Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Tết Hàn thực
Tết Hàn thực diễn ra vào ngày 3/3 âm lịch hàng năm. Năm nay Tết Hàn thực rơi vào thứ hai, ngày 31/3 dương lịch.
Tết Hàn thực bắt nguồn từ Trung Quốc, có từ trước thời Xuân Thu, được tổ chức thường niên như Tết Nguyên đán. Thời xưa, Tết Hàn thực kéo dài hàng tháng liên tục, gồm nhiều hoạt động như tế lễ, tảo mộ, đánh đu, chọi gà, đá cầu, kéo co, đạp thanh (tức là trong Tết Hàn thực có tiết Thanh minh).
"Hàn thực" là đồ nguội, thức ăn làm sẵn, có nguồn gốc từ tập quán "cải hỏa" của con người thời cổ đại, còn gọi là "cấm yên" (cấm khói lửa), "lệnh tiết" hoặc "bách ngũ lệnh"…
|
|
| Món bánh trôi không thể thiếu trên mâm cỗ cúng Tết Hàn thực. |
Nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cho biết, theo lịch nhà Hạ, Tết Hàn thực được tổ chức sau tiết Đông chí 105 ngày và trước tiết Thanh minh 1 hoặc 2 ngày.
Dịp này, mọi người đem mồi giữ lửa trong năm trước dập tắt hết, lại dùng công cụ bằng gỗ (đá) đánh lấy lửa mới gọi là "cải hỏa" (đổi lửa) hoặc "thỉnh tân hỏa" (xin lửa mới), lấy đó làm thời điểm khởi đầu cho một năm mới.
Khoảng thời gian từ lúc dập bỏ lửa cũ đến khi đánh lấy lửa mới từ 3 đến 5 hoặc 7 ngày. Trong thời gian đó mọi người phải chuẩn bị sẵn đồ ăn (không đốt lửa, đun nấu làm nóng đồ ăn) nên gọi là "hàn thực".
Đến thời Xuân Thu, sau khi vô tình thiêu chết hiền sĩ Giới Tử Thôi, Tấn Văn Công lệnh cho toàn dân không được đốt lửa vào ngày mất của mẹ con Giới Tử Thôi.
Có lẽ do trùng lặp về thời gian, sự tương đồng về thói quen, ăn uống sinh hoạt, hoặc vì tưởng niệm Giới Tử Thôi, người ta cho rằng, Tết Hàn thực có nguồn gốc từ điển tích Tấn Văn Công vô tình thiêu chết mẹ con Giới Tử Thôi.
Theo thời gian, Tết Hàn thực dần có sự thay đổi về thời gian tổ chức, được chế định thành lễ hội với nhiều hoạt động cúng tế, lễ hội phong phú, trong quá trình phát triển du nhập thêm nhiều yếu tố văn hóa và quan niệm dân gian.
Ngày nay, người Việt Nam vào Tết Hàn thực vẫn nổi lửa nấu nướng bình thường và thường làm bánh trôi, bánh chay cúng Tết Hàn thực.
Tết Hàn thực cũng như Tết Nguyên đán thể hiện sự tri ân đối với thần thánh (thần đất, thần ngũ cốc), hiếu kính tiên tổ và tôn sùng tinh thần trọng nghĩa khinh tài, coi thường danh lợi của cổ nhân.
Theo tục lệ, Tết Hàn thực chỉ sử dụng những thức ăn làm sẵn, đồ nguội, không nói rõ là cỗ chay hay cỗ mặn, không hương, đèn do cấm lửa. Đến thời Xuân Thu, Tấn Văn Công lệnh cúng mẹ con Giới Tử Thôi bằng cỗ chay bánh trôi, bánh chay, không dùng hương đăng, vàng mã…
Ngày nay ta có thể chuẩn bị mâm cỗ cúng Tết Hàn thực như khi cúng Tết Nguyên đán, rằm tháng Giêng, tiết Thanh minh, Tết Trung thu nhưng nên có bánh trôi, bánh chay vì đây là lễ vật chính mang tính biểu tượng của Tết Hàn thực. Nghi thức cúng tế như đối với thần, Phật, tổ tiên.
"Một trong những giá trị quan trọng của lễ hội và việc thờ cúng là giáo dục. Khi cha mẹ nghiêm trang, kính cẩn tri ân trời đất, thần Phật, tổ tiên thì con cháu cũng theo đó mà hiếu kính đối với cha mẹ, thương yêu và quan tâm gia đình, người thân, tín nghĩa đối với thầy cô, bạn bè. Cúng lễ trong các dịp lễ, Tết hay ngày rằm, mùng 1 là một hoạt động để tự sửa mình và giáo dục thế hệ trẻ.
