Đổi ngoại tệ ở tiệm vàng, "chợ đen"... nguy cơ mất trắng tiền

Từ ngày 9/2/2026, các quy định mới về quản lý ngoại hối chính thức có hiệu lực, đặt ra những chế tài nghiêm khắc hơn đối với hành vi mua bán, trao đổi ngoại tệ không đúng quy định. Thông tin này đang thu hút sự quan tâm lớn của người dân, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đổi ngoại tệ phục vụ du lịch, học tập và giao thương quốc tế ngày càng gia tăng.

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, mọi hoạt động mua bán ngoại tệ chỉ được coi là hợp pháp khi thực hiện tại các tổ chức được cấp phép, bao gồm ngân hàng thương mại và các đại lý thu đổi ngoại tệ chính thức. Điều này đồng nghĩa với việc các giao dịch tại tiệm vàng không có giấy phép, “chợ đen” hay thông qua các nền tảng mạng xã hội đều bị xem là vi phạm pháp luật về quản lý ngoại hối.

Trên thực tế, không ít người dân vẫn lựa chọn các kênh giao dịch không chính thức do thủ tục nhanh gọn, tỷ giá hấp dẫn hoặc sự tiện lợi. Tuy nhiên, đây lại là con đường tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Các hành vi phổ biến dễ dẫn đến vi phạm bao gồm: đổi ngoại tệ tại các cơ sở không được cấp phép; tự thỏa thuận mua bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau; giao dịch qua các hội nhóm trực tuyến; hoặc sử dụng ngoại tệ để thanh toán hàng hóa, dịch vụ trái quy định. Những hành vi tưởng chừng đơn giản này có thể khiến người thực hiện đối mặt với các hình thức xử phạt nghiêm khắc.

Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi vi phạm được quy định theo từng ngưỡng giá trị giao dịch. Cụ thể, với các giao dịch mua bán ngoại tệ trái phép có giá trị dưới 1.000 USD (hoặc tương đương), cá nhân vi phạm có thể bị cảnh cáo. Tuy nhiên, nếu tái phạm hoặc thực hiện nhiều lần, dù giá trị nhỏ, vẫn có thể bị xử phạt hành chính.

Đối với các giao dịch từ 1.000 USD đến dưới 10.000 USD, mức phạt tiền dao động từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Khi giá trị giao dịch tăng lên từ 10.000 USD đến dưới 100.000 USD, mức phạt được nâng lên từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Đặc biệt, với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng từ 100.000 USD trở lên, cá nhân có thể bị phạt tới 80–100 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính, quy định mới còn nhấn mạnh biện pháp xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm. Điều này có nghĩa là toàn bộ số ngoại tệ hoặc tiền Việt Nam liên quan đến giao dịch trái phép có thể bị cơ quan chức năng thu giữ. Trong nhiều trường hợp, ngay cả những giao dịch có giá trị không quá lớn nhưng vượt ngưỡng quy định vẫn có thể bị tịch thu, gây thiệt hại đáng kể cho người vi phạm.

Cơ quan chức năng cho biết việc siết chặt quản lý ngoại hối nhằm ổn định thị trường tiền tệ, hạn chế tình trạng đầu cơ và ngăn chặn các hoạt động giao dịch bất hợp pháp. Đồng thời, điều này cũng góp phần bảo vệ quyền lợi của người dân khi tham gia các giao dịch tài chính, tránh rơi vào các rủi ro không đáng có.

Trước bối cảnh đó, các chuyên gia tài chính khuyến nghị người dân cần nâng cao nhận thức và tuân thủ nghiêm túc quy định pháp luật. Để đảm bảo an toàn, người dân nên ưu tiên thực hiện giao dịch tại các ngân hàng thương mại uy tín hoặc các đại lý thu đổi ngoại tệ được cấp phép rõ ràng. Khi giao dịch, cần yêu cầu cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ pháp lý trong trường hợp cần thiết.

Ngoài ra, người dân cũng cần thận trọng trước những lời mời chào đổi ngoại tệ với tỷ giá “hấp dẫn” trên thị trường tự do. Chênh lệch tỷ giá có thể mang lại lợi ích nhỏ trong ngắn hạn, nhưng đi kèm là nguy cơ bị xử phạt hoặc thậm chí mất toàn bộ số tiền nếu bị phát hiện vi phạm. Việc lựa chọn kênh giao dịch hợp pháp không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn tránh được các rắc rối pháp lý về sau.

Nguồn:Đổi ngoại tệ ở tiệm vàng, 'chợ đen'... nguy cơ mất trắng tiền