Ăn trái cây đúng cách để nhận đủ vitamin mà không dư đường

Ăn trái cây không đúng cách có thể ảnh hưởng đến đường huyết, cân nặng và sức khỏe, đặc biệt ở người mắc bệnh lý nền.

1. Trái cây cần thiết trong chế độ ăn cân đối nhưng không nên ăn tùy ý

Trái cây là thành phần quan trọng của một chế độ ăn uống lành mạnh, là nguồn cung cấp chất xơ, các loại vitamin, khoáng chất như kali, magie và các hợp chất thực vật hoạt tính sinh học tốt, sterol thực vật, flavonoid và các chất chống oxy hóa khác.

Tiêu thụ trái cây tốt cho sức khỏe tim mạch, chuyển hóa, ngăn ngừa một số bệnh ung thư, giảm các yếu tố nguy cơ mắc bệnh mạn tính, giữ cân nặng lành mạnh nhờ duy trì cảm giác no lâu.

Theo số liệu thống kê từ các cuộc Tổng điều tra dinh dưỡng của Viện Dinh dưỡng, tại Việt Nam, tiêu thụ quả chín có xu hướng gia tăng đều qua các năm, đặc biệt là trong khoảng 10 năm gần đây. Số liệu báo cáo của Viện Dinh dưỡng cho thấy mức tiêu thụ trung bình mỗi người là 2,2 g/người/ngày năm 1980, sau đó tăng lên và duy trì ở mức trên 60 g/người/ngày những năm 2000 – 2010 và tăng cao, đạt mức tiêu thụ 114,3 g/người/ngày vào năm 2020.

Nhìn chung so với khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng thì mức tiêu thụ rau quả hiện nay tại Việt Nam mới đạt khoảng trên 60%. Như vậy, có thể thấy vẫn còn sự thiếu hụt đáng kể hàm lượng rau quả trong khẩu phần ăn của người dân. Mặc dù mức tiêu thụ rau quả còn thấp nhưng không phải vì thế mà có thể ăn trái cây tùy ý. Đối với một số người mắc bệnh lý cần lưu ý khi bổ sung trái cây hằng ngày:

- Đối với người bệnh đái tháo đường: Cần kiểm soát lượng đường nạp vào cơ thể. Nên ưu tiên các loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp và trung bình (ổi, táo, lê, bưởi,...); tránh các loại trái cây có chỉ số đường huyết cao, gây tăng đường huyết đột ngột, ảnh hưởng tới tình trạng bệnh (mít, sầu riêng, hoa quả sấy...).

- Đối với người bệnh thận: Người bệnh thận khả năng đào thải kali và photpho kém, nên hạn chế các loại trái cây giàu kali như chuối, bơ, sầu riêng, chanh dây, kiwi, lựu và các loại trái cây sấy khô.

- Đối với người bệnh dạ dày: Các loại quả có vị chua sẽ khiến tình trạng viêm loét trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt không ăn lúc bụng rỗng. Cần hạn chế các loại trái cây có vị chua như chanh, cam sành, bưởi chua, xoài xanh, cóc, me hoặc đu đủ xanh chứa papain có thể ảnh hưởng bất lợi đến niêm mạc dạ dày.

- Đối với người sau phẫu thuật đường tiêu hóa hay có hệ tiêu hóa kém: Giai đoạn phục hồi có thể ăn phần thịt của quả (có nhiều chất xơ hòa tan), nên gọt vỏ (vì vỏ chứa nhiều chất xơ không hòa tan) hạn chế khó tiêu, những loại quả nhiều xơ có thể gây tắc ruột.

Ăn trái cây đúng cách để nhận đủ vitamin mà không dư đường
Ăn trái cây tốt cho sức khỏe nhưng cần bổ sung đúng cách.

2. Ăn trái cây nguyên quả hay uống nước ép tốt hơn?

Theo các bằng chứng khoa học, ăn trái cây nguyên quả tốt hơn đáng kể so với uống nước ép trái cây. Mặc dù nước ép nguyên chất 100% vẫn giữ lại một số vitamin và dưỡng chất nhưng việc tiêu thụ trái cây ở dạng nguyên quả mang lại nhiều lợi ích hơn cho sức khỏe.

- Giữ trọn vẹn lượng chất xơ: Trái cây nguyên quả giữ trọn vẹn lượng chất xơ bao gồm chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan, trong khi quá trình ép lấy nước làm mất đi phần lớn lượng chất xơ không hòa tan.

- Giảm lượng đường tiêu thụ: Đường trong trái cây nguyên quả là đường nội tại được liên kết tự nhiên bên trong cấu trúc tế bào. Khi ép thành nước, lượng đường này bị giải phóng và trở thành "đường tự do" - theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Để có một cốc nước ép cam (khoảng 240 ml), cần ép từ 3 đến 4 quả cam, khiến cơ thể nạp một lượng lớn đường tự do trong thời gian rất ngắn. Trong khi, nếu ăn cam nguyên quả thì chỉ có thể ăn khoảng 1 - 2 quả tùy kích thước/lần.

- Tạo cảm giác no, làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày: Trái cây ở dạng nguyên trái cần thời gian nhai, kích thích giải phóng các hormone báo cảm giác no ở đường ruột và làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày nhờ chất xơ. Một nghiên cứu cho thấy nước ép táo không có chất xơ được uống nhanh gấp 11 lần so với việc ăn táo nguyên quả.

- Giúp ổn định đường huyết: Tiêu thụ trái cây nguyên quả giúp ổn định nồng độ đường huyết và insulin tốt hơn. Ngược lại, việc uống nước ép khiến nồng độ insulin trong huyết thanh tăng cao rõ rệt do đường được hấp thu nhanh.

- Giảm nguy cơ mắc một số bệnh: Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiêu thụ nhiều trái cây nguyên quả giúp giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đột quỵ, hội chứng chuyển hóa, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ béo phì.

3. Ăn trái cây vào thời điểm nào là phù hợp?

Về nguyên tắc, có thể ăn trái cây vào bất kỳ thời điểm nào tùy theo thói quen ăn uống của bản thân. Việc ăn trái cây vào những thời điểm khác nhau trong ngày sẽ mang lại những lợi ích riêng biệt.

Khi dùng vào khoảng giữa hai bữa chính, trái cây có thể thay thế cho các món ăn nhẹ giàu năng lượng và chất béo. Mặc dù chứa đường fructose, nhưng nhìn chung, trái cây có hàm lượng năng lượng thấp hơn so với các loại đồ ăn nhẹ khác.

Bên cạnh đó, trái cây còn rất giàu chất xơ, giúp tăng cảm giác no và hỗ trợ kiểm soát cân nặng, đường huyết. Ngoài ra, nếu ăn trái cây trước hoặc sau bữa ăn, lượng vitamin C có trong trái cây sẽ giúp cải thiện khả năng hấp thụ sắt không heme từ các nguồn thực vật như mộc nhĩ, các loại hạt... tốt hơn.

4. Lượng trái cây nên ăn với một số nhóm người

Theo thống kê của WHO, ăn không đủ trái cây và rau quả là nguyên nhân gây ra 14% trường hợp tử vong do ung thư đường tiêu hóa, 11% trường hợp tử vong do thiếu máu cục bộ và 9% trường hợp tử vong do đột quỵ trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, Viện Dinh dưỡng đã ban hành Tháp Dinh dưỡng khuyến nghị mức thực phẩm trung bình cho 1 người trong 1 ngày, cụ thể về lượng tiêu thụ rau quả là 480 g - 560 g/ngày (tương đương từ 6 - 7 đơn vị rau quả, mỗi đơn vị là 80 g), trong đó tiêu thụ quả chín là 240 g - 320 g/ngày.

Mỗi đơn vị quả chín (80 g) tương đương với 1 quả chuối, 1 miếng đu đủ, 1 quả táo, 2 miếng xoài, 1 múi bưởi. Đối với những đối tượng cụ thể sẽ có khuyến nghị riêng theo lứa tuổi, tình trạng sinh lý, cụ thể:

  • Phụ nữ có thai và bà mẹ đang nuôi con bú: 3 đến 4 đơn vị/ngày.

  • Trẻ 3 - 5 tuổi: 2 đơn vị/ngày.

  • Trẻ 6 - 11 tuổi: 2 đến 3 đơn vị/ngày.

  • Trẻ 12 - 17 tuổi: 3 đơn vị/ngày.

  • Người trưởng thành: 3 đơn vị/ngày.

  • Người cao tuổi: 2 - 3 đơn vị/ngày.

