”, GS Kang nói thêm.

Nguồn: Giải pháp để Đà Nẵng trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa?