Doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh thúc đẩy tăng năng suất lao động

Các chính sách để tăng năng suất lao động cần hướng đến phát triển doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân lớn và phát triển nền công nghiệp mạnh.

Điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng cao

Tăng năng suất lao động là một trong những điều kiện tiên quyết đưa Việt Nam thoát bẫy thu nhập trung bình và duy trì tăng trưởng cao cho nền kinh tế cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và của từng doanh nghiệp. GS Trần Văn Thọ - Giáo sư danh dự tại Đại học Waseda (Nhật Bản) nhìn từ kinh nghiệm và tham chiếu lý luận tại một số quốc gia tại Đông Á đã chỉ ra rằng, nền kinh tế phải được chuyển dịch cơ cấu từ hàm lượng lao động giản đơn sang hàm lượng lao động kỹ năng cao, công nghệ cao hơn.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (nay là Cục Thống kê) khi chia sẻ với báo chí cũng đồng quan điểm. Theo đó, tăng năng suất lao động là mục tiêu hàng đầu mà các quốc gia trên thế giới đang hướng đến, nhất là những nước đang phát triển để thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình”.

Doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh thúc đẩy tăng năng suất lao động
Nhiều doanh nghiệp trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo đang đứng trước áp lực chuyển đổi sản xuất theo hướng số hoá, thông minh hơn

Yêu cầu này càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh hiện nay khi các yếu tố đầu vào của nền kinh tế như vốn, đất đai, tài nguyên trở nên khan hiếm. Trong khi đó, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới sẽ tác động đến nguồn lao động.

Do đó, mô hình tăng trưởng kinh tế dựa chủ yếu vào vốn đầu tư, tài nguyên thiên nhiên, lao động giá rẻ sẽ không thể bền vững được, nhất là khi các công nghệ cao, tự động hoá, robot, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn... đang phát triển mạnh mẽ, có năng suất lao động tốt hơn, có khả năng cạnh tranh cao, thậm chí đang thay thế cho một bộ phận lao động giản đơn.

Tăng năng suất lao động vì thế đang trở nên cấp bách. Tuy nhiên, thực tế, những năm gần đây, năng suất lao động của Việt Nam đã cải thiện nhưng vẫn ở mức thấp. Thực trạng này được GS Trần Văn Thọ lý giải từ 2 nguyên nhân chính.

Thứ nhất, khu vực công nghiệp được biết đến là lĩnh vực năng động, dễ áp dụng công nghệ và dễ tăng năng suất. Nhưng, khác với các nước có ngành công nghiệp phát triển đã tận dụng hiệu quả giai đoạn dân số vàng để phát triển công nghiệp và tăng năng suất thì tỷ lệ công nghiệp trong GDP của Việt Nam không cao dù giai đoạn dân số vàng sắp kết thúc.

Hơn nữa, dù đã tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu nhưng trong “đường cong nụ cười” của chuỗi, vị trí của doanh nghiệp trong nước chủ yếu là gia công, lắp ráp, vừa không gia tăng giá trị hàng hoá vừa không thúc đẩy cải thiện năng suất.

Thứ hai, sự yếu kém của khu vực tư nhân với nhiều doanh nghiệp SME gặp không ít khó khăn trong tiếp cận vốn, thách thức trong thủ tục hành chính phức tạp, hạn chế trong R&D và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Do đó, ngành công nghiệp hỗ trợ chưa thể bứt phá mạnh mẽ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia chuỗi.

Doanh nghiệp lớn và công nghiệp mạnh

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm cho rằng, với khoảng cách khá xa so với những nước đứng đầu ASEAN, Việt Nam cần tập trung phát triển khoa học công nghệ, đi tắt đón đầu mới có khả năng đuổi kịp. Trong đó, cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế dựa chủ yếu vào các yếu tố truyền thống như vốn đầu tư, tài nguyên thiên nhiên, lao động sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào khoa học công nghệ, máy móc hiện đại, tự động hoá…

Doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh thúc đẩy tăng năng suất lao động
Ứng dụng công nghệ, tự động hoá sản xuất góp phần cải thiện năng suất lao động

Trong khi đó, GS Nguyễn Văn Thọ đi sâu hơn khi đề xuất cần đồng thời phát triển mạnh khu vực doanh nghiệp tư nhân kết hợp với phát triển công nghiệp mạnh và chính sách liên quan đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng…

Doanh nghiệp lớn mạnh là điều kiện để đầu tư hiệu quả và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm ở một số quốc gia cho thấy, các dự án đầu tư ngày càng lớn với nhu cầu nghiên cứu, áp dụng công nghệ mới, có độ rủi ro cao thì chỉ doanh nghiệp lớn mới có thể chống chịu. Song song với đó là chính sách nuôi dưỡng để doanh nghiệp nhỏ lớn mạnh thành doanh nghiệp vừa, tạo bước đệm phát triển tiếp đến lớn mạnh, bổ sung cho lực lượng doanh nghiệp lớn mạnh.