Trái cây là loại thực phẩm không thể thiếu trong chế độ ăn hằng ngày. Tuy nhiên, cần ăn đa dạng các loại trái cây, chọn lựa các loại trái cây tươi, theo mùa. Nếu có bệnh lý cần tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng.

Nguồn:Ăn trái cây đúng cách để nhận đủ vitamin mà không dư đường

Cử nhân dinh dưỡng Đỗ Thị Minh Anh
suckhoedoisong.vn
Chia sẻ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Ăn trái cây đúng cách để nhận đủ vitamin mà không dư đường

Ăn trái cây đúng cách để nhận đủ vitamin mà không dư đường

Ăn trái cây không đúng cách có thể ảnh hưởng đến đường huyết, cân nặng và sức khỏe, đặc biệt ở người mắc bệnh lý nền.

Các tin khác

Đi bộ nhanh 5 phút nhiều lần mỗi ngày có lợi ích gì?

Đi bộ nhanh 5 phút nhiều lần mỗi ngày có lợi ích gì?

Nghiên cứu mới cho thấy chia nhỏ thời gian đi bộ nhanh trong ngày giúp giảm ngồi lâu, tăng vận động và tiêu hao năng lượng.
5 loại hạt giúp bổ sung dưỡng chất tăng cường miễn dịch

5 loại hạt giúp bổ sung dưỡng chất tăng cường miễn dịch

Các loại hạt là nguồn bổ sung dinh dưỡng tuyệt vời giúp hỗ trợ hệ miễn dịch.
6 thực phẩm giúp tăng cường sức khỏe đường ruột mỗi ngày

6 thực phẩm giúp tăng cường sức khỏe đường ruột mỗi ngày

Bổ sung 6 thực phẩm giàu chất xơ, probiotic và prebiotic giúp hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường sức khỏe đường ruột.
Nên ăn mấy quả trứng mỗi ngày để tăng cơ?

Nên ăn mấy quả trứng mỗi ngày để tăng cơ?

Người tập tăng cơ có nên ăn hàng chục quả trứng mỗi ngày như lời khuyên trên mạng hay không?
4 đồ uống thảo dược có lợi cho cơ thể khi trời trở lạnh

4 đồ uống thảo dược có lợi cho cơ thể khi trời trở lạnh

Khi thời tiết lạnh, một số thức uống từ thảo dược có thể giúp cơ thể ấm hơn, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác khó chịu.
Đi bộ có thể giúp kéo dài tuổi thọ không?

Đi bộ có thể giúp kéo dài tuổi thọ không?

Đi bộ có ưu điểm là đơn giản, ít tốn kém, dễ duy trì và phù hợp với nhiều lứa tuổi.
Ăn sáng đúng cách để ổn định đường huyết

Ăn sáng đúng cách để ổn định đường huyết

Lựa chọn thực phẩm cho bữa sáng rất quan trọng đối với việc kiểm soát đường huyết, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường và người cao tuổi.
3 loại đồ uống có hàm lượng vitamin C cao hơn nước cam

3 loại đồ uống có hàm lượng vitamin C cao hơn nước cam

Ngoài nước cam, nhiều loại đồ uống cũng cung cấp lượng vitamin C dồi dào, giúp bổ sung dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.
Cách bổ sung vitamin C tự nhiên giúp nhanh hồi phục sau cúm A

Cách bổ sung vitamin C tự nhiên giúp nhanh hồi phục sau cúm A

Bổ sung vitamin C từ thực phẩm tự nhiên là cách an toàn giúp người bệnh cúm A tăng sức đề kháng và nhanh phục hồi sức khỏe.
8 đồ uống hỗ trợ cải thiện tình trạng mất ngủ vào mỗi tối

8 đồ uống hỗ trợ cải thiện tình trạng mất ngủ vào mỗi tối

Bổ sung các loại thức uống tự nhiên trước khi đi ngủ là giải pháp đơn giản giúp cải thiện mất ngủ hiệu quả.
6 loại trái cây giàu vitamin C nên bổ sung vào chế độ ăn mỗi ngày

6 loại trái cây giàu vitamin C nên bổ sung vào chế độ ăn mỗi ngày

Trái cây giàu vitamin C hỗ trợ củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ sức khỏe.
Uống nước chanh ấm hay nước lọc mỗi sáng tốt hơn cho sức khỏe?

Uống nước chanh ấm hay nước lọc mỗi sáng tốt hơn cho sức khỏe?