Lễ vật nên sắm sửa tùy theo điều kiện gia đình, trên cơ sở tập quán cổ truyền, không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy, bày biện gây lãng phí. Yêu cầu quan trọng nhất trong các lễ cúng tế là lòng thành thực v thái độ nghiêm túc, nghi thức trang trọng, kính cẩn", nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải nói.
Nguồn:Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Tết Hàn thựcTin liên quan
15 loại trái cây thơm ngon giàu protein nhất 02/05/2026 09:15
Giá rẻ và vòng lặp tiêu dùng: Mua sắm không còn điểm dừng 02/05/2026 15:00
Cùng chuyên mục
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 2/5/2026: Tuổi Dậu tài chính ổn định
Nghe - Xem - Đọc 01/05/2026 18:15
Châu Ngọc Quang tái xuất sân cỏ: 'Cú hích' quan trọng cho CLB Ninh Bình
Đời sống 01/05/2026 08:10
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 1/5/2026: Tuổi Tuất tài lộc tiêu hao
Nghe - Xem - Đọc 30/04/2026 18:10
Bất phân thắng bại
Đời sống 30/04/2026 13:02
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 30/4/2026: Tuổi Tý buôn bán có lộc
Nghe - Xem - Đọc 29/04/2026 18:10
Bùng nổ tranh cãi quả phạt đền trận PSG thắng Bayern Munich
Đời sống 29/04/2026 10:38
Các tin khác
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 29/4/2026: Tuổi Thân tài chính ổn định
Nghe - Xem - Đọc 28/04/2026 18:10
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 28/4/2026: Tuổi Hợi tài chính dồi dào
Nghe - Xem - Đọc 27/04/2026 18:10
Man Utd ra phán quyết về tương lai Rashford: Newcastle hụt hơi vì bài toán tài chính
Văn hóa - Thể thao 27/04/2026 12:41
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 27/4/2026: Tuổi Tuất công việc thuận lợi
Nghe - Xem - Đọc 26/04/2026 18:10
V.League 26/4: Xuân Son bị bắt bài và tổn thất nhân sự của Hà Nội FC
Đời sống 26/04/2026 12:41
Nâng cao vai trò nòng cốt Chi hội Nhà báo Tạp chí Tự động hóa Ngày nay trong phụng sự độc giả
Nghe - Xem - Đọc 26/04/2026 11:23
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 26/4/2026: Tuổi Sửu công việc sáng tạo
Nghe - Xem - Đọc 25/04/2026 18:10
U17 Việt Nam lập kỷ lục 4 lần vô địch Đông Nam Á: Sức mạnh áp đảo của tân vương
Đời sống 25/04/2026 14:13
Trải nghiệm chợ phiên Tây Bắc ở Hà Nội dịp 30/4
Đời sống 25/04/2026 14:07
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 25/4/2026: Tuổi Dần kinh doanh lợi nhuận cao
Nghe - Xem - Đọc 24/04/2026 18:10
Rộn ràng thi gói bánh chưng, giã bánh giầy tại Đền Hùng
Đời sống 24/04/2026 15:18
Báo Indonesia kỳ vọng U17 Malaysia trả nợ sòng phẳng cho U17 Việt Nam
Đời sống 24/04/2026 11:08
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 24/4/2026: Tuổi Dậu nên kiểm soát chi tiêu
Nghe - Xem - Đọc 23/04/2026 18:10
Man City chiếm ngôi đầu Ngoại hạng Anh: Chiến thắng nhọc nhằn và bài toán thể lực của Pep Guardiola
Đời sống 23/04/2026 10:44
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 23/4/2026: Tuổi Mùi tiền bạc cạn kiệt
Nghe - Xem - Đọc 22/04/2026 18:05
Bổ nhiệm tân Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo
Nghe - Xem - Đọc 22/04/2026 16:41
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/4/2026: Tuổi Tỵ công việc thuận lợi
Nghe - Xem - Đọc 21/04/2026 18:10
Arsenal và nỗi ám ảnh lịch sử: 7 cú sụp đổ kinh điển tại Ngoại hạng Anh
Đời sống 21/04/2026 15:43
Nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản và khai thác nghề cá có trách nhiệm tại các vùng biển.
Video 11/02/2025 16:16
WORLDBANK DỰ BÁO KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2024 VÀ NĂM 2025 | NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG #62
Video 24/05/2024 15:33
Tọa đàm “Xúc tiến thương mại: Khơi thông đầu ra cho sản phẩm OCOP”
Video 20/11/2023 17:25
Trao yêu thương cho em
Video 10/10/2022 14:03
Kon Tum giải cứu nạn nhân bị lừa bán sang Campuchia
Video 10/10/2022 13:58