Do đó, cần tạo cơ chế để các doanh nghiệp này cùng chia sẻ với nhà nước về tầm nhìn dài hạn của kinh tế trong tương lai; khuyến khích và tạo điều kiện để các doanh nghiệp lớn cùng với nhà nước thực hiện các dự án nghiên cứu công nghệ. Theo GS Nguyễn Văn Thọ, hiện chi cho R&D trong GDP còn quá thấp và đóng góp của doanh nghiệp tư nhân còn nhỏ.

Với chính sách công nghiệp hóa, Việt Nam có thể mở rộng quy mô sản xuất và xuất khẩu những ngành đã có hoặc phát triển những ngành mới mà nhu cầu trong nước, thế giới dự báo tăng nhanh. Đi liền với đó là cải thiện môi trường kinh doanh, thể chế chính sách minh bạch, phát triển công nghiệp hỗ trợ, thu hút vốn đầu tư từ doanh nghiệp.

Nguồn: Doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh thúc đẩy tăng năng suất lao động

Hạnh Lê
diendandoanhnghiep.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Dẫn dòng vốn FDI chất lượng cao từ châu Âu vào Việt Nam

Dẫn dòng vốn FDI chất lượng cao từ châu Âu vào Việt Nam

Cụ thể hóa Nghị quyết 10 - NQ/TW thành những hành động thiết thực sẽ tạo điều kiện thu hút FDI trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, tiên tiến của châu Âu.
Giá vàng hôm nay 10/9: Đồng loạt tăng trở lại

Giá vàng hôm nay 10/9: Đồng loạt tăng trở lại

Giá vàng trong nước và thế giới bất ngờ đảo chiều tăng trở lại trong phiên sáng 10/9.
Ngành thủy sản trong cuộc đua giành thị phần ở châu Á

Ngành thủy sản trong cuộc đua giành thị phần ở châu Á

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt gần 8 tỷ USD sau 8 tháng, nhưng động lực tăng trưởng đang dịch chuyển mạnh sang thị trường châu Á, trong đó Trung Quốc, ASEAN trở thành điểm tựa mới, đồng thời mở ra cuộc đua khốc liệt về giá, chất lượng và chế biến sâu.
Giá vàng hôm nay 9/9: Thế giới đổ dốc, trong nước đón ngày giảm giá mạnh

Giá vàng hôm nay 9/9: Thế giới đổ dốc, trong nước đón ngày giảm giá mạnh

Giá vàng trong nước được các thương hiệu điều chỉnh tăng, giảm trái chiều trong khi giá vàng thế giới tiếp tục "đổ đèo".
Giá vàng hôm nay 8/9: Vàng nhẫn, vàng miếng tiếp tục đi lùi

Giá vàng hôm nay 8/9: Vàng nhẫn, vàng miếng tiếp tục đi lùi

Giá vàng trong nước và giá vàng thế giới vẫn tiếp tục lao dốc trong phiên 8/9. Hiện giá vàng miếng SJC được điều chỉnh xuống còn 146,5 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
Doanh nghiệp thủy sản Việt trước cuộc chơi mới

Doanh nghiệp thủy sản Việt trước cuộc chơi mới

Khi quy định ngày càng khắt khe, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn bền vững đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới của thủy sản Việt Nam.

Các tin khác

Sức mua tại TP Hồ Chí Minh tiếp tục tăng, bán lẻ giữ đà tăng trưởng

Sức mua tại TP Hồ Chí Minh tiếp tục tăng, bán lẻ giữ đà tăng trưởng

Trong 8 tháng năm 2026, thị trường bán lẻ TP Hồ Chí Minh ghi nhận mức tăng trưởng 17,2%, cho thấy sức mua đang dần cải thiện. Hoạt động khuyến mại, kích cầu được triển khai mạnh cùng nhu cầu tiêu dùng gia tăng đang tạo thêm động lực cho thị trường những tháng cuối năm.
Giá vàng hôm nay 7/9: Giảm mạnh, thủng mốc 150 triệu/lượng

Giá vàng hôm nay 7/9: Giảm mạnh, thủng mốc 150 triệu/lượng

Giá vàng trong nước được các thương hiệu lớn điều chỉnh giảm ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên đầu tuần, xuống còn dưới 150 triệu đồng/lượng.
Giá bạc tuần qua: Chuyên gia chỉ ra hai biến số chi phối

Giá bạc tuần qua: Chuyên gia chỉ ra hai biến số chi phối

Diễn biến của đồng USD và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục là hai biến số chính chi phối giá bạc trong tuần qua.
Giá vàng tuần qua: Vàng miếng "bốc hơi" hơn 1 triệu/lượng