Nước chanh ấm bổ sung vitamin C, nhưng liệu có tốt hơn nước lọc khi uống vào buổi sáng và duy trì mỗi ngày?
9 loại trái cây làm dịu dạ dày, tốt cho sức khỏe đường ruột

9 loại trái cây làm dịu dạ dày, tốt cho sức khỏe đường ruột

Một số loại trái cây hỗ trợ sức khỏe đường ruột, giúp giảm đầy hơi, tiêu hóa tốt và bổ sung năng lượng tự nhiên mỗi ngày.
Ăn chuối vào lúc nào trước khi ngủ để ngủ ngon?

Ăn chuối vào lúc nào trước khi ngủ để ngủ ngon?

Ăn chuối trước khi đi ngủ giúp ngủ ngon nhưng ăn vào lúc nào là tốt nhất thì không phải ai cũng biết.
5 món rau luộc giúp cải thiện mỡ máu nên ăn vào mùa thu

5 món rau luộc giúp cải thiện mỡ máu nên ăn vào mùa thu

Rau luộc cung cấp chất xơ và vi chất, góp phần xây dựng chế độ ăn có lợi cho người rối loạn mỡ máu.
5 lợi ích sức khỏe khi uống nước ép cần tây mỗi ngày

5 lợi ích sức khỏe khi uống nước ép cần tây mỗi ngày

Nước ép cần tây giàu vitamin, khoáng chất và chất dinh dưỡng thực vật. Vậy uống nước ép cần tây mỗi ngày có lợi gì cho sức khỏe?
5 món ăn - bài thuốc giúp người mắc cúm A nhanh khỏi

5 món ăn - bài thuốc giúp người mắc cúm A nhanh khỏi

Áp dụng đúng các món ăn - bài thuốc lỏng ấm giúp giải cảm, hạ sốt, nâng cao miễn dịch và phục hồi thể lực nhanh chóng
Ăn một quả táo mỗi ngày có tác dụng gì?

Ăn một quả táo mỗi ngày có tác dụng gì?

Ngày càng có nhiều người ưa tiên ăn một quả táo mỗi ngày để cải thiện sức khỏe mà chưa hiểu rõ lợi ích thực sự.
Xem thêm
Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Đổi thay nơi ngã ba biên giới Mường Nhé

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng  biển.

Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Gỡ thẻ vàng thủy sản gắn với xây dựng kinh tế biển

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

Ngày hội văn hóa các dân tộc Việt Nam 2024 sắp diễn ra tại Quảng Trị

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

[Tổng Hợp] 6 Quy Định Mới Về Đất Đai, Nhà Ở Có Hiệu Lực Tháng 8/2024

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG  #62

WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62

Cụ thể, báo cáo “Điểm lại - Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam” ấn bản tháng 4/2024 của WB tại Việt Nam ngày 23/4 đã chỉ ra xuất khẩu đang phục hồi, tiêu dùng và đầu tư tư nhân trong nước cũng trên đà tăng dần. Xuất khẩu thực tế dự kiến sẽ tăng 3,5% vào năm 2024, phản ánh sự cải thiện dần dần nhu cầu toàn cầu. Ngoài ra, lĩnh vực bất động sản dự báo phục hồi mạnh hơn vào cuối năm nay và năm sau, thúc đẩy nhu cầu trong nước khi các nhà đầu tư và người tiêu dùng dần lấy lại niềm tin.
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”

sản phẩm OCOP
Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Bác sĩ tư vấn cách phòng tránh bệnh đường hô hấp trong thời tiết giao mùa

Trao yêu thương cho em

Trao yêu thương cho em

Nhằm kết nối, sẻ chia với các trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch Covid-19 vừa qua trên địa bàn Cần Thơ. Tạp chí Gia đình Việt Nam tại TP Cần Thơ tổ chức Chương trình nghệ thuật “ Nối vòng yêu thương” diễn ra vào ngày 28/6/2022. Công ty Cổ phần Trầm hương sinh học TTT là đơn vị tài trợ chính cho chương trình với mong muốn các em sẽ đón nhận những tương lai tươi sáng.
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia

Ngày 18/4 vừa qua, đối tượng Lê Ngọc Nhất đã dẫn Y Liên cùng 5 người khác gồm 2 nữ, 3 nam không rõ tên tuổi, không quen biết nhau sang Campuchia qua đường mòn biên giới tỉnh Long An.
Giao diện di động