Giá vàng tuần qua: Vàng miếng "bốc hơi" hơn 1 triệu/lượng

Tính chung cả tuần, giá vàng miếng đã giảm khoảng 1,1 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với đầu tuần. Ngoài ra, hiện giá vàng miếng trong nước vẫn cao hơn giá thế giới quy đổi khoảng 4,37 triệu đồng/lượng.
Sầu riêng hướng mốc 4,5 tỷ USD, doanh nghiệp đứng trước cơ hội vàng

Sầu riêng hướng mốc 4,5 tỷ USD, doanh nghiệp đứng trước cơ hội vàng

Xuất khẩu sầu riêng được dự báo đạt khoảng 4,5 tỷ USD trong năm 2026, mở ra dư địa tăng trưởng lớn cho doanh nghiệp Việt khi thị trường Trung Quốc mở rộng và Ấn Độ chính thức đón sầu riêng tươi từ Việt Nam.
Giá vàng hôm nay 5/9: Quốc tế giảm sâu, trong nước khó giữ

Giá vàng hôm nay 5/9: Quốc tế giảm sâu, trong nước khó giữ

Giá vàng trong nước bất động trong phiên 5/9 giữa lúc giá vàng thế giới chịu áp lực điều chỉnh giảm.
Mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Việt tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Việt tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn với doanh nghiệp Việt. Nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tăng cường liên kết là những yếu tố then chốt để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Giá vàng hôm nay 4/9: Đồng loạt tăng nóng

Giá vàng hôm nay 4/9: Đồng loạt tăng nóng

Giá vàng miếng và vàng nhẫn tiếp tục tăng mạnh ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên sáng 4/9.
Rộng đường cho nông sản Việt Nam vào Italia

Rộng đường cho nông sản Việt Nam vào Italia

Thị trường Italia đang mở thêm dư địa cho nông sản Việt Nam, nhưng đi cùng với đó là yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Giá vàng hôm nay 3/9: Vàng nhẫn giảm

Giá vàng hôm nay 3/9: Vàng nhẫn giảm

Giá vàng trong nước được điều chỉnh giảm ở một số thương hiệu trong khi giá vàng thế giới phục hồi trở lại.
Xu hướng thương mại hóa sản phẩm văn hóa ở châu Á

Xu hướng thương mại hóa sản phẩm văn hóa ở châu Á

Từ âm nhạc, phim ảnh, nhân vật, thời trang đến di sản truyền thống, các nền kinh tế châu Á đang tìm cách biến vốn văn hóa thành những tài sản có thể bảo hộ, cấp phép và thương mại hóa trên thị trường toàn cầu.
Giá vàng hôm nay 2/9: Vàng thế giới giảm không phanh

Giá vàng hôm nay 2/9: Vàng thế giới giảm không phanh

Giá vàng thế giới vừa trải qua một phiên lao dốc, thủng mốc 4.400 USD/ounce trong khi giá vàng trong nước tiếp tục bất động trong kỳ nghỉ lễ.
Giá vàng hôm nay 1/9: Dao động trong biên độ hẹp

Giá vàng hôm nay 1/9: Dao động trong biên độ hẹp

Giá vàng trong nước chỉ dao động trong biên độ hẹp vào phiên sáng 1/9 trong khi giá vàng thế giới đang chịu nhiều sức ép.
Giá vàng hôm nay 31/8: Bất động trong phiên đầu tuần

Giá vàng hôm nay 31/8: Bất động trong phiên đầu tuần

Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC bất động tại các thương hiệu lớn trong phiên đầu tuần, neo ở mức sát 150 triệu đồng/lượng.
Nâng tầm chất lượng và thương hiệu sản phẩm OCOP trong giai đoạn mới

Nâng tầm chất lượng và thương hiệu sản phẩm OCOP trong giai đoạn mới

Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" không chỉ là đòn bẩy phát triển kinh tế nông thôn mà còn là cơ hội để các chủ thể, doanh nghiệp khẳng định thương hiệu.
Giá bạc tuần qua: Lao dốc trước nhiều sức ép

Giá bạc tuần qua: Lao dốc trước nhiều sức ép

Sau khi tăng mạnh, giá bạc thế giới bất ngờ lao dốc và chịu áp lực giảm trước những phát biểu mang tính "diều hâu" của Chủ tịch Fed Kevin Warsh.
Giá vàng tuần qua: Lập đỉnh rồi lao dốc

Giá vàng tuần qua: Lập đỉnh rồi lao dốc

Giá vàng trong nước và thế giới đã trải qua một tuần biến động khi liên tục lập đỉnh rồi lao dốc. Theo một số chuyên gia, đà giảm của giá vàng có thể vẫn chưa dừng lại trong tuần tới.
Giá vàng hôm nay 29/8: Vàng thế giới bất ngờ "sập"

Giá vàng hôm nay 29/8: Vàng thế giới bất ngờ "sập"

Giá vàng trong nước được điều chỉnh trái chiều trong khi giá vàng thế giới "thủng đáy", giảm sâu sau phát biểu của lãnh đạo Fed.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động